Je leest:

Wiskunde van wankele tafels

Wiskunde van wankele tafels

Alles leuk en aardig, maar van de koffie blijf je af. Natuurkundigen leven op het spul en waarderen het niet als de koffie uit het kopje klotst door een wiebelende tafel. Natuurkundige André Martin bewees dat je zo’n wiebeltafel altijd stabiel kunt krijgen.

André Martin, werkzaam bij de Europese deeltjesversneller CERN in Génève, heeft al jaren ruzie met de tafels in de kantine. “Die tafels staan nooit stabiel”, vertelt hij in de inleiding van zijn tekst op Arxiv.org. “Ze staan maar met drie poten op de grond en een klein duwtje is al voldoende om koffie te morsen.” Met wat draai- en schuifwerk, ontdekte Martin, is de tafel met alle poten op de grond te krijgen.

Tja, en dan is het nog mazzel dat de koffie niet over de nieuwste onderzoeksresultaten klotste. André Martin van de Europese deeltjesversneller CERN in Génève bewees dat je een wiebelende tafel op een niet te ruwe ondergrond altijd stabiel kunt krijgen door draaien en schuiven. Geen gemorste koffie meer!

Martin’s bewijs, geeft hij zelf toe, gaat niet voor alle situaties op. Hij neemt aan dat de ondergrond niet te ruw is – geen helling van meer dan 15o tussen welke twee punten van het oppervlak dan ook. De tafel in Martin’s berekening moet ook nog eens vier even lange poten hebben die oneindig dun zijn en in een vierkant staan. Dat gaat in de praktijk lang niet altijd op. Als compensatie voor niet-perfecte vloeren en tafels voert Martin aan dat echte tafelpoten een beetje speling hebben. Je kunt ze dus heen en weer wrikken zonder de andere poten te bewegen. Een stabiele positie is zo makkelijker gevonden.

Hét probleem van Martin’s bewijs is, dat hij alleen laat zien dat er een stabiele positie bestaat – maar niet hoe je een tafel moet verschuiven om die positie te vinden! Zo’n constructie-methode was pas echt handig geweest. Het geeft allemaal niet: Martin heeft zijn tafelstelling vooral bewezen om zichzelf gerust te stellen. In principe kan hij elke wiebelende tafel verhelpen – als de ondergrond niet te ruw is. Helaas voor de natuurkundige is dat in Génève het geval “Het CERN-terras bestaat uit een combinatie van gras en tegels”, verzucht Martin op de Nature-website.

Voorspelling voor volgend jaar: Igje erbij?

Zie verder:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 26 oktober 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE