Je leest:

Zeldzame Romeinse helm onder de hamer

Zeldzame Romeinse helm onder de hamer

Auteur: | 6 oktober 2010

Op 7 oktober ging de Grosby Garrett helm onder de hamer. Een Romeinse paradehelm die om verschillende redenen bijzonder te noemen is. Hij blinkt uit in schoonheid en is zeer zeldzaam in zijn soort.

Op een gewone dag in mei van dit jaar trok een tot nu toe nog anoniem gebleven jongen er met een metaaldetector op uit over de velden in buurtschap Crosby Garrett in Cumbria (Engeland). Al zeven jaar zocht hij naar een schat, maar zonder noemenswaardig succes. Tot die dag in mei. Zijn metaaldetector piepte, de jonge schatzoeker groef en de vondst van de naar de vindplaats vernoemde helm was een feit.

Bijzonder

De Crosby Garett helm, daterend uit midden eerste tot de tweede eeuw A.D., is om verschillende redenen bijzonder te noemen. De helm is een fraai voorbeeld van Romeinse metaalbewerking. Het stuk bestaat uit twee delen: een gezichtsmasker en een kap. Vooral het masker toont waartoe de Romeinse smeden in hoogtijdagen in staat waren: een geïdealiseerd jongensgezicht, opengewerkte ogen met geperforeerde ringetjes als irissen, de oogleden boven en onder met ingesneden wimpers, de tot in detail uitgewerkte wenkbrauwen van de neusbrug tot de haarlijn, de open neusgaten, de licht van elkaar gescheiden vlezige lippen en de drie rijen spiraalvormige krullen. Dit gezichtsmasker was, bij vondst, op de kin na zo goed als intact.

Christie’s Antiquities

Het tweede deel is de gereconstrueerde Phrygische kap. Ongekend is de bronzen griffioen met kam die op de top van de kap prijkt. De griffioen op de Grosby Garrett helm staat gehurkt op zijn achterpoten, zijn met veren ingesneden vleugels wijd uitgeslagen, zijn rechter klauw opgeheven en rustend op de rand van een amfora. De enige evenknie is een in Ostrov (Roemenië) gevonden fragmentarische helm uit het tweede deel van de tweede eeuw A.D. De gepolijste witmetalen oppervlakte van het gezichtsmasker moet een scherp contrast zijn geweest met de goudbruinen kleur van het haar en de Phrygische kap. Afbeeldingen van gelijksoortige helmen zijn te vinden onder de buitgemaakte Dacische en Sarmatiaanse wapenuitrusting op het voetstuk van de zuil van Trajanus.

Christie’s Antiquities

De helm is een van de drie helmen compleet met gezichtsmaskers die in Engeland gevonden zijn. De anderen zijn de Ribchester helm, gevonden in 1796 en nu te bewonderen in het British Museum, en de Newstead helm, opgegraven rond 1905 en te zien in het Museum of Antiquities in Edinburgh.

Paradehelm

Helmen als de Grosby Garrett helm werden gedragen bij hippika gymnasia (cavalerie sportevenementen). Arrianus van Nicomedia, een Romeinse provinciegouverneur onder keizer Hadrianus, verschaft ons als enige overgeleverde contemporaine bron informatie over deze ruiter sportevenementen. In een appendix bij zijn Ars Tactica beschrijft hij hoe de ruiters in twee kampen werden gedeeld. Om beurten vielen de kampen aan en verdedigden ze. Arrianus suggereert dat het dragen van deze helmen een teken van uitmuntendheid in de rijkunst was. Naast de helm droegen deelnemers ook een licht en fraai beschilderd schild, een geborduurde tunica en waarschijnlijk dijbeschermers en scheenplaten. De evenementen waren waarschijnlijk onderdeel van religieuze festivals die het Romeinse leger vierde en waarschijnlijk ook georganiseerd ter vermaak van bezoekende hoogwaardigheidsbekleders.

Veilinghuis Christie’s Antiquities in Londen klopte de helm op 7 oktober voor 2,6 miljoen euro af; dat is acht keer de van te voren geschatte waarde.

Zie verder:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 06 oktober 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.