Je leest:

Zorgt mensenhaar voor manke duiven?

Zorgt mensenhaar voor manke duiven?

Auteur: | 4 december 2019

Grote steden zitten vol met kreupele duiven die een of meerdere tenen missen. Franse onderzoekers bekeken of mensenhaar de boosdoener kan zijn.

Iedereen die in grote steden komt, heeft ze weleens gezien: kreupele duiven. Ineengedoken, strompelend hupsen ze over pleinen, op zoek naar etensresten die hun gezonde soortgenoten niet hebben opgemerkt. In plaats van drie tenen naar voren en eentje naar achteren, moeten ze het doen met een of meerdere stompjes. In het ergste geval missen ze een hele poot.

Een gangbare opvatting is dat dit komt doordat duiven langdurig in poep op dakgoten staan. Dat kan infecties veroorzaken. Bacteriën zoals de stafylokok kunnen via kleine scheurtjes de poten binnendringen en zorgen voor pussende zweren waardoor een dier uiteindelijk een teen of poot verliest. Een afwijking die de Engelsen bumblefoot noemen, wat je kunt vertalen als ‘stuntelvoet’. Anderen geven de metalen pinnen die daken, balkons en schuttingen duifvrij moeten houden de schuld.

Maar een derde verklaring lijkt logischer, vinden Franse wetenschappers. “We zagen dat veel duiven verstrikt raken in menselijke haren of andere draadjes”, zegt hoofdonderzoeker Frédéric Jiguet. Die draadjes kunnen steeds strakker gaan zitten, sluiten de bloedtoevoer af en zorgen dat het weefsel afsterft. “We wilden onderzoeken of we een wetenschappelijk bewijs voor dat verband konden vinden.” De resultaten verschenen onlangs in het tijdschrift Biological Conservation.

Zou deze duif in de buurt van een kapperszaak hebben gescharreld?

Kappersafval

Om hun hypothese te testen, observeerden de wetenschappers duiven op 46 verschillende locaties in Parijs. In gebieden met meer menselijke activiteit, veel lucht- en geluidsvervuiling (boven de 70 decibel), hadden de duiven minder tenen. Ook leek er een verband te zijn tussen het aantal kapperszaken en het aantal stompvoetjes. Afgeknipt haar belandt bij het kappersafval en wordt opgehaald door vuilnisdiensten. Grote kans dat hierbij haar op de stoep terechtkomt dat duivenpootjes kan afknellen. “Dit verband tussen het aantal kapperszaken en het aantal verminkingen, was net niet significant”, zegt Jiguet. “Hoe dichtbevolkter een gebied, hoe hoger het aantal kapperszaken. Het hoge aantal verminkingen in de stad kan ook een indirect effect zijn van een dichtbevolkt gebied.”

Ook al hebben de wetenschappers hun hypothese niet kunnen bewijzen, blijft het voor experts nog steeds een van de meest logische verklaringen. Ecoloog André de Baerdemaeker kwam jaren geleden zelf al tot de conclusie dat mensenharen een bedreiging vormen voor duivenpootjes door zijn werk voor Stichting Vogelklas Karel Schot, een vogelopvangcentrum in Rotterdam. Hij is enthousiast over de studie. “Het is mooi dat het nu wetenschappelijk is uitgezocht”, zegt de ecoloog die ook bij bureau Stadsnatuur werkt. “Op zoek naar kruimels leggen duiven dagelijks vele kilometers lopend af. De kans is groot dat ze daarbij verstrikt raken in een draadje.”

Uitgelicht door de redactie

Neurowetenschappen
Je brein aan de anticonceptie: wat de pil doet met emoties en gedrag

Geesteswetenschappen
Engels leren kan ook met minder grammatica

Geneeskunde
Experimentele therapie gaat Alzheimer te lijf met licht en geluid

De Vogelklas vangt slachtoffers van rondslingerend afval op. Daarbij komen ze regelmatig mensenhaar tegen in vogelpoten. “Mensenhaar is verschrikkelijk spul. Dat snijdt heel diep in het weefsel en is bijna niet los te krijgen. In een op de tien gevallen resulteert dat in het verlies van een teen, of erger.” De Baerdemaeker ziet het ook gebeuren bij kauwen en gierzwaluwen, maar hun poten raken eerder bekneld in nestmateriaal.

Bacteriën uitgesloten

Uit eerder onderzoek bleek dat duiven met meer pigment, minder vatbaar zijn voor ziektes. Als bacteriën de oorzaak zouden zijn voor de verminkte pootjes, zouden lichtgekleurde dieren dus vaker kreupel zijn. Dat blijkt niet uit de observaties van de Franse onderzoekers. Bovendien komt het vaak voor dat dieren slechts één kreupel pootje hebben en niet twee, wat ook niet logisch is als infecties de boosdoener zijn.

De stad is een aantrekkelijke plek voor duiven, maar brengt ook de nodige gevaren met zich mee. De Baerdemaeker: “Stadsduiven hebben het hol van de leeuw gekozen om te leven. Ze zijn onlosmakelijk verbonden met mensen. Dat biedt voordelen; ze zijn redelijk verzekerd van voedsel en hebben weinig last van roofdieren. Maar het brengt ook nadelen met zich mee. Ze worden aangereden, raken vervuild door chemicaliën in het milieu en dus ook verstrikt in mensenharen.”

Bron

Frédéric Jiguet e.a., Urban pigeons losing toes due to human activities, Biological Conservation (december 2018). DOI: 10.1016/j.biocon.2019.108241

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 04 december 2019

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.