19 december 2018

Olifanten redden met wiskundige modellen

Wat zou je doen met een miljoen?

Na vier jaar onderzoek naar hoe overstromingen en klimaatverandering de huizenmarkt in kustgebieden beïnvloeden, zou ik graag een miljoen hebben voor het volgen van mijn hart. Door olifanten en neushoorns te beschermen op de Afrikaanse savanne.

Nu ik in de afrondende fase van mijn PhD zit wordt het tijd om verder te kijken naar wat ik hierna wil doen. Los van dat ik het een interessant onderwerp vond om aan te werken, is het onderzoek naar klimaatverandering in kustgebieden niet waar mijn hart echt ligt. Eigenlijk zou ik me het liefst bezighouden met het beschermen van olifanten en neushoorns op de Afrikaanse savanne. Het contrast met mijn passie kan daarom bijna niet groter zijn: droge savannes en onverstoorde natuur, tegenover stedelijke gebieden die regelmatig overstromen. Maar hoe maak je nu ineens zo’n drastische overstap?

Verdrinkende olifanten?

Momenteel ben ik bezig met het afronden van mijn proefschrift. In de afgelopen weken was mijn belangrijkste taak uit te zoomen en mijn onderzoek in een bredere context plaatsen. Een goed moment om mezelf de vraag te stellen: wat heb ik eigenlijk precies allemaal gedaan en geleerd? Ik weet nu een hoop over de huizenmarkt, over wat mensen doen als ze natte voeten dreigen te krijgen, en wat voor gevolgen deze keuzes hebben voor kwetsbare bevolkingsgroepen (zie mijn eerdere blog).

Olifant
Gelukkig zijn olifanten uitstekende zwemmers, maar naar olifanten in overstromingsgebieden kan ik dus helaas geen interessant onderzoek doen…

Maar dit gaat mij uiteindelijk niet helpen om olifanten beter te kunnen beschermen. Mijn begeleider grapte laatst nog: ‘Misschien kun je onderzoek gaan doen naar verdrinkende olifanten?’ Meteen bekroop mij een beeld van een lange slurf die ze als snorkel kunnen gebruiken. Nee, dat gaat ‘m ook niet worden…

Wat zou je doen met een miljoen?

Snelle auto’s, een wereldreis, een villa: veel mensen weten wel waar ze hun geld aan uitgeven als ze de eindejaarsloterij winnen. Wat zou je als wetenschapper graag doen met een miljoen? Onze Faces of Science weten het wel en schreven er over in deze decemberspecial!

Wereldpolitiek op basis van wiskundige modellen

Uiteraard heb ik niet zomaar voor het onderwerp van overstromingen en klimaatverandering gekozen. Het was mij vooral te doen om de wiskundige methode: agent-based modelleren. Het is een methode waarmee het gedrag van mensen met behulp van wiskunde wordt ontleedt. Het gedrag van heel veel individuen wordt in één groot model gestopt om te kijken wat dit op grote schaal voor gevolgen heeft. Met het soort modellen waarmee ik werk kun je kijken naar de grootschalige effecten van interacties tussen mensen onderling, en tussen mensen en hun omgeving.

Het is ontzettend handig om zo voorspellingen te doen hoe de wereld om ons heen verandert als gevolg van menselijk handelen. En vice versa: hoe onze maatschappij verandert door bijvoorbeeld klimaatverandering. Er iets niets zo elegant als de wereld met wiskunde en getallen te benaderen, en zo onze toekomst nauwkeuriger te voorspellen.

En belangrijker nog: te zorgen dat wij de juiste maatregelen kunnen nemen om negatieve ontwikkelingen tegen te gaan. Het zal je misschien verbazen, maar veel internationale politieke beslissingen, zoals bij de klimaattop in Polen, zijn gebaseerd op wiskundige berekeningen over onze toekomst.

Katowice
Veel belangrijke politieke beslissingen die tijdens de klimaattop in Katowice zijn genomen, zijn gebaseerd op wiskundige modellen.

Wiskunde in de natuurbescherming

Hier wil ik dus ook het bruggetje slaan naar mijn passie. De bijdrage die ik aan de wetenschap heb geleverd is het verbeteren van agent-based modellen, zodat we belangrijke wereldproblemen beter begrijpen en aan kunnen pakken. Het gaat hier vooral over de gevolgen van ons menselijk handelen op onze planeet.

Als wij dit soort modellen gebruiken om de negatieve gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan, dan is het ook mogelijk om ze toe te passen om onze natuur beter te beschermen. Zo helpen de modellen om meer inzicht te krijgen in de stroperij en de markt voor ivoor. Hier zijn vaak arme mensen bij betrokken die soms weinig keus lijken te hebben. Sommige mensen zien het stropen van olifanten als een noodzakelijke maatregel om hun gezin te onderhouden.

Ivoor
Hier is het allemaal om te doen. In Zuidoost Azië leveren deze slagtanden veel geld op. Dit trekt veel criminelen aan die bereid zijn hun leven te geven om het ivoor te bemachtigen.

Met een wiskundig model maak je de effecten van bepaalde maatregelen inzichtelijk. Vragen die je daarbij bijvoorbeeld stelt zijn: hoeveel geld moeten mensen minimaal verdienen om niet meer van het stropen van olifanten afhankelijk te zijn? Of hoeveel moet de prijs van ivoor dalen om ervoor te zorgen dat stroperij niet meer rendabel is? En wat gebeurt er met de prijs van ivoor als je de markt overspoelt met ivoor?

Hier is het allemaal om te doen. In Zuidoost Azië leveren deze slagtanden veel geld op. Dit trekt veel criminelen aan die bereid zijn hun leven te geven om het ivoor te bemachtigen. (Bron: Festus Ihwagi via Save the Elephants)

Dit zou ik doen met een miljoen

Deze vragen zijn natuurlijk ontzettend interessant om te beantwoorden, maar hier is wel veel geld voor nodig. Allereerst heb ik zelf ook geld nodig om verder te kunnen in het wetenschappelijk onderzoek. Al is mijn onderzoek nog zo belangrijk, er moet wel iemand zijn die mijn salaris gaat betalen. En dat gaat natuurlijk niet door de olifanten zelf gebeuren!

Onderzoek naar olifanten kost een hoop geld, maar het is de investering meer dan waard!

Het zou daarom fantastisch zijn om een miljoen te winnen om hiermee door te gaan, zodat ik mensen in kan huren die samen met mij strijden om de stroperij te stoppen. Maar voorlopig moet ik me mengen in de competitie met veel andere goede wetenschappers bij het aanvragen van subsidie. Als je dit binnen hebt kun je verder, zo niet dan wordt het erg lastig om in de wetenschappelijke ‘race’ te blijven. Dit is helaas de realiteit van veel wetenschappelijk onderzoek. Hoe belangrijk we wetenschap ook vinden, iemand moet er uiteindelijk ook zijn portemonnee voor trekken…

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.