Je leest:

Cees: ‘Internet is een wondermiddel’

Cees: ‘Internet is een wondermiddel’

Auteur: | 4 juni 2021
Melanie Kranenburg

De 93-jarige Cees den Hoedt is altijd bij de tijd gebleven. Ondanks zijn inmiddels hoge leeftijd is hij vaak online te vinden.

In het thema Je data en jij werkt NEMO Kennislink samen met NEMO Science Museum in de tentoonstelling Bits of You. Deze tentoonstelling voor volwassenen, waarin je ervaart hoe de datasporen die we dagelijks achterlaten onze levens beïnvloeden, is t/m 9 januari 2022 te zien in De Studio van NEMO op het Marineterrein in Amsterdam.

In 1987 ging Cees den Hoedt met pensioen, zo staat op zijn LinkedIn-profiel te lezen. Het zou op dat moment nog zestien jaar duren voordat de zakelijke netwerksite werd opgericht. Veel mensen gebruiken de website bij het zoeken naar werk, maar dat hoeft niet meer voor Den Hoedt. Wel grasduint hij graag in de berichten op het platform en houdt hij zo contact met een neef die er actief is.

Je kan wel stellen dat Den Hoedt met zijn tijd is meegegaan. Hij gebruikt WhatsApp en Zoom om contact te houden met (klein)kinderen, waarvan er een in het buitenland woont. “Het contact met anderen houdt me wakker”, zegt hij. “Ik kom niet zoveel in aanraking met leeftijdgenoten, maar meer met jongeren die midden in het leven staan.”

Van de coronacrisis merkt hij niet zoveel. Hij woont zelfstandig met de hulp van een aantal technische hulpmiddelen: met zijn mobiele telefoon bedient hij de verlichting, luiken en zonneschermen. Wel mist hij de bezoekjes aan het verzorgingstehuis, waar hij als vrijwilliger actief was. Toch heeft hij genoeg te doen. Den Hoedt doet bankzaken op internet en leest veel online, bijvoorbeeld over politiek en wetenschap. Daarnaast reageert hij regelmatig op stukken. “Eigenlijk kom ik tijd te kort”, zegt hij.

Cees den Hoedt: “Het contact met anderen houdt me wakker.”
Cees den Hoedt

Wat betreft communicatiemiddelen is er veel veranderd in het leven van Den Hoedt. Hij herinnert zich de express extra-bezorging van de post, waarvan hij in de jaren 50 en 60 regelmatig gebruik maakte. Een brief die hij ‘s avonds persoonlijk meegaf aan een treinconducteur werd de volgende ochtend al bezorgd op kantoor. “Met de normale post had dat veel langer geduurd”, zegt hij. Nu voelt het alsof hij met een paar muisklikken direct met de hele wereld kan communiceren. “Internet is wat dat betreft een wondermiddel. Ik ben heel nieuwsgierig, en deze mogelijkheden maken het leven voor mij waardevoller”, stelt hij.

Naar aanleiding van het levensverhaal van Cees schreven we een korte geschiedenis hoe in diezelfde tijdspanne communicatie- en informatietechnologie is veranderd. Scroll met behulp van de pijltjes door de tijdlijn en blader door de ontwikkelingen op het gebied van telecommunicatie en computers sinds de geboorte van Cees den Hoedt in 1927.

Slide

1/24

1927 (Cees: 0 jaar oud)
Een foto uit een krantenbericht uit 1927 over de eerste draadloze telefoonverbinding tussen Londen en Amerika.
De courant / Het nieuws van den dag
In 1927 wordt Cees den Hoedt geboren. Op dat moment ligt er wereldwijd bijna 340.000 kilometer telefoonlijn (bron: CBS).

Slide

1/24

1930 (Cees: 3 jaar oud)
Op een ponskaart wordt informatie opgeslagen door op specifieke posities gaatjes te prikken in een papieren kaart.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gebruikt voor het eerst ponskaarten om gegevens van onder andere volkstellingen te verwerken. Machines met ponskaarten kunnen gegevens veel sneller verwerken dan mensen met formulieren. Nederland telt inmiddels ruim 300.000 aangesloten telefoontoestellen (bron: CBS).

Slide

1/24

Jaren 1930 (Cees: 3 – 13 jaar oud)
Opperhoutvester C. Japing achter zijn schrijftafel (met telefoon) in Sumatra rond 1930.
Cees den Hoedt: “Mensen onderhielden in die tijd vooral contacten op loop- of fietsafstand. Telefoon was iets van de elite, bedrijven en dokters. Wij konden alleen bellen bij de kruidenier op de hoek. Om bekenden ‘noodlottige omstandigheden’ mede te delen gebruikten we het telegram. Brieven kregen we niet elke dag, ze kwamen veelal van instanties.”

Slide

1/24

Jaren 1940 (Cees: 13 – 23 jaar oud)
Twee mensen bedienen een Colossus, de eerste elektronische computer, in 1943.
De eerste computers zijn in ontwikkeling in onder andere Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Ze zijn lomp en in vergelijking met hedendaagse computers langzaam. Ze dienen vooral militaire toepassingen, zoals het berekenen van torpedokoersen en raketbanen of het kraken van versleutelde berichten.

Slide

1/24

1945 (Cees: 18 jaar oud)
Een transistorradio uit de jaren 50.
Cees den Hoedt: “De eerste radio kregen wij na de bevrijding. Ik kan me ‘Hiltermann’ herinneren, een actualiteitenprogramma waar we in de jaren 50 tijdens de warme maaltijd op zondag naar luisterden. Daarna volgden berichten over nieuwe spoorverbindingen en de dienstregeling. Na de oorlog gebruikten mensen de telefoon ook meer voor ‘normale gesprekken’.”

Slide

1/24

Jaren 50 (Cees: 23 – 33 jaar oud)
Een presentatie van de deltacommissie.
Wikimedia commons, Nationaal Archief/Anefo via publiek domein
Ingenieurs gebruiken een computer om de Deltawerken door te rekenen.

Slide

1/24

In 1952 bestaat de Rijkstelegraaf honderd jaar. Mensen gebruiken het telegram om snel korte schriftelijke boodschappen te versturen. Van beursberichten tot de vertrektijden van treinen, maar ook persoonlijke boodschappen zoals felicitaties en overlijdensberichten. Berichten werden op lengte en afgelegde afstand afgerekend. Dit fragment komt uit het bioscoopjournaal. Cees dan Hoedt is dan 25 jaar oud.

Slide

1/24

1953 (Cees: 26 jaar oud)
ARCO, een van de eerste computers van ons land, kan onder andere de vervorming van het beeld door een lens berekenen.
In 1953 neemt het Nederlandse staatsbedrijf PTT een rekenautomaat in gebruik voor wetenschappelijke en technische berekeningen, waaronder het doorrekenen van lenzen. Hij kan volautomatisch een reeks gecompliceerde berekeningen doen en maximaal 2048 cijfers onthouden.

Slide

1/24

1959 (Cees: 32 jaar oud)
Een rij voor de telefooncel begin jaren 60.
In 1959 werkt Cees den Hoedt als buurtwerker. Den Hoedt: “Als buurtwerker kon ik voor het eerst niet meer zonder telefoon.”

Slide

1/24

Jaren 1960 (Cees: 33 – 43 jaar oud)
Enkele zogenoemde treinbriefzegels waarmee je snel een brief per trein kon versturen.
Filatelistenvereniging “NOVIOPOST”
In de jaren 1960 komt de eerste generatie faxmachines op de markt. Via de telefoonlijn kunnen ze documenten versturen. Cees den Hoedt herinnert zich die tijd nog goed: “In de jaren 50 en 60 gebruikte ik wel eens de express extra-bezorging van de post. Een brief die ik ‘s avonds persoonlijk meegaf aan een treinconducteur werd de volgende ochtend al bezorgd op kantoor. Met de normale post duurde dat veel langer.”

Slide

1/24

Jaren 1970 (Cees: 43 – 53 jaar oud)
Het Amerikaanse ARPANET in 1974.
In de jaren 70 komen de eerste ‘Microcomputers’ op: hobbyisten sleutelen thuis zelfbouwpakketten voor computers in elkaar. Het eerste grootschalige computernetwerk ARPANET verbindt verschillende Amerikaanse universiteiten. Cees den Hoedt: “Als ik onderweg mensen wilde bereiken, gebruikte ik vaak een telefooncel. Aan het begin van de week liet ik voor mijn vrouw en op kantoor een lijst achter van de plekken waar ze me konden bereiken.”

Slide

1/24

1978 (Cees: 51 jaar oud)
Computerapparatuur eind jaren 70. De afgebeelde persoon is niet Cees den Hoedt.
Cees den Hoedt: “We kregen een computer op ons bureau, waarvoor de secretaresses een speciale opleiding kregen. We hielden er notulen van vergaderingen mee bij, of notities van werkadviseurs. We konden er ook printen, wat gaandeweg de stencilmachine (een voorloper van het kopieerapparaat, red.) onnodig maakte.”

Slide

1/24

Jaren 1980 (Cees: 53 – 63 jaar oud)
In de jaren 80 worden de eerste zogenoemde autotelefoonnetwerken actief in Nederland. Mensen kunnen onderweg telefoneren. Het eerste netwerk had een capaciteit van 2500 abonnee’s. Cees den Hoedt: “We hadden computers op het werk, maar de archiefkasten voor papier waren zeker niet verdwenen. Ik verloor er nogal eens mijn bril in. Ponskaarten, tapes of microfilm gebruikten wij niet. Ik heb een poosje een dictafoon gebruikt, dat was geen succes omdat de secretaresse er een hekel aan had om gedicteerd materiaal uit te werken.”

Slide

1/24

Jaren 1990 (Cees: 63 – 73 jaar oud)
In 1991 werd het world wide web ‘geboren’: een reeks afspraken waarmee computers over de hele wereld met elkaar kunnen communiceren. Dit zal uiteindelijk de doorbraak van het internet betekenen. Cees den Hoedt: “Ik kocht in 1993 een tweedehands computer die het internet op kon. Je moest ermee inbellen via de telefoonlijn. Mijn zoon werkte in Indonesië en zo kon ik hem via e-mail op de hoogte houden van de zaken in Nederland. Het scheelde overigens ook veel dure telefoontjes naar Indonesië met de kleinkinderen.”

Slide

1/24

1997 (Cees: 70 jaar oud)
Het laatste onderdeel van de Deltawerken, de Maeslantkering, wordt opgeleverd. Een computer sluit hem – zonder tussenkomst van de mens – op basis van voorspelde waterstanden.

Slide

1/24

Mensen op straat lijken in 1998 nog niet warm te lopen voor een mobiele telefoon. ‘Waarom moet ik altijd bereikbaar zijn?’, vragen ze zich af. Cees den Hoedt is dan 71 jaar oud.

Slide

1/24

2001 (Cees: 74 jaar oud)
Wikimedia commons, Nohat via CC BY-SA 3.0
In 2001 wordt Wikipedia opgericht, een encyclopedie die door gebruikers zelf is samengesteld.

Slide

1/24

2004 (Cees: 77 jaar oud)
Bord bij het hoofdkantoor van Facebook in Menlo Park, Californië.
In 2004 wordt Facebook opgericht. Sociale netwerken zullen in de jaren daarna een steeds grote stempel op het internet drukken.

Slide

1/24

2007 (Cees: 80 jaar oud)
Een iPhone (niet het eerste model).
In 2007 komt de iPhone op de consumentenmarkt: een van de eerste smartphones die vrijwel volledig via het scherm wordt bediend. Nagenoeg alle mobiele telefoons gebruiken inmiddels dit principe.

Slide

1/24

2010 (Cees: 83 jaar oud)
Verschillende apps voor een mobiele telefoon.
Cees Den Hoedt: “Rond 2010 kocht ik mijn eerst mobiele telefoon. Dat was relatief laat, omdat ik in eerste instantie kritisch was. Ik vind dat mensen het een te belangrijke plaats in hun leven geven. Met de toenemende mogelijkheden won het ding mijn sympathie. Het neemt het werk van zoveel andere apparaten over.”

Slide

1/24

2013 (Cees: 86 jaar oud)
Voormalig CIA-medewerker Edward Snowden onthult in 2013 de manier waarop de Amerikaanse inlichtingendienst wereldwijd op grote schaal illegaal data verzamelt.

Slide

1/24

2016 (Cees: 89 jaar oud)
Zoeken met Google.
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) wordt in 2016 van kracht, Europese regelgeving voor het verwerken van persoonsgegevens. Bedrijven moeten vanaf dat moment duidelijk aangeven wat ze met gegevens van klanten doen en de klant heeft bovendien het recht om vergeten te worden.

Slide

1/24

2020 (Cees: 93 jaar oud)
Een videogesprek met verschillende deelnemers.
De coronapandemie die in 2020 de wereld overvalt, zorgt voor een toename aan online ontmoetingen zoals vergaderingen en persoonlijke gesprekken. Het datagebruik neemt volgens sommige providers in een keer met zo’n vijftien tot twintig procent toe. De inmiddels 93-jarige Cees den Hoedt heeft het digitale tijdperk met beide armen omarmd: “Ik spreek mijn kleinkinderen via Zoom, gebruik Whatsapp, lees de krant online en regel mijn bankzaken digitaal. Internet is een wondermiddel.”

Slide

1/24

2030?
Communiceren we over tien jaar online met elkaar via hologrammen? Onderzoekers van de TU Delft en het CWI werken er hard aan om dit mogelijk te maken. NEMO Kennislink bracht een bezoekje aan het lab van Pablo Cesar.

Lees de tien persoonlijke ervaringsverhalen uit het thema ‘Je data en jij’.
Melanie Kranenburg

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 04 juni 2021

Thema: Je data en jij

Melanie Kranenburg
Je data en jij
Ons leven wordt steeds digitaler. We delen zelf data en er worden steeds meer data over ons verzameld. Dat maakt ons leven leuker en makkelijker, maar het brengt ook risico’s met zich mee. Aan de hand van tien ervaringsverhalen duikt NEMO Kennislink in de wereld van data en algoritmes.
Bekijk het thema
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.