Je leest:

Wetenschappelijk verantwoord de zomer door

Wetenschappelijk verantwoord de zomer door

De leukste boeken voor een vakantie vol wetenschap, getipt door de Kennislinkredactie

Eindelijk – het is weer bijna zomervakantie. En of je nu thuis bent of voor je tent ligt, er strekken zich weken van zalig nietsdoen voor je uit. Nou ja, nietsdoen: de traditie wil dat lezen en barbecueën toch vakantieactiviteiten bij uitstek zijn.

Over het laatste hebben we niet zoveel te zeggen, maar over het eerste wel. Voor wie tussen de thrillers en de liefdesromans namelijk ook iets wetenschappelijk verantwoords in de koffer wil stoppen, hebben wij de leukste wetenschapsboeken hieronder op een rijtje gezet.

En de winnaar is…

Veen Magazines

Het boek Snaartheorie van Marcel Vonk! De Kennislinklezer brengt zijn vakantiedagen klaarblijkelijk graag door met wat heerlijke theoretische natuurkunde. Vijf mensen die op dit boek hebben gestemd ontvangen vandaag bericht1 en krijgen binnenkort een exemplaar thuisgestuurd. De andere twee boeken in de top drie komen weer uit een heel andere hoek: biologie (in Life) en filosofie (in Dus ik ben). De smaak van onze lezers blijkt dus net zo breed als Kennislink zelf. Hieronder staat de volledige uitslag. Bedankt voor het stemmen, en een fijne vakantie!

Snaartheorie 22
Life 18
Dus ik ben 18
Maak nooit je bed op 17
Gewoon geniaal 12
De eenzaamheid van de priemgetallen 11
Einstein in een notendop 11
Merlijn. Tovenaar, raadgever, waarzegger 11
Het idee m/v 9
Met (het) oog op morgen 8
Van Sanskriet tot spijkerschrift 7
Cicero 4
Zonnen mag 0

1 De winnaars krijgen per e-mail persoonlijk bericht. Over de uitslag wordt niet gecorrespondeerd.

De eenzaamheid van de priemgetallen

door Paolo Giordano

Vorig jaar debuteerde de Italiaanse natuurkundige Paolo Giordano (1982) met zijn roman De eenzaamheid van de priemgetallen. Het gaat helemaal niet over priemgetallen, maar over twee mensen die zich gedragen als een ‘priemtweeling’. Mattia, de mannelijke hoofdpersoon, studeert wiskunde; hij vergelijkt de priemtweelingen met zichzelf en Alice, de vrouwelijke hoofdpersoon: “Tijdens college in het eerste jaar had Mattia geleerd dat er onder de priemgetallen nog specialere getallen waren. Die noemden wiskundigen tweelingpriemgetallen: dat zijn paren van priemgetallen die vlak bij elkaar staan, zo goed als naast elkaar zelfs. (…) Wiskundigen zijn het erover eens dat er, hoe lang je ook doorgaat, altijd weer twee zullen zijn, al kan niemand zeggen waar, zolang ze nog niet zijn ontdekt.
 Mattia dacht dat Alice en hij zo waren, twee tweelingpriemgetallen, alleen en verloren, vlak bij elkaar, maar niet dicht genoeg om elkaar echt te raken.” Op 7 april 2011 gaat trouwens ook de Nederlandse theaterbewerking van De eenzaamheid van de priemgetallen in première. - Alex van den Brandhof, pagina Wiskunde

Lees meer over ‘De eenzaamheid van de priemgetallen’

Met (het) oog op morgen

door Joop van der Horst

De taalpuristen van nu zijn de taalverloederaars van vroeger. Dat laat Joop van der Horst, hoogleraar Nederlandse taalkunde aan de Katholieke Universiteit Leuven, duidelijk zien in zijn bundel Met (het) oog op morgen. De taal waaraan sommigen zich enkele decennia terug groen en geel ergerden is nu juist de norm —waar volgens de nieuwe generatie taalpuristen ab-so-luut niet van afgeweken mag worden. Van der Horst laat in zijn laagdrempelige artikelen zien dat het Nederlands continu verandert en er eigenlijk alleen maar logischer op wordt. Hij gebruikt hierbij talloze voorbeelden en geeft dikwijls ook een heldere verklaring voor de waargenomen taalverandering. Mens, erger je niet, verwonder je! - Erica Renckens, pagina Taal & Spraak

Lees meer over ‘Met (het) oog op morgen’

Cicero

door Anthony Everitt

Marcus Tullius Cicero, redenaar, politicus, advocaat en filosoof. De self-made man wiens nog altijd goed leesbare filosofische traktaten en brieven een enorme invloed hebben gehad op de westerse filosofie en literatuur. In Cicero verhaalt Anthony Everitt in een heldere en onderhoudende stijl natuurlijk over de hoofdpersoon. Maar ook over de roerigste en meest belangwekkende periode uit de Romeinse geschiedenis. De omverwerping van de Republiek en het begin van het Keizerrijk, de moord op Caesar, de opstand van Spartacus, de verovering van Gallië en de uitbreiding van het Rijk naar het Midden-Oosten passeren alle de revue. - Jorg Rousseeuw, pagina Geschiedenis & Archeologie

Lees meer over ‘Cicero’

Zonnen mag

door Han van der Rhee

“Geniet, maar zon met mate” verkondigt huisarts Han van der Rhee in zijn debuut Zonnen mag. Een verassende conclusie, omdat hij nog geen tien jaar geleden zelf fanatiek pleitte voor zo min mogelijk zon. In het boek begeleidt hij de lezer door de wirwar van onderzoeken en data waar kanker onderzoekers en huidartsen dagelijks doorheen waden. Zon lijkt goed te zijn tegen darmkanker en MS, maar vergroot de kans op –vaak goedaardige- huidkanker. Via duidelijke tabellen, stapsgewijze uitleg en (soms wat veel) anekdotische voorbeelden legt van der Rhee de feiten over zon en gezondheid op tafel, maar laat het oordeel aan de lezer. Een fascinerend kijkje in de medisch-wetenschappelijke keuken! - Bo Blanckenburg, pagina Nanotechnologie namens pagina Gezondheid

Lees meer over ‘Zonnen mag’

Life

door Martha Holmes en Michael Gunton

Het boek bij de gelijknamige BBC-serie. In Life lees je alles over onstuitbare planten, inventieve insecten en gevreesde jagers. Welke extreme maatregelen nemen dieren en planten om te overleven en hun genen door te geven aan de volgende generatie? In relatief korte stukjes leggen de auteurs precies uit waarom een Komodovaraan wekenlang zijn prooi bespioneert, hoe de Jezushagedis over water kan rennen, en wat de olifantspitsmuis allemaal moet doen om zijn doorlopende honger te stillen. Mooie foto’s maken de verhalen helemaal af. Life geeft je een uniek kijkje in de natuur; gewoon vanuit je luie stoel. - Elles Lalieu, pagina Biologie

Lees meer over ‘Life’

Einstein in een notendop

door Martijn van Calmthout

Het wilde haar, de uitgestoken tong, de formule E=mc2, de relativiteitstheorie: daar denken we meestal aan als het over Albert Einstein gaat. Maar wist je bijvoorbeeld dat Einstein in eerste instantie geweigerd werd aan de universiteit? Dat hij is gevraagd als president van Israël? Of dat hij ook koelkasten heeft ontworpen? Martijn van Calmthout, wetenschapschef bij De Volkskrant, laat in dit boek zien dat Einstein meer was dan simpelweg een slimme professor. Het boek komt af en toe wat studieboek-achtig over – de theorieën van Einstein worden erg gedetailleerd uitgelegd – en de hoofdstukken zijn afzonderlijk leesbaar wat hier en daar voor overlap zorgt. Maar desalniettemin is het boek een ideale manier om in korte tijd (170 bladzijden) een goed beeld te krijgen van wat voor persoon Einstein was, hoe hij op zijn wereldberoemde ideeën kwam en wat hij allemaal bereikte. En dan rest na afloop slechts één ding: bewondering. - Barry van der Meer, pagina Nanotechnologie namens pagina Natuurkunde

Lees meer over ‘Einstein in een notendop’

Veen Magazines

Snaartheorie

door Marcel Vonk

Vraag een natuurkundige wat de snaartheorie inhoudt, en negen van de tien keer krijg je een ontwijkend antwoord. ‘Dat is heel ingewikkeld,’ of, eerlijker, ‘dat snap ik zelf ook niet precies’. Snaartheoreet en wetenschappelijk schrijver Marcel Vonk zag een uitdaging, en zijn boek Snaartheorie ligt nu in de winkel. In Snaartheorie legt Vonk uit waar de exotische theorie vandaan komt, waar hij voor nodig is en wat je ermee kunt. Daarvoor begint hij bij het begin: de relativiteitstheorie van Einstein en de kwantumfysica. De uitleg gaat diep en wordt soms behoorlijk ingewikkeld, maar Vonk keert steeds weer terug naar de duidelijke rode draad van zijn verhaal. Benieuwd wat snaartheorie inhoudt en bereid om je hersenen er goed voor te laten kraken? Schaf dit vlot geschreven boek dan aan en verbreed je horizon! - Lydwin van Rooyen, pagina Natuurkunde

Lees meer over ‘Snaartheorie’

Maak nooit je bed op

door Rik Kuiper & Tonie Mudde

Pas op voor broodjes gezond, ga niet onder een palmboom zitten en smeek de beul om een dodelijke injectie (als je de doodstraf hebt gekregen). Dezen en nog vele andere praktische tips zijn te vinden in Maak nooit je bed op van Rik Kuiper en Tonie Mudde. Zij verzamelden 115 directe toepassingen van wetenschappelijk onderzoek met uiteenlopende onderwerpen. Wist je bijvoorbeeld dat je je voorbeeldiger gaat gedragen als je aan je ouders denkt? Of dat je beter geen 623 muntjes, 3 schroeven en een steen in kunt slikken? Ok, dat laatste waarschijnlijk wel. Verder is het boekje vooral verrassend, luchtig en leuk. - Richard Reumerman, pagina Biotechnologie

Lees meer over ‘Maak nooit je bed op’

Van Sanskriet tot Spijkerschrift

door Alexander Lubotsky en Michiel de Vaan (red.)

Van het Sanskriet en het Spijkerschrift heeft iedereen weleens gehoord. Maar wat te denken van het Sinhala (Sri Lanka), het Goesi (Kenia) of het Ryukyu (Japan)? Toch hoef je niet bekend te zijn met deze talen om de logica erin te ontdekken. Dat laten de vele breinbrekers in dit boek zien. Volgens de auteurs kun je met behulp van de taalpuzzels (de opgaven zijn afkomstig van de bekende Taalkunde Olympiade) ontdekken of er in jou een goede taalkundige schuilt. Een nogal boute bewering aangezien dit een heel specifieke tak van de taalwetenschap betreft: de vergelijkende taalwetenschap. Deze omvat het meest bètagerichte onderzoek binnen de taalwetenschap. Alfa’s wil ik daarom een hart onder de riem steken: ook zonder een wiskundeknobbel kun je een uitstekende taalkundige worden. Voor de bèta’s: eindelijk een alternatief voor de uitgekauwde sudokupuzzel! - Mathilde Jansen, pagina Taal & Spraak

Lees meer over ‘Van Sanskriet tot Spijkerschrift’

Gewoon geniaal!

door Marcel Grauls

Een boek over innovatie, dat wil je niet lezen in je vakantie. Maar ‘Gewoon geniaal!’, daar kun je je prima mee vermaken. Geen taaie kost over hoe belangrijk het is om wetenschappelijke kennis tot nuttige producten te verwerken. Wel soepel geschreven verhalen over de nachtmerries en de eureka-momenten van de uitvinders achter precies honderd alledaagse producten. Van aardappelchips via de balpen, de elpee en de lavalamp tot aan revolver, tupperware en voicemail. Niet alle uitvinders komen even grondig in beeld – die van de fiets krijgt slechts twee bladzijden, die van de flitspaal maar liefst acht – maar Graus heeft in vrijwel alle gevallen een verhaal op papier gezet dat het lezen waard is. ‘Gewoon Geniaal!’ in je vakantiekoffer verrijkt bovendien je intellectuele bagage met massa’s leuke weetjes waar je indruk mee kunt maken. Wie weet er bijvoorbeeld dat de uitvinder van de parkeermeter als advocaat en journalist werkte? Dat de vondst van Teflon volkomen toeval was? En dat de doorbraak van de balpen te danken is aan een totaal onverwachte militaire toepassing? Wie ‘Gewoon geniaal!’ heeft gelezen, weet wat belangrijk is bij echte innovatie. En nog véél meer. - Harm Ikink, pagina Scheikunde

Lees meer over ’Gewoon Geniaal!

Het idee m/v

door Asha ten Broeke

Wie de afdeling ‘populaire psychologie’ in de boekhandel bezoekt, vindt al snel de dominante verklaring hiervoor: in de oertijd waren de mannen dagenlang op jacht en bleven de vrouwen thuis met de kinderen. Dit soort rolverdelingen, zo wordt ons verteld, heeft op termijn voor allerlei aangeboren verschillen gezorgd, zoals bijvoorbeeld een beter richtingsgevoel voor mannen en betere sociale vaardigheden voor vrouwen. Recente ontwikkelingen in de hersenwetenschap en de genetica wijzen er echter op dat de meeste verschillen juist niet uit de oertijd stammen. In plaats daarvan worden ze veroorzaakt door hardnekkige denkbeelden die zich, met hulp van biologische mechanismen zoals epigenetica en de plasticiteit van het brein, in onze cultuur genesteld hebben. Hoe precies? Dat lees je in Het idee m/v, volgens De Volkskrant “verplichte kost voor iedereen die stellige uitspraken doet over man-vrouwverschillen.” - Asha ten Broeke, pagina Hersenen & Gedrag

Lees meer over ‘Het idee m/v’

Merlijn. Tovenaar, raadgever, waarzegger.

Weer zo’n zweverig boek over die tovenaar met z’n blauwe puntmuts? Nee, echt niet! In dit boek komen feit en fictie samen als mediëvisten Ludo Jongen en Miriam Piters de krachten bundelen om het ware historische gezicht van Merlijn te tonen. Het resultaat is een boeiende levensbeschrijving van Merlijn; de tovenaar, waarzegger en raadgever die door de duivel verwekt werd bij een zeer vrome maagd op een onbewaakt ogenblik. In de tweede helft van het boek onderbouwen de schrijvers hoe zij hun bronnen hebben gebruikt en welke keuzes zij daarin gemaakt hebben. Dit boek is zeker een aanrader voor liefhebbers van zijn legende, maar geen zin hebben in nóg een keer T.H. White. - Elise van der Horst, pagina Geschiedenis & Archeologie

Lees meer over ‘Merlijn. Tovenaar, raadgever, waarzegger.’

Dus ik ben, een zoektocht naar identiteit

door Stine Jensen en Rob Wijnberg

We denken dat we weten wie we zijn. Maar iemand zijn – sterker nog: jezelf zijn – is nog helemaal niet zo eenvoudig. Want waar zit de kern van je eigen zelf: in je mening, je naam, je lichaam of op Hyves? Ben je omdat je lief hebt, lijdt of consumeert? En wat blijft er van onze identiteit over in een tijd van jobhoppen, Facebooken en Photoshoppen? Filosofen Stine Jensen en Rob Wijnberg stellen niet alleen de juiste vragen – zoals het filosofen betaamt – maar geven ook nog eens antwoord. En dat is een verademing. Want in deze tijd van onzekerheid, twijfel en keuzestress, kunnen we het intellectuele kompas van Jensen en Wijnberg goed gebruiken: moeiteloos loodsen ze ons door het gedachtegoed van ’s werelds Grote Denkers heen. En dat maakt onze zoektocht naar wie we eigenlijk zijn, een stukje makkelijker. - Kahliya Ronde, pagina Maatschappij

Bekijk de speciale website van ‘Dus ik ben’ of lees meer over ‘Dus ik ben.’


Je kunt niet meer stemmen. De uitslag is bekend en staat bovenaan dit artikel.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 juni 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.