Je leest:

Wiskundekloof? Gebrek aan emancipatie!

Wiskundekloof? Gebrek aan emancipatie!

Auteur:

Dat jongens vaak beter zijn in wiskunde dan meisjes, komt niet doordat ze zijn geboren met een beter wiskundebrein. Het verschil hangt samen met de mate van man-vrouwgelijkheid in een land: emancipatie verkleint de wiskundekloof. Voor de leeskloof – waarbij meisjes in het voordeel zijn – geldt die koppeling met cultuur niet. ‘Cijfergevoel’ is wel weer aangeleerd, blijkt uit een ander onderzoek.

Dat meisjes doorgaans minder goed zijn in wiskunde dan jongens, is een culturele kwestie. Ze worden dus niet geboren met een gebrek aan talent of een brein dat gewoon niet zo goed is met cijfertjes en ruimtelijk inzicht. Emancipeert een samenleving, dan verkleint de wiskundekloof. Dat schrijven Luigi Guiso en zijn collegawetenschappers in het toonaangevende vakblad Science.

De onderzoekers bekeken de wiskundescores van 276.165 vijftienjarige jongens en meisjes in maar liefst veertig landen. Vervolgens vergeleken ze het verschil in wiskundetalent tussen de seksen met de mate van gelijkheid tussen mannen en vrouwen in dat land. De breedte van de wiskundekloof bleek gelijk op te gaan met het emancipatieniveau van een land. In bijvoorbeeld IJsland zijn er bijna geen maatschappelijke man-vrouwverschillen. Meisjes en jongens zijn hier even goed in wiskunde. Maar in het ongeëmancipeerde Brazilië zijn jongens duidelijk beter.

De lees- en wiskundescores geordend naar emancipatie van het land. Links landen met grote ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, rechts de landen waar de seksen (vrijwel) gelijk zijn aan elkaar. Bron: Guiso et al. ‘Culture, Gender, and Math.’ Science 320, nummer 5880. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Naast wiskundescores zetten Guiso en co ook de sekseverschillen in leesvaardigheid af tegen de emancipatie van een land. Zoals jongens is een land met veel ongelijkheid tussen mannen en vrouwen beter zijn in wiskunde, zijn meisjes hier vaak beter in lezen. De onderzoekers verwachtten dan dat ook dit verschil in geëmancipeerde landen niet meer zou bestaan. Daarin hadden ze echter ongelijk. Sterker nog: in IJsland was het verschil tussen lezers (m/v) juist groter geworden. Hoe dat komt, weten de wetenschappers niet.

Verder kijken dan de Amerikaanse neus lang is

Wat we dankzij dit crossculturele onderzoek wél weten, is dat cultuur een belangrijkere rol speelt bij de wiskundekloof dan biologie. Dat we daar nu pas achterkomen, komt doordat veruit de meeste studies tot nu toe in de Verenigde Staten – een land met toch nog een behoorlijke sekseongelijkheid – werden gedaan.

Wetenschappers maakten enerzijds de fout om te denken dat het met de emancipatie in de VS wel gedaan was, en anderzijds vergisten zij zich in de gedachte dat de VS zomaar model kon staan voor de rest van de wereld. Dankzij Guiso en collega’s kunnen we op het gebied van sekse en wiskunde nu verder kijken dan onze Amerikaanse neus lang is, wat de waarde van crosscultureel onderzoek onderstreept.

Dat veel wetenschappelijk onderzoek alleen of vooral in de Verenigde Staten wordt gedaan, is niet zonder risico. Zo kan het voorkomen dat we onterecht de Amerikaanse situatie van toepassing vinden op de hele wereld. In de wetenschap spreken we dan van onterechte generalisatie van de resultaten.

Nog meer cultuur in de wiskunde: ander ‘cijfergevoel’ bij Indianen

Emancipatie is overigens niet de enige culturele factor van belang bij wiskunde. In hetzelfde nummer van Science melden Stanislad Dehaene en collega’s dat Indianen die nooit rekenonderwijs hebben gehad een ander ‘cijfergevoel’ hebben dan Amerikanen.

Net als kinderen voelen de (volwassen) leden van de Mundurucu-stam een getallenlijn van 1 tot 10 logaritmisch aan: het verschil tussen 1 en 2 is voor hen veel groter dan het verschil tussen 9 en 10, en in het midden ligt niet het getal 5 maar 3 of 4. De wetenschappers hebben hiermee aangetoond dat ook je ‘mentale lineaal’ aangeleerd is, en niet aangeboren. Rekenen en wiskunde blijken dus van alles met cultuur te maken te hebben.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 juni 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE