Je leest:

Wilders gebaat bij media-aandacht voor integratie

Wilders gebaat bij media-aandacht voor integratie

Auteurs: en | 23 november 2007

Geen enkele krant is objectief. Journalisten maken dagelijks keuzes over wat er wel of niet, en hóe het dan in de krant komt. Dat beïnvloedt ons beeld van de werkelijkheid. En dat kan verregaande politieke gevolgen hebben.

Bericht de krant over het boerkaverbod waar VVD-er Henk Kamp onlangs weer mee kwam? Of over het uitzetten van extreme imams? Dat is goed nieuws voor politieke partijen als de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders. Hoe meer media-aandacht voor kwesties rondom integratie, hoe belangrijker mensen dit onderwerp vinden. En hoe belangrijker mensen een onderwerp vinden, hoe zwaarder het meeweegt als ze in het stemhokje staan.

Communicatiewetenschapper dr. Rens Vliegenthart (Universiteit van Amsterdam) onderzocht tijdens zijn promotie de berichtgeving over integratie van minderheden en media-invloed op de populariteit van anti-immigratiepartijen. Hij onderzocht hoeveel aandacht er was voor integratie, hoe het onderwerp besproken werd en wat de gevolgen van deze berichtgeving waren voor steun voor politieke partijen als de CentrumDemocraten, Lijst Pim Fortuyn en de Partij voor de Vrijheid.

In het midden van de jaren negentig benadrukten de kranten nog vaak het multiculturele karakter van de Nederlandse samenleving. Sinds 2001 wordt er vooral geschreven over de bedreiging van andere culturen en religies, met name de islam.

Inhoud van berichten verandert

Het onderzoek, waarvoor duizenden krantenberichten tussen 1995 en 2006 zijn geanalyseerd, laat zien dat de aandacht voor integratie van minderheden sterk is toegenomen. Na 9/11, maar ook na de moord op Theo van Gogh in november 2004 werden er veel meer artikelen geschreven over dit onderwerp. Dat is weinig verrassend.

Wat wel opvallend is, is dat de inhoud van deze artikelen ook erg is veranderd. In het midden van de jaren negentig benadrukten de kranten nog vaak het multiculturele karakter van de Nederlandse samenleving. Dagbladen berichtten positief over de verschillende culturen in dit land. Immigranten mochten vooral hun eigen cultuur niet verliezen, respect was het toverwoord en culturele verschillen werden gekoesterd. Dit is radicaal veranderd. Sinds 2001 wordt er vooral gesproken over de bedreiging van andere culturen en religies, met name de islam. Vaak gaat het om de angst voor aanslagen door moslim-extremisten, voor onbeheerde tassen in treinen en bommeldingen op Schiphol. Maar ook uitspraken van Geert Wilders over de ‘algehele islamisering van de Nederlandse cultuur’ vinden hun weg naar de krantenpagina’s.

Dit blijkt uit systematisch onderzoek naar de inhoud van krantenartikelen. Per artikel is namelijk vastgesteld op welke manier er precies over integratie en minderheden gesproken wordt. Elk artikel werd ingedeeld bij één van de vijf categorieën (zogenaamde frames): multiculturalisme, emancipatie, restrictie, slachtofferrol en islam-als-bedreiging. Deze laatste categorie blijkt de grote winnaar. Iets meer dan de helft van de artikelen die je in de krant leest gaat over de gevaren van de islam.

Het frame van islam-als-bedreiging werd in 2006 het vaakst door de vijf landelijke Nederlandse dagbladen gebruikt. Grafiek: © Rens Vliegenthart

Media-aandacht goed voor anti-immigratiepartijen

Deze veranderingen zijn vooral goed nieuws voor politieke partijen die migranten liever zien gaan dan komen. Geert Wilders is er bij gebaat dat integratie belangrijk gevonden wordt. Hoe meer media-aandacht voor integratie, hoe belangrijker mensen dit onderwerp vinden. En hoe belangrijker mensen een onderwerp vinden, hoe zwaarder het meeweegt als ze moeten bepalen op welke partij ze gaan stemmen. De populariteit van anti-immigratiepartijen wordt dus sterk beïnvloed door media-aandacht voor immigratie. En als de media-aandacht zich dan ook nog eens richt op de mogelijke bedreiging van de islam voor Nederland, kan Wilders de komende peilingen met een gerust hart tegemoet zien.

Berichtgeving over integratie beïnvloedt je mening én je stemgedrag. Niet alleen als het gaat om immigratie en integratie, maar ook bij talloze andere onderwerpen. Lees voorzichtig.

Rens Vliegenthart promoveerde onlangs aan de Vrije Universiteit Amsterdam en is nu als communicatiewetenschapper verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Bron:

Rens Vliegenthart Framing Immigration and Integration. Facts, Parliament, Media and Anti-Immigrant Party Support in the Netherlands.Proefschrift Vrije Universiteit, Amsterdam (2007).

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 23 november 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.