Je leest:

WK Voetbal 2010: weer en klimaat

WK Voetbal 2010: weer en klimaat

Het Nederlands elftal gaat voor haar eerste wereldtitel in Zuid-Afrika deze zomer. Het weer en het klimaat kunnen een belangrijke rol spelen gedurende de wedstrijden. Maar hoe zijn het weer en klimaat in Zuid-Afrika eigenlijk?

Van 11 juni tot 11 juli staat het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika op het programma. Oranje moet het in de poulefase opnemen tegen achtereenvolgens Denemarken, Japan en Kameroen. Het weer kan een belangrijke invloed hebben op het spel en ook het algemene klimaat in die maand is van belang voor de gesteldheid van de spelers. Daarnaast zorgt het WK voor een enorme CO2 uitstoot. Denk bijvoorbeeld aan alle spelers en toeristen die per vliegtuig naar Zuid-Afrika komen en ook weer terugvliegen na afloop.

Small
De ligging van Zuid-Afrika ten opzichte van Europa, waar de meeste spelers vandaan komen (vliegen).

Het weer op het WK

Het weer in Zuid-Afrika belooft goed te worden. Ondanks dat het op het zuidelijk halfrond winter is (net zoals op het WK 1978 in Argentinië), blijven de temperaturen toch redelijk aangenaam. Er kunnen zelfs dagen tussen zitten waar de temperatuur overdag rond de 25°C zal zijn. In de avonden kan het afkoelen tot rond de 2°C. Een lichte nachtvorst behoort dus tot de mogelijkheden; iets waar de feestende Oranjefan rekening mee zal moeten houden. Kaapstad en Johannesburg zullen met een gemiddelde maximumtemperatuur van slechts 17°C de koudste speelsteden zijn, terwijl het in Nelspruit het warmst is met gemiddeld 26°C. Over teveel zon valt weinig te klagen: Kaapstad heeft met gemiddeld zes uren zon per dag het minste aantal zonuren van de negen speelsteden.

Large
De weersgemiddelden van 11 juni tot 11 juli 2010 voor de negen Zuid-Afrikaanse speelsteden. Onderstreept zijn de speelsteden waarin het Nederlands elftal haar poulewedstrijden zal spelen.
bewerkte bron: Klimaatinfo.nl

De wedstrijden zullen allemaal in de namiddag of avond gespeeld worden; het zal dus aangenaam voetballen zijn, temeer omdat de luchtvochtigheid niet enorm hoog is. Wel kunnen er regenbuien vallen, vooral in Kaapstad. Vooral teams die willen combineren en die veel in balbezit zijn, zoals Spanje, Brazilië en Nederland, kunnen profiteren van het relatief goede weer in Zuid-Afrika.

Small
Arjen Robben en Robin van Persie.
Creative Commons

Nederland speelt haar wedstrijden in drie verschillende speelsteden. Eerst maandag 14 juni om 13:30 tegen Denemarken in Johannesburg, één van de relatief koudste speelsteden. Regen zal er waarschijnlijk niet vallen. Op zaterdag 19 juni om wederom 13:30 zal Nederland het opnemen tegen Japan in het gemiddeld 5°C warmere Durban. Er zou regen kunnen vallen. De laatste groepswedstrijd is op donderdag 24 juni om 20:30 in het relatief koude Kaapstad, waar langdurige regen mogelijk is.

Het weer op eerdere WK’s

In ieder geval zal er hoogstwaarschijnlijk minder hitte zijn dan in de middagwedstrijden op het WK 2006 in Duitsland. Ook in 1994 in de VS was het enorm warm. De Nederlandse bondscoach destijds, Dick Advocaat, verbood de spelers zelfs om (nog meer) te klagen over de hitte. De Ierse spelers hadden toen ook flink last van de hitte; sommige spelers waren zelfs erg verzwakt omdat het geven van drinkwater aan de spelers verboden was tijdens de wedstrijd.

In 1970 was het nog moeilijker spelen met tropische temperaturen van soms wel boven de 35°C in Mexico. Een deel van de wedstrijden begon om 12:00 om zo meer tv-kijkers te trekken. Zestien jaar later was Mexico weer het decor voor het wereldkampioenschap. Toen speelden de wedstrijden zich niet alleen af in de middaghitte, maar ook op hoogte. Het moge duidelijk zijn dat spelers onder deze hete omstandigheden niet optimaal hebben kunnen presteren.

Medium
Nederland voetbalt hier tegen Letland tijdens het EK 2004 in Portugal. In Portugal was het over het algemeen warm en droog.

Het klimaat in Zuid-Afrika

Zuid-Afrika ligt tussen 22° en 34° zuiderbreedte en daarmee dichter bij de evenaar dan Nederland met 50° – 53° noorderbreedte. Daardoor is het in Zuid-Afrika dan ook warmer dan in Nederland, maar niet extreem warm: Zuid-Afrika wordt namelijk aan de west-, oost- en zuidrand omgeven door de Atlantische en Indische Oceaan. Het klimaat in Zuid-Afrika verschilt per speelstad, ook al liggen de meeste steden in de gematigde klimaatzone met zomerregens.

Twee lucht-/zeestromingen zijn van belang in Zuid-Afrika. Ten eerste is er de Agulhas-stroming aan de oostkust van Zuid-Afrika. Deze zeestroom, die begint in de buurt van Durban, brengt warme, vochtige lucht van de (sub)tropen naar zuidelijkere gebieden. Een deel van de oostkust van Zuid-Afrika krijgt daardoor bijna het hele jaar door regen. De Benguelastroom is een koude zeestroom afkomstig vanuit Antarctica en brengt koude wind naar de westkust van Zuid-Afrika. Steden op dezelfde breedtegraad aan de oostkust zijn daarom kouder dan die aan de westkust. Ook is het veel droger aan de westkust.

Large
De klimaatzones in Zuid-Afrika met daarin genummerd de speelsteden. 1) Kaapstad, 2) Port Elizabeth, 3) Durban, 4) Bloemfontein, 5) Nelspruit, 6) Polokwane, 7) Pretoria, 8) Johannesburg en 9) Rustenburg.
bewerkte bron: Creative Commons

Deze stromingen zijn met name van belang voor de speel- en kuststeden Kaapstad, Durban en Port Elizabeth. Ook hoogte speelt een rol. Johannesburg ligt bijvoorbeeld op een hoogte van ongeveer 1750 m waardoor het flink kan afkoelen in de avonden.

Klimaatimpact WK?

De geschatte 400.000 fans en spelers vliegen naar Zuid-Afrika én binnen het land zelf. Hierdoor zal de CO2 uitstoot hoger zijn dan die tijdens het WK 2006 in Duitsland. De meerderheid van de spelers voetbalde namelijk al in Europa waardoor in 2006 slechts een korte reis nodig was. Ook het hotelgebruik en stadionverlichting zorgen voor extra CO2 uitstoot. De energie die daarvoor nodig is komt in Zuid-Afrika voor een zeer groot deel van de verbranding van steenkool, waarbij relatief meer vervuilende stoffen en CO2 (3,1 kg per kg steenkool) vrijkomen ten opzichte van bijvoorbeeld aardgas.

Small
Robben en Sneijder in 2008.
Creative Commons

Onderzoek naar grote evenementen en hun impact op het klimaat zijn zeldzaam. Toch zijn er schattingen voor het komende WK in Zuid-Afrika. Het WK zal maar liefst 2,75 miljoen ton CO2 uitstoot opleveren, tienmaal zoveel als vier jaar geleden in Duitsland toen 250.000 ton CO2 de lucht inging. Een andere studie daarentegen komt op slechts 180.000 ton CO2 voor het WK in Zuid-Afrika, maar waarschijnlijk komt dit omdat de vliegreizen niet afdoende zijn meegerekend. Die 2,75 miljoen ton is overigens weinig vergeleken met de jaarlijkse uitstoot door menselijk handelen van 37 miljard ton (voor 2004). De klimaatimpact van het WK op het wereldklimaat zal dus minimaal zijn.

Desalniettemin spraken de organisatoren over het compenseren van de CO2 uitstoot. Dit kost ten minste tientallen miljoenen euro’s, iets wat de organisatie waarschijnlijk niet zal betalen ondanks de uitspraak van het hoofd Planning vorig jaar dat het WK ‘groen’ zou worden. Met harde cijfers kwam de organisatie echter nooit. Toch zijn er al vele bomen geplant in enkele townships. Of de volledige uitstoot daarmee helemaal zal worden gecompenseerd, blijft echter onduidelijk.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 mei 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE