Je leest:

Zwart gat schiet op buurstelsel

Zwart gat schiet op buurstelsel

Auteur: | 18 december 2007

Met grote telescopen in de ruimte en op de grond is een sterrenstelsel ontdekt dat een energierijke ‘straal’ afschiet op zijn kleinere begeleider. Het sterrenstelsel, 3C321 geheten, staat op 1,4 miljard lichtjaar afstand, en wordt op kleine afstand vergezeld door een begeleidend stelsel.

In het centrum van 3C321 bevindt zich een superzwaar zwart gat, en in de omgeving van dat zwarte gat wordt een krachtige jet geproduceerd – een straal van elektrisch geladen deeltjes en zeer energierijke straling. Zulke jets zijn vaker waargenomen, maar nooit eerder is de wisselwerking van zo’n jet met een buurstelsel bestudeerd. Uit de waarnemingen, verricht met de Hubble Space Telescope, het Chandra X-ray Observatory, de Spitzer Space Telescope, de Very Large Array-radiotelescoop in New Mexico, en het MERLIN-radio-observatorium in Engeland, blijkt dat de straal van het grote stelsel sinds ongeveer één miljoen jaar op het kleinere stelsel botst.

Het stelsel 3C321 (linksonder) produceert een energierijke straal (blauw) die afgebogen wordt als gevolg van de botsing met een begeleidend sterrenstelsel (direct rechtsboven 3C321). bron: NASA / CXC / CfAD / StScI. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Gesteriliseerd

Op de plek van de botsing wordt extra veel radiostraling opgewekt, en bovendien wordt de jet merkbaar afgebogen. De extra energie die op deze manier in het kleinere stelsel terechtkomt, kan mogelijk aanleiding geven tot de vorming van nieuwe sterren en planeten. Tegelijkertijd is de ‘dodelijke straal’ slecht nieuws voor mogelijke planetenstelsels in de baan van de jet : die zullen door de energierijke röntgen- en gammastraling volledig gesteriliseerd worden. De waarnemingen worden binnenkort gepubliceerd in The Astrophysical Journal .

Zie verder

Dit artikel is een publicatie van Allesoversterrenkunde.nl.
© Allesoversterrenkunde.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 18 december 2007

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.