Je leest:

Hoop in de wetenschap

Hoop in de wetenschap

Verslag van het Gala van de Wetenschap 2017

Auteur: | 1 december 2017
Bob Bronshoff, NewScientist.nl

Een prachtige locatie, bijpassende muziek en een verzameling topwetenschappers. Dat is de formule van het Gala van de Wetenschap 2017 in de stadsschouwburg van Amsterdam. NEMO Kennislink was aanwezig bij een geslaagde zesde editie.

André Kuipers, de derde ruimtevaarder van Nederlandse bodem, bijt het spits af. “De planeet aarde is een prachtige planeet. Op de aarde wonen meer dan zeven miljard mensen, en er komen elk jaar meer mensen bij. Helaas zie je het effect van de mens op deze blauwe bol. Het gaat de verkeerde kant op”, stelt Kuipers, “er zijn ideeën nodig om de problemen die wij mensen veroorzaken op te lossen.”

Gvdw 06
André Kuipers vertelt over zijn ervaring als ruimtevaarder.
Bob Bronshoff, NewScientist.nl

De ideeën zijn er gelukkig volop. Veel wetenschappers houden zich bezig met duurzaamheid en het behoud van de aarde voor toekomstige generaties. Tijdens het Gala van de Wetenschap vertellen verschillende topwetenschappers over de nieuwste ontwikkelingen in hun vakgebied. Het gaat vooral over duurzaamheid van de aarde, maar ook over andere innovaties binnen de wetenschap.

Duurzame oplossingen

Zo vertelt Kitty Nijmeijer, hoogleraar Membrane Materials and Processes aan de TU Eindhoven, over het hergebruik van grondstoffen. Ze neemt water als voorbeeld. Eerst maken mensen bruikbaar water van grondwater, dat na gebruik is veranderd in afvalwater. Na zuivering komt het water terug in de natuur en heb je weer grondwater. Helaas kan het huidige waterzuiveringssysteem niet al het vuil uit het afvalwater halen.

Medicijnresten blijven achter in het water. Maar daar heeft Nijmeijer de oplossing voor. Ze haalt een lang buisje van membraan tevoorschijn, een soort rietje, en een glas vuil water. Wanneer het vuile water door het membraan gaat, vormen zich aan de buitenkant druppels schoon drinkwater. Jim Jansen, hoofdredacteur van New Scientist en presentator van de avond, mag het water proeven.

Na de lezing van Nijmeijer schijnt de spotlight op de deur van de zaal. Een kleine, elektrische bezorgauto rijdt door het publiek en stopt voor het podium. Uit de laadruimte stappen Walther Ploos van Amstel, expert logistiek, en Susanne Balm, projectleider Urban Technology. Een leuke entree. Zij vertellen over de toekomst van duurzaam bestelvervoer.

Ups lastenfahrrad in hamburg
Krijg je in de toekomst je pakketjes bezorgd door elektrisch vervoer?

Er is veel vervuiling door de uitstoot van bestelverkeer. “Voor zeker een derde van de zendingen, kunnen bestelbussen vervangen worden door elektrisch vervoer”, zegt Ploos van Amstel. Uit cijfers blijkt dat bestelauto’s vaak niet eens meer dan honderdvijftig kilogram vervoeren. Elektrische auto’s zouden deze bestellingen prima kunnen vervoeren.

Er zitten wel nog nadelen aan deze technologie. De laadruimte is beperkt, de maximumsnelheid is slechts 17 kilometer per uur en de auto’s werken op accu’s, waardoor je logistiek meer moet plannen om alles te bezorgen. Maar deze innovatie biedt zeker hoop voor een duurzame toekomst.

Insectenbouillon

Gvdw 38
Kitty Nijmeijer proeft het gerecht op basis van insecten.
Bob Bronshoff, NewScientist.nl

In samenwerking met NEMO Kennislink en het project The Future of Meat presenteert Rob van Hattum, Chief Science Officer bij NEMO, vijf voedselscenario’s voor de toekomst. Deze voedselscenario’s worden gepresenteerd in korte video’s. Insecten eten, laboratoriumvlees eten, minder en organisch eten, geen vlees eten of niets doen. Na de video’s vraagt Van Hattum de zaal welk scenario hun voorkeur heeft.

Veel mensen kiezen voor geen vlees of voor laboratoriumvlees. Opvallend weinig mensen steken hun hand op bij de optie ‘niets doen’. Zijn we echt allemaal zo welwillend om duurzamer te gaan leven en minder of geen vlees meer te eten? Tijdens de presentatie staat een klein keukentje op het podium, waar ramen op basis van insectenbouillon is klaargemaakt. Kitty Nijmeijer mag proeven en vindt het gelukkig lekker.

Nepnieuws

Vlak voor de pauze reikt Robert Dijkgraaf, columnist en directeur van het Institute for Advanced Study in Princeton, de naar hem vernoemde essayprijs voor de zesde keer uit. Het thema van dit jaar is ‘Wetenschap in Trumpiaans tijdperk’. Wat moet de wetenschap zeggen in tijden van nepnieuws en alternatieve feiten?

Drian van de Woude wist met zijn essay een goed antwoord op op die vraag te formuleren. Hoofdredacteur van NRC Peter Vandermeersch leest het winnende essay voor. Ik persoonlijk had liever de stem achter het winnende essay zelf gehoord.

Gvdw 35
De volle zaal in de Stadsschouwburg Amsterdam wordt actief bij de lezingen betrokken.
Bob Bronshoff, NewScientist.nl

Geluksfactor

Verschillende sprekers betrekken het publiek actief bij hun presentatie. Zo doet Robert Dijkgraaf een experiment over toeval en geluk. Hierbij gooit hij een munt op met aan de ene kant een één en aan de andere kant een nul. Iedereen in het publiek houdt een blaadje omhoog met ofwel de nul of de één erop. Heb je het verkeerd, mag je gaan zitten.

Dit experiment heeft verder niets met duurzaamheid te maken, maar laat een fenomeen zien waar wetenschappelijk onderzoek ook mee te maken heeft. Bepaalde metingen zijn gebaseerd op geluk. Misschien heb je wel iets bijzonders ontdekt, maar het zou net zo goed toeval kunnen zijn. Toeval dat de munt net op de nul valt, en jij hetzelfde cijfer koos.

Gvdw 81
Ben jij er volgend jaar bij?
Bob Bronshoff, NewScientist.nl

Al met al was het Gala van de Wetenschap 2017 een geslaagde editie. Ook de sprekers die niet aan bod komen in dit verslag waren allen even interessant vanuit hun eigen vakgebied. Het Gala van de Wetenschap laat zien dat wetenschap leeft, dat er actief wordt gezocht naar oplossingen voor de problemen in de wereld en dat wetenschap eigenlijk voor iedereen interessant is.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 december 2017

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.