Je leest:

Kip met dinosaurusloopje wint Ig Nobelprijs

Kip met dinosaurusloopje wint Ig Nobelprijs

Auteur: | 22 september 2015

Vijf wetenschappers knutselden van klei en stokjes een zwiepstaart en plakten die op de kont van een kip. Deze kip ging net als een dinosaurus lopen en de onderzoekers wonnen er een Ig Nobelprijs mee, de vrolijke wetenschapsprijs voor onderzoek dat je eerst aan het lachen maakt en daarna aan het denken zet.

De kip en de T-Rex.
The art of nature en www.fotoarion.ch

Het is voor onderzoekers lastig om het gedrag en uiterlijk van uitgestorven dinosaurussen te bepalen. Gelukkig voor de wetenschap leven er nog steeds afstammelingen van de T-Rex en andere tweebenige dino’s: vogels. Wetenschappers uit Chili besloten kippen een zwiepstaart te geven zodat hun botten groeiden als die van een dino.

Ig Nobel Show in NEMO

Op 3 oktober wordt in NEMO de Engelstalige Ig Nobel Show gepresenteerd door de grondlegger van de Ig Nobelprijs, Marc Abrahams. Met onder andere Ig Nobelprijswinnaars van dit jaar en vorige jaren. Bovendien is het Vlaams-Nederlandse rocket science gelegenheidstrio Lieven Scheire, Diederik Jekel & Ionica Smeets aanwezig.

De (oranje) botten van de kip met dino-staart staan meer verticaal dan de (grijze) botten van gewone kippen zonder staart.
Grossi et al., PLOS 2014

Een dinosaurusloopje

Tweebenige dino’s hadden namelijk zo’n zwiepstaart, waardoor hun zwaartepunt meer naar achter lag dan dat van kippen. Daardoor liepen ze waarschijnlijk ook anders, maar hoe precies wordt niet duidelijk uit alleen de botten. Door de zwiepstaart groeiden de botten van de kip anders dan normaal en werd de hoek tussen het dijbeen en het scheenbeen groter. Het zwaartepunt van de kip lag daardoor, net als bij dino’s, meer naar achter. De knieën waren minder buigzaam en de kippen liepen meer vanuit de heup in plaats van de knie.

De wetenschappers geven toe dat hun kippen geen perfecte dinosaurussen zijn. Ze hebben bijvoorbeeld vleugels in plaats van kleine voorpoten. Toch denken ze dat de evolutie van de bouw en voortbeweging van dino’s beter te begrijpen is door levende vogels te manipuleren. Met dit onderzoek is waarschijnlijk gemaakt dat de staart van dino’s zorgde voor een andere manier van lopen, namelijk meer vanuit de heupen.

regular chicken.gif

plunger butt chicken.gif

Boven zie je de normale kip en onder de dino-kip. De dino-kip loopt ‘meer vanuit de heupen’. De dino-kip loopt ook wat meer voorovergebogen. Bron: Grossi et al, PLOS 2014.

Andere dinosauruskippen

De kip is wel vaker de pineut als proefdier. Alle vogels stammen af van de dinosaurus, maar de kip lijkt genetisch nog het meest op een dinosaurus. Om het ontstaan van de snavel te begrijpen werd eerder dit jaar een kippenembryo genetisch gemanipuleerd. Bij het genetisch stopzetten van de groei van de snavel ontwikkelde het embryo een snuit. Tot grote verrassing van de onderzoekers hadden ze een kip met de snuit van een Velociraptor gecreëerd. “Dat was onverwacht en laat zien dat een enkel, eenvoudig mechanisme grote en onverwachte effecten kan hebben,” stelt Bhart-Anjan Bhullar, een van de onderzoekers, in een interview met Yale News.

Gaat de Chickenosaurus er misschien zo uitzien?

Voor Jack Horner is een kip met een Velociraptor-snuit niet genoeg: hij wil een ‘echte’ dinosaurus maken van een kip. Horner was als wetenschappelijk adviseur betrokken bij de film Jurassic Park en sindsdien is hij vast van plan om een uitgestorven dinosaurus weer tot leven te brengen. Het lukte hem en anderen alleen niet om DNA te isoleren uit een dino-skelet. In 2009 stelde hij daarom een andere aanpak voor. Volgens Horner maakt het uitzetten van genetisch mechanismen het mogelijk om een ‘echte’ dinosaurus te maken. Dinosaurussen zijn geëvolueerd tot hedendaagse vogels en daarbij zijn nieuwe genen ontstaan. De oude genen zijn waarschijnlijk niet verdwenen. Ze zijn alleen op non-actief gesteld. Horner wil de nieuwe genen uitzetten en de oude genen weer aanzetten. Het dier dat dan ontstaat noemt hij alvast de Chickenosaurus. Hoe het dier eruit ziet en wanneer het zover is, is nog niet bekend.

Bronnen

  • Bhullar, B.S., A molecular mechanism for the origin of a key evolutionary innovation, the bird beak and palate, revealed by an integrative approach to major transitions in vertebrate history, Evolution, vol. 69, no. 7, 2015, pp. 1665-1677.
  • Grossi, B., Iriarte-Díaz, J., Larach, O., Canals, M. en Vásquez, R.A., Walking Like Dinosaurs: Chickens with Artificial Tails Provide Clues about Non-Avian Theropod Locomotion, PLoS ONE, vol. 9, no. 2, 2014, e:88458.
  • Romanov, M.N. et al., Reconstruction of gross avian genome structure, organization and evolution suggests that the chicken lineage most closely resembles the dinosaur avian ancestor, BMC Genomics, 15:1060, 2014.
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 22 september 2015

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.