Je leest:

Tijdlijn van het leven van Cees den Hoedt

Tijdlijn van het leven van Cees den Hoedt

Een kleine geschiedenis van dataopslag en -verwerking

Auteur: | 4 juni 2021
Melanie Kranenburg

De ontwikkeling van de computer past makkelijk in één mensenleven, net als die van veel andere communicatiemiddelen. Deze tijdlijn bestrijkt het leven van NEMO Kennislink-bezoeker Cees den Hoedt (93) en laat zien hoe snel middelen voor communicatie en de verwerking van informatie veranderen.

“Ik spreek mijn kleinkinderen via Zoom, gebruik Whatsapp, lees de krant online en regel mijn bankzaken digitaal. Internet is een wondermiddel”, zegt Cees den Hoedt, die geboren is in 1927. Je kunt gerust stellen dat hij met zijn tijd is meegegaan. Waarschijnlijk had niemand ten tijde van zijn geboorte kunnen vermoeden op welke manieren hij bijna een eeuw later zou communiceren met vrienden, familie en onbekenden via het internet.

De computer werd in de jaren 40 uitgevonden, toen Den Hoedt tiener was. Pas ruim dertig jaar later, aan het einde van de jaren 70, zou hij er zelf mee in aanraking komen op zijn werk als adviseur voor sociaal-cultureel werk. Weer dertig jaar later beschikte hij over een mobiele telefoon die de eerste manshoge ‘rekenautomaten’ technologisch ver voorbijstreeft. Den Hoedt zegt hiermee ‘de wereld in zijn hand te hebben’.

Scroll met behulp van de pijltjes door de tijdlijn en blader door de ontwikkelingen op het gebied van telecommunicatie en computers sinds de geboorte van Cees den Hoedt in 1927.

Slide

1/23

1927 (Cees: 0 jaar oud)
De courant / Het nieuws van den dag
In 1927 wordt Cees den Hoedt geboren. Op dat moment ligt er wereldwijd bijna 340.000 kilometer telefoonlijn (bron: CBS).

Slide

1/23

1930 (Cees: 3 jaar oud)
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gebruikt voor het eerst ponskaarten om gegevens van onder andere volkstellingen te verwerken. Machines met ponskaarten kunnen gegevens veel sneller verwerken dan mensen met formulieren. Nederland telt inmiddels ruim 300.000 aangesloten telefoontoestellen (bron: CBS).

Slide

1/23

Jaren 1930 (Cees: 3 – 13 jaar oud)
Cees den Hoedt: “Mensen onderhielden in die tijd vooral contacten op loop- of fietsafstand. Telefoon was iets van de elite, bedrijven en dokters. Wij konden alleen bellen bij de kruidenier op de hoek. Om bekenden ‘noodlottige omstandigheden’ mede te delen gebruikten we het telegram. Brieven kregen we niet elke dag, ze kwamen veelal van instanties.”

Slide

1/23

Jaren 1940 (Cees: 13 – 23 jaar oud)
De eerste computers zijn in ontwikkeling in onder andere Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Ze zijn lomp en in vergelijking met hedendaagse computers langzaam. Ze dienen vooral militaire toepassingen, zoals het berekenen van torpedokoersen en raketbanen of het kraken van versleutelde berichten.

Slide

1/23

1945 (Cees: 18 jaar oud)
Cees den Hoedt: “De eerste radio kregen wij na de bevrijding. Ik kan me ‘Hiltermann’ herinneren, een actualiteitenprogramma waar we in de jaren 50 tijdens de warme maaltijd op zondag naar luisterden. Daarna volgden berichten over nieuwe spoorverbindingen en de dienstregeling. Na de oorlog gebruikten mensen de telefoon ook meer voor ‘normale gesprekken’.”

Slide

1/23

Jaren 50 (Cees: 23 – 33 jaar oud)
Ingenieurs gebruiken een computer om de Deltawerken door te rekenen.

Slide

1/23

In 1952 bestaat de Rijkstelegraaf honderd jaar. Mensen gebruiken het telegram om snel korte schriftelijke boodschappen te versturen. Van beursberichten tot de vertrektijden van treinen, maar ook persoonlijke boodschappen zoals felicitaties en overlijdensberichten. Berichten werden op lengte en afgelegde afstand afgerekend. Dit fragment komt uit het bioscoopjournaal. Cees dan Hoedt is dan 25 jaar oud.

Slide

1/23

1953 (Cees: 26 jaar oud)
In 1953 neemt het Nederlandse staatsbedrijf PTT een rekenautomaat in gebruik voor wetenschappelijke en technische berekeningen. Hij kan volautomatisch een reeks gecompliceerde berekeningen doen en maximaal 2048 cijfers onthouden.

Slide

1/23

1959 (Cees: 32 jaar oud)
In 1959 werkt Cees den Hoedt als buurtwerker. Den Hoedt: “Als buurtwerker kon ik voor het eerst niet meer zonder telefoon.”

Slide

1/23

Jaren 1960 (Cees: 33 – 43 jaar oud)
Filatelistenvereniging “NOVIOPOST”
In de jaren 1960 komt de eerste generatie faxmachines op de markt. Via de telefoonlijn kunnen ze documenten versturen. Cees den Hoedt herinnert zich die tijd nog goed: “In de jaren 50 en 60 gebruikte ik wel eens de express extra-bezorging van de post. Een brief die ik ‘s avonds persoonlijk meegaf aan een treinconducteur werd de volgende ochtend al bezorgd op kantoor. Met de normale post duurde dat veel langer.”

Slide

1/23

Jaren 1970 (Cees: 43 – 53 jaar oud)
In de jaren 70 komen de eerste ‘Microcomputers’ op: hobbyisten sleutelen thuis zelfbouwpakketten voor computers in elkaar. Het eerste grootschalige computernetwerk ARPANET verbindt verschillende Amerikaanse universiteiten. Cees den Hoedt: “Als ik onderweg mensen wilde bereiken, gebruikte ik vaak een telefooncel. Aan het begin van de week liet ik voor mijn vrouw en op kantoor een lijst achter van de plekken waar ze me konden bereiken.”

Slide

1/23

1978 (Cees: 51 jaar oud)
Cees den Hoedt: “We kregen een computer op ons bureau, waarvoor de secretaresses een speciale opleiding kregen. We hielden er notulen van vergaderingen mee bij, of notities van werkadviseurs. We konden er ook printen, wat gaandeweg de stencilmachine (een voorloper van het kopieerapparaat, red.) onnodig maakte.”

Slide

1/23

Jaren 1980 (Cees: 53 – 63 jaar oud)
In de jaren 80 worden de eerste zogenoemde autotelefoonnetwerken actief in Nederland. Mensen kunnen onderweg telefoneren. Het eerste netwerk had een capaciteit van 2500 abonnee’s. Cees den Hoedt: “We hadden computers op het werk, maar de archiefkasten voor papier waren zeker niet verdwenen. Ik verloor er nogal eens mijn bril in. Ponskaarten, tapes of microfilm gebruikten wij niet. Ik heb een poosje een dictafoon gebruikt, dat was geen succes omdat de secretaresse er een hekel aan had om gedicteerd materiaal uit te werken.”

Slide

1/23

Jaren 1990 (Cees: 63 – 73 jaar oud)
In 1991 werd het world wide web ‘geboren’: een reeks afspraken waarmee computers over de hele wereld met elkaar kunnen communiceren. Dit zal uiteindelijk de doorbraak van het internet betekenen. Cees den Hoedt: “Ik kocht in 1993 een tweedehands computer die het internet op kon. Je moest ermee inbellen via de telefoonlijn. Mijn zoon werkte in Indonesië en zo kon ik hem via e-mail op de hoogte houden van de zaken in Nederland. Het scheelde overigens ook veel dure telefoontjes naar Indonesië met de kleinkinderen.”

Slide

1/23

1997 (Cees: 70 jaar oud)
Het laatste onderdeel van de Deltawerken, de Maeslantkering, wordt opgeleverd. Een computer sluit hem – zonder tussenkomst van de mens – op basis van voorspelde waterstanden.

Slide

1/23

Mensen op straat lijken in 1998 nog niet warm te lopen voor een mobiele telefoon. ‘Waarom moet ik altijd bereikbaar zijn?’, vragen ze zich af. Cees den Hoedt is dan 71 jaar oud.

Slide

1/23

2001 (Cees: 74 jaar oud)
In 2001 wordt Wikipedia opgericht, een encyclopedie die door gebruikers zelf is samengesteld.

Slide

1/23

2004 (Cees: 77 jaar oud)
In 2004 wordt Facebook opgericht. Sociale netwerken zullen in de jaren daarna een steeds grote stempel op het internet drukken.

Slide

1/23

2007 (Cees: 80 jaar oud)
In 2007 komt de iPhone op de consumentenmarkt: een van de eerste smartphones die vrijwel volledig via het scherm wordt bediend. Nagenoeg alle mobiele telefoons gebruiken inmiddels dit principe.

Slide

1/23

2010 (Cees: 83 jaar oud)
Cees Den Hoedt: “Rond 2010 kocht ik mijn eerst mobiele telefoon. Dat was relatief laat, omdat ik in eerste instantie kritisch was. Ik vind dat mensen het een te belangrijke plaats in hun leven geven. Met de toenemende mogelijkheden won het ding mijn sympathie. Het neemt het werk van zoveel andere apparaten over.”

Slide

1/23

2013 (Cees: 86 jaar oud)
Voormalig CIA-medewerker Edward Snowden onthult in 2013 de manier waarop de Amerikaanse inlichtingendienst wereldwijd op grote schaal illegaal data verzamelt.

Slide

1/23

2016 (Cees: 89 jaar oud)
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) wordt in 2016 van kracht, Europese regelgeving voor het verwerken van persoonsgegevens. Bedrijven moeten vanaf dat moment duidelijk aangeven wat ze met gegevens van klanten doen en de klant heeft bovendien het recht om vergeten te worden.

Slide

1/23

2020 (Cees: 93 jaar oud)
De coronapandemie die in 2020 de wereld overvalt, zorgt voor een toename aan online ontmoetingen zoals vergaderingen en persoonlijke gesprekken. Het datagebruik neemt volgens sommige providers in een keer met zo’n vijftien tot twintig procent toe. De inmiddels 93-jarige Cees den Hoedt heeft het digitale tijdperk met beide armen omarmd: “Ik spreek mijn kleinkinderen via Zoom, gebruik Whatsapp, lees de krant online en regel mijn bankzaken digitaal. Internet is een wondermiddel.”

Je las een vervolgartikel op het ervaringsverhaal van Cees in het thema Je data en jij.

In het thema Je data en jij werkt NEMO Kennislink samen met NEMO in de tentoonstelling Bits of You. Deze tentoonstelling voor volwassenen, waarin je ervaart hoe de datasporen die we dagelijks achterlaten onze levens beïnvloeden, is t/m 9 januari 2022 te zien in De Studio van NEMO op het Marineterrein in Amsterdam.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 04 juni 2021

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

Thema: Je data en jij

Melanie Kranenburg
Je data en jij
Ons leven wordt steeds digitaler. We delen zelf data en er worden steeds meer data over ons verzameld. Dat maakt ons leven leuker en makkelijker, maar het brengt ook risico’s met zich mee. Aan de hand van tien ervaringsverhalen duikt NEMO Kennislink in de wereld van data en algoritmes.
Bekijk het thema
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.