Je leest:

Wiskunde waarschuwt voor tsunami’s

Wiskunde waarschuwt voor tsunami’s

Auteur: | 17 april 2009

Een nieuwe wiskundige formule kan worden gebruikt om de kracht van op komst zijnde tsunami’s te voorspellen. Onderzoekers van de universiteit van Newcastle hebben hier de afgelopen jaren aan gewerkt.

De tsunami in de Indische Oceaan op Tweede Kerstdag 2004 eiste ongeveer 300.000 doden. De gevolgen van de ramp waren amper te overzien. Tsunami’s zijn niet te voorkomen, maar de gevolgen kunnen minder ernstig zijn als we op een dergelijk natuurverschijnsel zijn voorbereid. Wiskundigen hebben daarom gewerkt aan ‘tsunami waarschuwingsmodellen’.

Een tsunami wordt veroorzaakt doordat een van de aardschollen plotseling omhoog of omlaag gaat. Golven kunnen daardoor soms wel tientallen meters hoog worden. Een groot deel van de kust van Indonesië, Sri Lanka, India en Thailand werd op 26 december 2004 daardoor verwoest. Een van de vele gevolgen was dat een trein met honderden inzittenden die op een spoorweg langs de kust van Sri Lanka reed, volledig werd weggevaagd.

De wiskundigen Robin Johnson (universiteit van Newcastle) en Adrian Constantin (universiteit van Wenen) publiceerden onlangs in het tijdschrift Fluid Dynamics Research hun formule om de kracht van op komst zijnde tsunami’s te voorspellen. In een grote waterbak hebben de onderzoekers diverse golfbewegingen nagebootst. Door het gedrag van de golven te bestuderen, kan de impact op het land worden berekend.

Een waarschuwingsbord in Thailand

“Het aantal golven dat de kustlijn bereikt en de hoogte ervan hangt nauw samen met de begintoestand van de golven als die nog diep in zee zijn,” aldus de hoogleraar toegepaste wiskunde Robin Johnson. Diep in de oceaan verenigen meerdere golven zich tot één grote golf: de snel bewegende golven vangen de langzamere golven als het ware op. De onderzoekers kunnen met hun formule berekenen hoe meerdere golven, diep in zee, zich uiteindelijk als één grote golf zullen gedragen: de snelheid en hoogte kunnen van tevoren berekend worden. Omdat bepaalde vormen van golven een voorbode zijn voor een naderende tsunami, is het van groot belang die vormen te kunnen voorspellen. “De moeilijkheid is om in detail de bewegingen van golven te meten. We kunnen nooit exact weten hoe een golf in de diepe oceaan begint. Toch is het danzij sensoren in de Grote Oceaan en de Indische Oceaan mogelijk om betrouwbare informatie over zeebevingen te krijgen waardoor kwetsbare kustgebieden getroffen zouden kunnen worden,” zegt Johnson.

Tsunami op Tweede Kerstdag 2004

Zie ook:

Tsunami: vernietigende waterkracht (Kennislinkdossier) Tsunami waarschuwingssysteem – hebben wij er een nodig in de Noordzee? (Kennislinkartikel) Waarschuwen voor de tsunami (Kennislinkartikel) De aarde trilt nog steeds na (Kennislinkartikel) Satellietnavigatiesystemen kunnen waarschuwen voor tsunami’s Aardwetenschappers bootsen tsunami na (artikel Universiteit Utrecht)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 april 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.