Je leest:

Republiek in de tijd van vorsten

Republiek in de tijd van vorsten

Eindexamendossier Geschiedenis Havo/ VWO

Auteur: | 12 mei 2014

Het eindexamen Geschiedenis voor middelbare scholieren zit er weer aan te komen. Om jullie een handje te helpen zet Kennislink alle artikelen over de Nederlanden en de Republiek tussen 1477 en 1702 op een rijtje. Hierin vind je extra verdieping en uitleg over moeilijke onderwerpen uit het eindexamen.

De vele oorlogen tegen de Franse Lodewijk XIV alias de Zonnekoning maakte de Republiek steeds armer.

Het eindexamen Geschiedenis bestaat altijd uit twee onderwerpen en De Republiek in de tijd van Vorsten, 1477-1702 is daar een van. Een breed onderwerp. Niet alleen vanwege de lange periode, de vele omwentelingen die daarin hebben plaatsgevonden en de vergelijking met Frankrijk en Engeland. De behandeling van maar liefs drie grote thema’s, politiek, economie en religie, maken het extra complex.

Aangezien elke leerling wel een ander onderwerp of een andere periode moeilijk vindt, heeft Kennislink al haar relevante artikelen op een rijtje gezet. De periodes zijn net zo gerangschikt als in de eindexamensyllabus, met daaronder artikelen die extra informatie geven over politieke, economische en religieuze onderwerpen uit de betreffende periode. Sommige onderwerpen kunnen overlappen, zoals politiek en religie tijdens de Opstand.

Dit schilderij uit 1523 van Hans Holbein toont hoe Erasmus wilt dat men hem herinnert; geleerd, internationaal, en bedachtzaam.
Hans Holbein / National Gallery London, vrijgegeven in het publieke domein via Wikimedia Commons.

Onder bestuur van Bourgondiërs en Habsburgers: 1477-1555

Politiek

Economie

  • De levendige middeleeuwse boekenbranche. Het ontstaan van de commerciële boekhandel. Deze branche zorgde voor het eerst in de geschiedenis voor de verspreiding van ideeën en kennis op grote schaal.

Religie

Zeventiende-eeuwse weergave van de moord op Willem van Oranje, 10 juli 1584.
Vrijgegeven in het publieke domein via Wikimedia Commons.

De Nederlandse opstand: 1555-1588

Politiek

  • Willem van Oranje. Vader des Vaderlands. Achtergrondinformatie over deze beroemde edelman en voorvechter van vrijheid van religie.
  • Mediageweld en propaganda. Over de succesvolle inzet van propaganda door Willem van Oranje om de Opstand te verantwoorden.
  • Zestiende-eeuwse propaganda werkt. Nog meer informatie over de inzet van propaganda door Willem van Oranje.
  • De hertog van Alva. De rol van deze Spaanse veldheer in de Nederlandse geschiedenis.
  • Hoe Nederland geboren werd. Nederland werd rond 1580 ‘geboren’ door middel van drie belangrijke documenten die de onafhankelijkheid van Spanje bevestigden: de Unie van Utrecht, de Apologie van Willem van Oranje en het Plakkaat van Verlating.
  • Unie van Utrecht. De Republiek wordt geboren op papier in 1579 met de Unie van Utrecht. Een uitleg over deze overeenkomst en de gemaakte afspraken op een rijtje.

Religie

Een Gouden Eeuw voor de Republiek: 1588-1648

Politiek

Haringverkoopsters
Wikicommons

Economie

Religie

Executie Johan van Oldenbarneveldt 1619 na Bestandstwisten

De Republiek verliest haar voorsprong: 1648-1702

Politiek

Economie

Jeugd in de Gouden Eeuw.
vrijgegeven in het publieke domein via Rijksmuseum Amsterdam

Religie

  • Je bent jong en je wilt wat. Dominee tegenover losbandige jeugd.. Afgeven op losbandige hangjongeren is van alle tijden. Hoe de dominees in de 17e eeuw een halt probeerden toe te roepen aan al die culturele veranderingen waarin zij de duivel zagen. Roken, drinken, muziek en dans vonden de jeugd belangrijker dan de Bijbel.

Overlappende onderwerpen

Hieronder vind je artikelen die meerdere periodes omvatten en artikelen die gedeeltelijk relevante informatie bevatten over het eindexamenonderwerp.

Politiek

  • Hoe de paus de baas werd. De rol van de paus vanaf de vroege middeleeuwen, op zowel het geestelijke als wereldlijke toneel.
  • GeenStijl van de 17e eeuw. Regenten lieten zich vaak door dichters de loftrompet over zichzelf steken. Maar in tijden van politieke crisis maakten pamflettisten de elite juist belachelijk.
  • Vrede van Utrecht 1713. De invloed van de politieke koers van Lodewijk XIV voor de Nederlanden

Economie

Uitdelen van brood en aalmoezen door armenmeesters.
Werner Jakobsz., vrijgegeven in het publlieke domein.

Religie

Algemeen

  • Het Gouden Eeuw Dossier Een heel dossier met artikelen over allerlei onderwerpen uit de Gouden Eeuw (deels overlappend met bovenstaande artikelen). Gerangschikt op onderwerp.

Oefenen voor je examen

Voor wie oefenvragen wil maken, zijn er online oefenexamens te vinden. Bijvoorbeeld Geschiedenisexamens voor VWO en Havo uit 2013. De oefenexamens uit eerdere jaren, voor andere vakken en voor het VMBO Geschiedenis examen zijn ook te vinden op examenbundel.nl

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 mei 2014

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.