Je leest:

Taalgebruik belangrijk bij online daten

Taalgebruik belangrijk bij online daten

Auteur: | 11 november 2021

Een leuke profielfoto doet niet altijd genoeg op online datingsites. Een taalfout is voor sommige gebruikers echt een afknapper. Met origineel taalgebruik daarentegen scoor je punten. “Je kunt een slechte tekst niet compenseren met je foto.”

Op de datingsite Tinder nemen foto’s een prominente plek in. Om een tekstje te lezen over de persoon op de foto moet je naar beneden scrollen. Maar voordat je dat doet, heb je de foto misschien al naar links geswipet – Tinder-jargon voor: geen interesse. Toch blijkt uit onderzoek van Tess van der Zanden aan de Tilburg University dat de rol van tekst op datingsites niet onderschat moet worden.

Zo bleek uit een experiment waarin ze oogbewegingen heeft gemeten, dat mensen niet alleen maar gefixeerd zijn op de foto van een datingprofiel. De deelnemers aan het experiment keken meestal eerst naar de foto, maar daarna óók altijd naar de tekst. Hun blik bleef bovendien langer hangen op de tekst, omdat het verwerken van tekst nu eenmaal meer tijd kost voor onze hersenen. Bij taalfouten bleef de blik nog langer hangen.

“Omdat er zo weinig ruimte is voor tekst, valt een taalfout des te meer op”, zegt Van der Zanden, die communicatiewetenschapper is aan Tilburg University. Ze analyseerde voor haar proefschrift 12.000 datingprofielen, en liet een selectie ervan en een aantal fictieve profielen beoordelen door gebruikers. “Mensen die meer taalfouten maken, worden minder intelligent ingeschat en daardoor als minder aantrekkelijk gezien.”

Uitgelicht door de redactie

Taalwetenschap
‘Mijn moedertaal voelt als thuis’

Taalwetenschap
Graven naar je weggezakte moedertaal

Geneeskunde
Muziek als medicijn

Tikfouten duiden op onzorgvuldigheid

De profielen die Van der Zanden analyseerde, waren afkomstig van een datingsite die inmiddels uit de lucht is vanwege te grote concurrentie. Het publiek dat deze datingsite bezocht, was zeer divers, vertelt de promovendus. In de teksten vond ze allerlei soorten taalfouten: tikfouten, grammaticale en spellingsfouten, spatie- en interpunctiefouten.

“Een derde van onze proefpersonen herkende ze niet als fouten”, vertelt Van der Zanden. “Waarschijnlijk omdat ze die fouten zelf ook maken. Vooral spatie- en interpunctiefouten komen heel vaak voor.” De mensen die de fouten wel opvielen, ervoeren ze echter als zeer storend. “Deze groep droeg het hele negatieve effect”, aldus de onderzoeker. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat de beoordelaars een gemiddelde leeftijd hadden die rond de vijftig jaar lag; wellicht oordelen jongere mensen milder.

Je kunt niet compenseren met je foto

In een vervolgstudie keek Van der Zanden of het type fout ook geassocieerd wordt met bepaalde persoonlijkheidskenmerken. Dat was het geval. Zo associëren mensen tikfouten over het algemeen met onzorgvuldigheid, en grammaticale en spelfouten met een lagere intelligentie. Beide kenmerken hebben een negatief effect op aantrekkelijkheid. “Vooral vrouwen waren kritisch op slordigheidsfouten”, licht de onderzoeker toe. “De vrouwen in ons onderzoek waren sowieso veel kritischer dan de mannen. Ze gaven gemiddeld altijd lagere scores op aantrekkelijkheid.”

In het onderzoek werd een onderscheid gemaakt in fysieke, sociale en romantische aantrekkelijkheid. De taalfouten hadden vooral invloed op iemands sociale aantrekkelijkheid. Wanneer de proefpersonen de opdracht kregen om iemand te beoordelen op fysieke aantrekkelijkheid, gaf de foto over het algemeen de doorslag. Maar op het moment dat een foto ‘gemiddeld aantrekkelijk’ wordt gevonden, wegen de taalfouten opeens zwaarder. Van der Zanden: “Mensen kijken dus wel naar de tekst en gebruiken die echt om een indruk te vormen. Als je een datingprofiel maakt, kun je een slechte tekst niet compenseren met je foto.”

Metaforisch taalgebruik doet het goed

Maar taalgebruik kan ook een positief effect laten zien: profielen met een originele tekst scoren namelijk hoger op aantrekkelijkheid, zo blijkt uit het onderzoek. In dit geval werden leden van de datingsite 55+ Match gevraagd om profielen te beoordelen op originaliteit. Daarnaast kregen ze vragen voorgelegd over persoonlijkheidskenmerken van de profieleigenaar. Daaruit bleek dat ze originele teksten vaker toeschreven aan intelligente en grappige personen. “Maar je moet het niet te bont maken”, waarschuwt de onderzoeker. “Mensen vinden iets origineel als het vernieuwend is, maar nog wel gepast binnen de context.”

Originaliteit bleek vooral samen te hangen met het geven van persoonlijke informatie. “Iedereen houdt van koken en reizen. Je valt positief op als je zegt wát jouw favoriete vakantieland is, of wat jouw specialiteit is in de keuken.” Ook het gebruik van metaforen had een positieve doorwerking op originaliteit. “Soms ging het om een enkel zinnetje zoals ‘laten we kijken of er chemie is’, een andere keer werd een metafoor doorgetrokken in een hele tekst door iemand die zichzelf vergeleek met een hond. Een vrij brede categorie dus, maar je tekst wordt er net wat origineler door.”

Tips bij het maken van een datingprofiel:

1. Controleer je tekst op taalfouten (of laat iemand anders ernaar kijken): spelfouten, grammaticale fouten, tikfouten, maar ook spatiefouten en interpunctiefouten.
2. Wees origineel: geef persoonlijke informatie (niet: ik hou van reizen, wel: Mijn favoriete vakantieland is IJsland) en gebruik metaforen (figuurlijk taalgebruik).
3. Pas op met originaliteit: houd je aan de conventies, maak het niet te bont.

Evolutionair gezien worden er verschillende functies toegeschreven aan taal: taal om te communiceren, taal om te denken of taal om te vlooien (als sociaal bindmiddel) of als pauwenstaart: om een partner aan te trekken.

Taal als pauwenstaart

De conclusie dat creatief taalgebruik iemand aantrekkelijker maakt, is ook in lijn met wat taalwetenschapper Marc van Oostendorp van de Radboud Universiteit Nijmegen ooit schreef over de functie van taal. Hij is aanhanger van de theorie die stelt dat taal evolutionair gezien dezelfde functie heeft als een pauwenstaart: met creatief taalgebruik kun je indruk maken op een mogelijke partner. Van Oostendorp licht toe: “Dat betekent niet dat mensen zich heel bewust bloemrijk gaan uitdrukken, maar onbewust speelt het wel een rol in de partnerkeuze.” Los daarvan komt deze uitkomst volgens hem ook overeen met wat eerder gevonden is voor sollicitatiebrieven: ook daarvoor geldt dat je geen taalfouten mag maken en dat je meer kans maakt als je creatiever taalgebruik bezigt.

Heeft je taalgebruik eigenlijk op dezelfde manier invloed als je daadwerkelijk met elkaar gaat daten? Volgens Van der Zanden ligt je taalgebruik in live situaties net wat minder onder het vergrootglas. “Als je iemand in levenden lijve ziet, krijg je veel meer non-verbale informatie, bijvoorbeeld via lichaamstaal of hoe iemand is gekleed . Tikfouten en spelfouten kun je niet maken in gesproken taal. Je hoort dan wel weer vaker dat mensen afknappen op iemands accent, daar heb je over het algemeen geen last van bij een datingprofiel.”

Van Oostendorp is het daarmee eens. Hij denkt dat taalfoutjes tijdens een live ontmoeting minder opvallen: “Als je zit te borrelen met iemand, ben je waarschijnlijk iets minder gespitst op de vraag of iemand ‘groter dan’ of ‘groter als’ gebruikt. Negen van de tien keer hoor je het niet eens. Maar of iemand een leuk, sprankelend gesprek kan voeren, speelt wel mee. En wat zeker een rol speelt, is de manier waarop je de ander spiegelt. Uit onderzoek blijkt dat mensen anderen sympathieker vinden als ze op hen lijken qua taalgebruik. Dat zal een datingcoach dan ook zeker aanraden.”

Literatuur

Hoe aantrekkelijk vind jij de persoon achter dit profiel?

Dit was een van de datingprofielen die voorbijkwam in het onderzoek. Hoe beoordeel jij dit profiel?

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 11 november 2021

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

Thema: Over taal gesproken

Thinkstock
Over taal gesproken
Taal zit in onze genen en ons brein, vormt onze gedachten en cultuur. Hoe doet taal dat? Dat onderzoekt Language in Interaction, de grootste groep samenwerkende taalwetenschappers ter wereld. Op de themapagina 'Over taal gesproken' kan je de voortgang van het taalonderzoek volgen en spannende en grappige weetjes opdoen over hoe we taal produceren, verwerken en beleven.
Bekijk het thema
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.