Je leest:

Zijn dit de slimme ramen van de toekomst?

Zijn dit de slimme ramen van de toekomst?

Auteur: | 18 mei 2017

Ramen die het zonlicht tegenhouden als het warm is, en de zon juist binnenlaten als het koud is. Zo’n slim raam klinkt aantrekkelijk, maar blijkt toch lastig te realiseren. De TU Eindhoven probeert het met een nieuwe coating, die volledig automatisch kan werken en altijd doorzichtig blijft.

Worden dit soort ramen straks vervangen door de Smart Window van de TU Eindhoven?

Een raam zorgt niet alleen voor mooi uitzicht en natuurlijke verlichting. Het is ook een warmtebron. In de winter, als het koud is, is dat aangenaam en scheelt het stookkosten. Maar in de zomer is felle zon die op de ramen schijnt vooral vervelend en zorgt het voor een hoger energieverbruik als de airconditioning aangaat.

Er bestaan al oplossingen, zoals een raam waarvan je de transparantie kunt regelen. Neem het zogeheten electrochromatisch glas. In normale stand is het doorschijnend, maar zet je er spanning op, dan wordt het donker en houdt het raam zonlicht tegen. “Het grote nadeel hiervan is dat je dan niet meer goed naar buiten kan kijken”, zegt Hitesh Khandelwal van de TU Eindhoven.

Vloeibare kristallen

Hij bedacht een alternatief waarbij je zonlicht niet alleen tegenhoudt, maar het glas ook helder en doorzichtig blijft. “Ons raam blokkeert bijna al het licht met een golflengte van 700 tot 1400 nanometer. Dit bevindt zich in het infrarood en is niet zichtbaar, waardoor je gewoon naar buiten kunt kijken. Het zichtbare licht is zo’n negentig procent en vergelijkbaar met de transparantie van dubbel glas”, zegt de onderzoeker. Je ziet er dus helemaal niets van dat het een speciaal venster is.

Khandelwal gebruikt een coating met organische vloeibare kristallen, die ook in smartphones zitten. Die breng je aan in dubbel glas, tussen de twee ramen in. “Als we er een elektrische spanning opzetten dan blokkeren ze het zonlicht”, zegt Khandelwal, die onlangs promoveerde op zijn onderzoek naar Smart Windows.

Dit maakt de ramen eenvoudig te bedienen. Door de spanning aan en uit te zetten is het mogelijk om het infrarood zonlicht door te laten of te blokkeren. “Je kunt hier een aan- en uitknop voor gebruiken, die net zo werkt als een lichtknopje voor een lamp. Bovendien kun je een temperatuursensor toevoegen. Is het warmer dan twintig graden? Dan blokkeert het raam automatisch het licht”, zegt de wetenschapper.

Een stuk van het slimme raam dat de TU Eindhoven ontwikkelt.
TU Eindhoven

Auto

Maar zover is het nog niet. Khandelwal maakte in het laboratorium een stukje slim glas van 3 × 3 centimeter. Daar blijft het niet bij. “We onderzoeken nu verder of het ook commercieel aantrekkelijk is met collega’s in China. Daar wordt een groot raam gemaakt en dan gaan we na of alles ook buiten het lab goed werkt. Bovendien willen we ze dan op grote schaal produceren.”

Volgens Khandelwal liggen forse besparingen in het verschiet. Hij berekende dat je met de slimme ramen in een jaar minimaal twaalf procent kunt besparen aan kosten op verwarming en airconditioning. “En het is vrijwel overal toepasbaar: in woningen, bedrijfspanden en auto’s. In een voertuig wordt het al heel snel warm, daar werkt de coating waarschijnlijk ook goed.”

Gaat het er dan eindelijk van komen en zie we straks overal slimme ramen? Khandelwal verwacht van wel. “Dit is echt anders dan wat al bestaat. Omdat onze uitvinding eruitziet als een gewoon raam en je het eenvoudig bedient.”

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 18 mei 2017

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.