Je leest:

Zwaarste orkanen sterker

Zwaarste orkanen sterker

Auteur: | 10 september 2008

Een orkaan is een ramp voor elk gebied die het op haar weg tegenkomt. Uit nieuw onderzoek blijkt dat de zwaarste orkanen in kracht toenemen, en vooral in het Atlantische gebied.

Terwijl orkaan Ike momenteel actief is in het Caribische gebied en vorige week duizenden mensen New Orleans waren ontvlucht vanwege de orkaan Gustav, staat in Nature het bericht dat de zware orkanen in kracht toenemen. Elsner ( Florida State University) en collega’s vertellen dat vooral in de Atlantische regio steeds zwaardere orkanen tegen is gekomen in de periode 1981-2006.

Orkanen

De term orkaan is verwarrend. Bijvoorbeeld, het KNMI hanteert de term ‘hurricane’, een Engelse term wat gewoon orkaan betekent. Orkanen worden ook wel cyclonen in de Indische oceaan en tyfonen in Stille Oceaan en Chinese Zee genoemd. Het komt allemaal neer op een zeer krachtig lagedrukgebied waar de winden naar toe waaien en waar een grote wolkenmassa zich samenpakt. Een tropische storm wordt pas een orkaan genoemd als windsnelheden vanaf 119 km/u worden bereikt (categorie 1). De zwaarste orkanen (categorie 5) behalen windsnelheden vanaf 250 km/u. De bekendste orkanen zijn Katrina (augustus 2005) en Nargis (mei 2008).

De orkaan Ike komt uit oostelijke richting aanrazen en nadert hier Cuba. Bron: NASA/NOAA GOES project

Alléén zwaarste orkanen

Het Amerikaanse onderzoeksteam deed onderzoek aan de zwaarste orkanen. Ze baseren hun resultaten op windgegevens van 171 orkanen in de Atlantische Oceaan, die vervolgens een model waren voor bijna 2100 orkanen ter wereld over de periode van 1981-2006. Ook bepaalden Elsner en collega’s de hoogste windsnelheden van de zwaarste orkanen per jaar.

Een toename van de windsnelheid viel echter niet te ontdekken over de periode wanneer alle orkanen worden meegerekend. Wanneer alleen wordt gekeken naar de zwaarste orkanen dan blijken deze juist wel aan windsnelheid te winnen. Dit geld vooral alle oceanen, maar vooral voor de Indische en Atlantische Oceaan.

Maar of dit nu zo verwonderlijk is, kan een vraagteken bij worden gezet, want over deze periode nam het aantal orkanen in de Atlantische Oceaan toe. En daar zitten ook zware orkanen bij…

De orkaan Katrina komt vanuit zuidelijke richting opzetten en staat op het punt over New Orleans te trekken (2005). Bron: NOAA

Orkanen en klimaat

De toename van de kracht van de zwaarste orkanen betekent niets anders dan dat de windsnelheid van de orkaan toeneemt. En dat komt doordat er meer water kan verdampen omdat de oceaan warmer is geworden in de afgelopen decennia.

Een tweede effect van de huidige opwarming is dat een steeds groter oceaanoppervlak warmt op tot 27°C, de minimumtemperatuur voor orkanen om te kunnen ontstaan. Door de huidige opwarming van de aarde bereikt een groter oceaanoppervlak deze temperatuur en dus ontstaan er meer orkanen zou je zeggen. Het totaal aantal orkanen over de hele wereld laat dit echter niet zien over de periode van 1981-2006. Voor de Atlantische Oceaan lijkt dat weer wel het geval voor die periode.

Orkanen: meer of minder? Volgens gegevens van de Atlantische Oceaan blijkt dat er geen duidelijke trend is vanaf 1950. Als alléén gekeken wordt vanaf eind zeventiger jaren dan lijkt er wel een trend te zijn en dat terwijl opwarming van de aarde veel eerder startte. Het is dus ook belangrijk om op grotere tijdsschaal dan dertig jaar te kijken. Bron: Creative Commons

Orkanen zullen blijven ontstaan, maar hoeveel er precies zullen volgen in de toekomst is onduidelijk. Een studie van mei van dit jaar liet zien dat het aantal orkanen in de Atlantische Oceaan juist zou afnemen in de toekomst, geheel tegen de verwachting in. Echter, alles staat en valt met de hoeveelheid en de kwaliteit van de data die gebruikt is. De kwaliteit wordt bepaal door de meetapparatuur, voornamelijk satellietgegevens tegenwoordig terwijl de hoeveelheid vanaf welk jaar er betrouwbare gegevens beschikbaar zijn.

Omdat de data en kwaliteit in de toekomst zullen toenemen, zal ook de voorspelbaarheid van de kracht en de hoeveelheid orkanen toenemen. Wie in Nederland woont, zit in ieder geval goed, want hier komen ze niet voor. Wie echter naar het Caribisch gebied wil verhuizen of gewoon op vakantie gaat, doet er goed aan de weerberichten in de gaten te houden. Beter geen vakantie, dan gelanceerd te worden vanuit een hangmat toch?

Referentie:

Elsner et al., 2008. The increasing intensity of the strongest tropical storms. Nature 455: 92-95.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 10 september 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.