Je leest:

Nieuwe mensaap is meteen al bedreigde soort

Nieuwe mensaap is meteen al bedreigde soort

Auteur: | 3 november 2017

Een internationaal team van primatologen heeft een nieuwe mensapensoort ontdekt. De soort valt onder de orang-oetans en heeft de naam Pongo tapanuliensis. Deze net ontdekte mensapensoort wordt echter al meteen met uitsterven bedreigd.

Tot voor kort onderscheidden we zes soorten mensapen; Sumatra orang-oetan, Borneo orang-oetan, Oosterse gorilla, Westerse gorilla, chimpansee en de bonobo. Wetenschappelijke kennis over orang-oetans ontbreekt, waardoor weinig bekend is over de evolutionaire geschiedenis en taxonomische classificatie (het indelen van individuen of objecten in groepen).

Een schedel van de nieuw ontdekte mensaap.

Nu heeft een internationaal team van primatologen een nieuw soort orang-oetan ontdekt. Dat melden zij in een recente publicatie in Current Biology. Deze orang-oetan, de Pongo tapanuliensis, leeft in geografisch en genetisch geïsoleerd gebied in de Batang Toru, Indonesië. De aap is vernoemd naar het leefgebied, de drie Tapanuli-districten.

Maar hoe zeker is het eigenlijk dat het hier om een nieuwe soort gaat? “Je kijkt naar heel veel meetpunten en verhoudingen in die ene schedel, en berekent of dat samen genoeg afwijkt van schedels van andere apensoorten”, meldt hoofdonderzoeker Michael Krützer aan Trouw, “daar tel je dan verschillen in genen bij op, en verschil in gedrag”.

In het onderzoek werd een 3D-hologram van de schedel van de nieuwe orang-oetan vergeleken in een dataset met 33 andere orang-oetans. De schedel verschilde met alle andere schedels in onder andere de grootte van de hoektanden, gezichtsdiepte en schedelbreedtes. Over het algemeen is de schedel van de nieuw ontdekte orang-oetan kleiner dan die van de andere soorten orang-oetans.

Baarden en snorren

De externe kenmerken onderscheiden de orang-oetan van de bekende soorten. De textuur van het haar is kroezig en krullerig, vergeleken met de losse, lange haren van de Sumatra orang-oetan. De mannelijke orang-oetan van de nieuwe soort kenmerkt zich door de aanwezigheid van een duidelijke snor en de vrouwelijke orang-oetans van deze soort hebben een baard.

Uitgelicht door de redactie

Biologie
Waarom winterslapers gezond wakker worden

Klimaatwetenschappen
De aarde opwarmen met 130 kilometer per uur

Cultuurwetenschappen
Nette dames vechten voor kiesrecht

De nieuwe soort orang-oetan leeft in een gebied van duizend vierkante kilometer, dat is kleiner dan de provincie Utrecht. Naar schatting bestaat de soort uit slechts achthonderd individuen, en is daarmee in aantal de kleinste groep mensapen.

Het leefgebied van de Pongo tapanuliensis is aangegeven met de kleur geel.

Nu al bedreigd

Beide factoren, het kleine leefgebied en het lage aantal, vormen een bedreiging voor het bestaan de nieuwe soort. De onderzoekers maken zich grote zorgen over de geplande aanleg van een waterkrachtcentrale met dam in de Sibundong-rivier. Dit project zou het leefgebied van de orang-oetan met ruim acht procent verkleinen.

“Toen ik in 2001 begon, leefden er niet alleen orang-oetans in de hoge bergen, maar ook nog in de moerassen aan de kust. Die moerassen zijn nu oliepalmplantages” vertelt primatoloog Serge Wich in een interview met NRC. “Het is zeer zorgwekkend om iets nieuws te ontdekken om meteen te beseffen dat we alle zeilen moeten bijzetten om het niet te verliezen”.

Bron

  • Nater, A. e.a., Morphometric, Behavioral, and Genomic Evidence for a New Orangutan Species, Current Biology (2 november 2017). DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2017.09.047
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 november 2017

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.