Je leest:

Wanneer verloor de mens zijn staart?

Wanneer verloor de mens zijn staart?

Auteur: | 25 juli 2014

De redactie van Kennislink krijgt regelmatig lezersvragen. Zo vroeg een lezer zich af wanneer de mens zijn staart verloor, en wat de laatste mensachtigen waren die nog beschikten over een staart.

Mensen hebben, in tegenstelling tot de meeste andere gewervelden, geen staart. Dit is niet altijd zo geweest. Onze voorouders, de aapachtige primaten, beschikten tot zo’n 20 miljoen jaar geleden wel over een staart. Een dominante mutatie waarvan de frequentie steeds groter werd is schuldig aan het verdwijnen van onze staarten. Waarom deze weg geëvolueerd is, is niet met zekerheid te zeggen. Wel is er een dominante theorie over het verdwijnen van de menselijke staart.

De meest aannemelijke theorie die hier over bestaat is echter dat omdat onze voorouders relatief zwaar waren ten opzichten van andere gewervelden, de staart zijn functie als stabilisator verloor. Bij kleinere aapachtige kan de staart wel functioneren als stabilisator waardoor ze zich bijvoorbeeld hoog in bomen snel kunnen voortbewegen, zonder dat ze daarbij hun evenwicht verliezen. Onze voorouders werden op een gegeven moment simpelweg te zwaar om hun voordeel te kunnen doen met hun staarten, waardoor de evolutie deze deed verdwijnen. Dit zou ook verklaren waarom andere (ook relatief zware) mensapen zoals gorilla’s, orang-oetans en chimpansees niet (meer) over een staart beschikken.

Embryo met staart
Dit is een 7 weken oud menselijk embryo, op deze afbeelding is goed te zien dat de mens de aanloop van een staart heeft.
Ed Uthman, vrijgegeven in het publieke domein

Dat onze voorouders wel staarten hebben gehad, kan je nog steeds terugzien aan het menselijk skelet. De mens heeft namelijk vier kleine staartwervels (ook wel sosyx genoemd) in de onderrug. Hoewel deze niet meer de functie van stabilisator vervult, is deze niet geheel nutteloos, er zit namelijk spierweefsel van onder meer de grote bilspier aan vast gehecht.

Toch worden er nog elk jaar mensen geboren met een staart. In de meeste gevallen beschikken deze staarten over spier-, en botweefsel. Mensen met zo’n staart kunnen deze zelfs bewegen. Ongeveer een derde van alle menselijke staarten valt onder de zogenaamde pseudo-staarten. Een pseudo-staart is in feite een misvorming op de onderrug die lijkt op een staart. Vaak worden dergelijke staartjes kort na de geboorte verwijderd.

De langste menselijke staart ter wereld

Met 33 centimeter is de staart van de Indiër Chandre Oram. Oram wordt in zijn dorp Alipurduar en omgeving aanbeden als een god, omdat men gelooft dat hij de reïncarnatie is van Hanuman, de god van de apen. Elke dag verzamelen zich duizenden mensen om Oram heen om zijn staart aan te raken, omdat ze geloven dat Oram’s staart geneeskundige krachten heeft.

Toch levert Oram’s staart hem niet alleen maar voordelen op. Zo heeft hij hierdoor nog steeds geen vrouw kunnen vinden. ‘’Al bijna twintig vrouwen hebben mijn aanzoek afgeslagen. Als ze me in de eerste instantie zien, zien ze me wel zitten, maar zodra ik me omdraai en ze zien mijn staart, bedenken ze zich,’’ aldus Oram. ‘’Ik heb besloten dat ik met de eerste vrouw die mijn staart accepteert trouw. Anders blijf ik mijn hele leven vrijgezel, net als Hanuman.’’

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 juli 2014

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.