Je leest:

RV Pelagia bijna klaar voor vertrek

RV Pelagia bijna klaar voor vertrek

Een kijkje aan boord van het Nederlandse onderzoeksschip

Auteur: | 8 december 2017
NIOZ

Op 11 december vaart onderzoeksschip Pelagia van Texel naar Gran Canaria. Deze 2,5 week durende vaartocht is de eerste van de elf etappes die het schip in ruim zes maanden vaart, tijdens de Nederlandse oceaanexpeditie NICO.

Nico logo blauw rgb
NWO / NIOZ

Onder de stoelen in de vergaderruimte van de Pelagia zitten tennisballen: aan elke poot eentje, als een soort bolvormige slofjes. Kapitein John Ellen haalt er een af, en schuift de stoel over de houten vloer. Een schurend geluid. “Op open zee spookt het regelmatig. Dan schuiven die stoelen heen en weer, en je kunt je voorstellen wat voor kabaal dat maakt. Niet prettig voor de eerste stuurman, die in de hut hier recht tegenover slaapt.”

De tennisballensloffen zijn niet de enige handigheid hier aan boord: in de bibliotheek is de boekenkast voorzien van metalen dwarsbalken, zodat de inhoud er niet uitkiepert. En in de eetzaal is het koffiezetapparaat extra stevig aan de muur bevestigd. “Vorige maand, tijdens de overtocht van IJsland naar Texel, kwamen we in een storm terecht. We hoorden een enorm kabaal: de koffiemachine bleek op de grond te zijn gevallen.”

Rondkolkend water

Zeebenen zijn een pre, kortom, voor wetenschappers die aan boord van de Pelagia meevaren. Twaalf privéhutten zijn er beschikbaar voor onderzoekers, compleet met eigen badkamer en patrijspoort. John: “Met een beetje passen en meten kun je ook met z’n tweeën in je hut, maar wat privacy nu en dan is wel zo prettig. Zeker de eerste dagen, als je lijf nog moet wennen aan de golven. Soms lijkt het uitzicht door de patrijspoort net een wasmachine: rondkolkend water.”

Nico nieuws
Aan boord van de Pelagia

Op dit moment valt het nog mee met de deining: de Pelagia ligt in de haven van Texel, om de laatste voorbereidingen te treffen voordat de NICO-expeditie maandag 11 december van start gaat. De machinekamer wordt nagekeken en de voedselvoorraden komen aan boord – van pakken vruchtensap tot rollen koekjes. Pas eind december, op Las Palmas, worden er weer verse etenswaren ingeslagen.

Fitnessruimte

Boven bevindt zich de brug – de ‘stuurhut’ van het schip, van waaruit de koers wordt bepaald. Hier staat alle belangrijke navigatieapparatuur; de ruimte heeft wat weg van een vliegtuigcockpit, maar dan veel groter. Comfortabele stoelen, panelen vol knoppen, beeldschermen met coördinaten. Nu is er niemand te bekennen, maar dat is straks wel anders. Tijdens de overtocht moet de brug 24 uur per etmaal bemand worden. De kapitein, eerste stuurman en tweede stuurman wisselen elkaar elke vier uur af. Door het brede glazen raam is de Waddenzee goed te zien. Elf bemanningsleden kent de Pelagia. Er is onder meer een kapitein, chef-kok en een machinist, die de eindverantwoordelijkheid heeft over de technische apparaten aan boord.

John neemt me mee naar het onderste gedeelte van het schip. Hier bevindt zich niet alleen de machinekamer, maar ook de fitnessruimte. Wie wekenlang op zee verblijft, wil weleens wat anders dan ijsberen over het dek. En dus werken de wetenschappers zich hier in het zweet op hometrainers.

In de buurt van de fitnessapparaten staan enkele vrieskisten: niet om af te koelen na het sporten, maar om onderzoeksmonsters in op te slaan. “En hier komen straks vier containers te staan”, gebaart John naar de grote, open ruimte naast ons. “Mobiele onderzoekslaboratoria, die per vaartocht kunnen worden verwisseld, afhankelijk van wat de opvarenden precies nodig hebben.”

Picture2 furu.docx
Onderzoek op de Pelagia

Stalen neuzen

Daarnaast zijn er ook nog enkele vaste laboratoria aan boord: een zogeheten ‘nat laboratorium’ (waar bijvoorbeeld microscopisch onderzoek aan plankton kan worden gedaan) en een ‘droog laboratorium’ waar de metingen van de apparatuur aan boord binnenkomen. John: “Zo hebben we bijvoorbeeld de CTD – een instrument dat Conductiviteit, Temperatuur en Diepte onder water meet. Aan de hand van de conductiviteit, een maat voor de geleidbaarheid van het water, kan bijvoorbeeld het zoutgehalte van het oceaanwater worden berekend. Maar met de CTD worden ook op verschillende dieptes watermonsters genomen. Hier, vanuit het droge lab, kunnen de wetenschappers de diepte van de CTD in de gaten houden.”

De apparatuur wordt te water gelaten vanaf het achterdek, alleen toegankelijk met veiligheidshelm en schoenen met stalen neuzen. Die helm en schoenen kunnen overigens ook op een andere plek aan boord nog goed van pas komen: in de bar. John wijst op het dartbord dat naast de ingang van de kombuis hangt. “Het is moeilijk mikken wanneer het schip op en neer deint. Dus soms belanden de pijltjes nog weleens naast het bord…”

De Pelagia is het grootste van drie onderzoeksschepen uit de NIOZ-vloot. Het schip werd gebouwd in 1991 en is 66 meter lang. De maximumsnelheid bedraagt 11 knopen (iets meer dan 20 kilometer per uur).

Van half december 2017 tot en met begin juli 2018 is de Pelagia de thuisbasis van bijna honderd wetenschappers van twintig organisaties die deelnemen aan de NICO-expeditie. Aan boord zullen zij onder meer onderzoek doen naar plankton, koraalriffen en klimaatverandering.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 08 december 2017

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.