Je leest:

Werkstuk: Onderzoek de regels bij een kind

Werkstuk: Onderzoek de regels bij een kind

Auteurs: en | 5 mei 2005

Je kunt een onderzoek doen naar de regels die een kind in je eigen omgeving heeft ontdekt en daar een verslag van schrijven. Je zult daarvoor precies moeten observeren wat het kind zegt. Er zijn verschillende manieren om gegevens over kindertaal te verzamelen. Bedenk wel vooraf welk aspect van de taal je wilt onderzoeken, zodat je de situatie met het kind zo kunt inrichten dat je de kans vergroot dat het kind iets zegt dat voor jouw onderzoek interessant is.

Hoe kom ik aan gegevens?

Om te kunnen onderzoeken wat je wilt weten over de taal van een kind, moet je eerst gegevens verzamelen. De bekendste manieren om gegevens over kindertaal te verzamelen zijn:

Een video-opname

Je maakt een video-opname van het kind. Die video-opname bekijk je en je noteert de uitingen of de woorden van het kind die je interesseren. Dit is wel een riskante methode, want je weet van tevoren niet wat het kind gaat zeggen en dus weet je ook niet of daar iets bijzit dat bij jouw onderzoek past. Bedenk daarom vóór je de opname maakt wel wat voor soort woorden of uitingen je wilt onderzoeken en probeer de situatie zo te maken dat het kind zulke uitingen vanzelf gaat produceren.

Een video-opname is beter dan een audio-opname. Je hebt dan namelijk een beter idee waarover het kind het heeft, omdat de beelden je clues geven. Stel je bijvoorbeeld voor dat het kind ‘o-o’ zegt: als je kunt zien dat hij een speelgoedauto aanwijst, weet je dat hij ‘auto’ bedoelt. Als je hem alleen kunt horen, moet je gaan raden. En hoe weet je of je goed hebt gegokt?

‘Live’ observeren

Je brengt een aantal uur door in de omgeving van het kind en je houdt een aantekeningenboekje bij de hand. Van tevoren heb je bedacht waar je onderzoek over gaat, bijvoorbeeld over de verleden tijden. Je noteert iedere uiting van het kind waarin hij een ‘goede’ of een ‘foute’ verleden tijdsvorm produceert. Achteraf ga je die uitingen analyseren. Je kunt natuurlijk je gesprek met het kind een beetje sturen, bijvoorbeeld door hem te vragen naar iets leuks wat hij gisteren heeft gedaan.

Een taaltest

Je maakt een eigen taaltestje, waarmee je bepaalde vormen ‘uitlokt’. Bijvoorbeeld een testje waarbij het kind jouw zinnen moet afmaken. Voor een voorbeeld van hoe zo’n taaltest werkt, kun je dit videofragment bekijken.

Wat kan ik onderzoeken?

Er zijn heel veel dingen die je kunt onderzoeken in de taal van een kind. Er zijn zelfs zoveel interessante dingen dat het soms moeilijk is om je onderzoek te beperken. Maar zoals je je kunt voorstellen, is het belangrijk om een keuze te maken.. anders zie je door de bomen het bos niet meer! En je zult merken dat er over één onderwerpje al heel veel te vertellen valt. Om je een beetje een idee te geven wat voor soort dingen je kunt onderzoeken, vind je hieronder wat suggesties.

Meervoudsvormen

Zoals de regels voor het maken van een verleden tijd, zijn er nog veel meer regels in de taal te ontdekken. Je kunt bijvoorbeeld denken aan de regels waarmee je een meervoud van een zelfstandig naamwoord maakt: (Maar wat zijn die regels dan?) een schoen – twee schoenen een boot – twee boten een auto – twee autos een bezem – twee bezems Als je het nog iets interessanter wilt maken, kun je ook bekijken hoe het kind meervouden van nieuwe woorden maakt. Om dat te doen maak je op de kaartjes afbeeldingen van onbekende wezens of dingen, en je bedenkt daar ook namen voor.

Dit zijn natuurlijk maar een paar suggesties. Er zijn nog heel veel andere dingen te bedenken die je zou kunnen overzoeken, zoals woordvolgorde (staan de woorden op de goede plek in de zin? Waar staan de bijwoorden, zoals ‘gisteren’ of ‘vaak’?).

Dit artikel is een publicatie van De Taalstudio.
© De Taalstudio, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 mei 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.