Je leest:

Wereldgeschiedenis in 100 voorwerpen

Wereldgeschiedenis in 100 voorwerpen

Auteur: | 11 december 2011

De traditionele definitie van een historisch museum is: een plek waar aan de hand van tastbare voorwerpen een verhaal over het verleden wordt verteld. Als je over duizenden voorwerpen zou beschikken, variërend van een stenen speerpunt uit Tanzania tot een creditcard zou je op die manier een verhaal over de hele wereldgeschiedenis kunnen vertellen. Als je bij dat verhaal ook nog eens schitterend foto’s van al dat moois voegt heb je ‘Een geschiedenis van de wereld in 100 voorwerpen’.

Kleitablet met spijkerschrift uit Mesopotamië (het huidige Irak), ca 3100 v. Chr. Het beschrijft de verdeling van rantsoenen bier.
Trustees of the British Museum

Het boek is samengesteld door Neil McGregor, een Britse kunsthistoricus die kon putten uit de grootste collectie bijzondere historische voorwerpen ter wereld, namelijk die van het British Museum. McGregor is sinds 2002 directeur van het wereldberoemde museum.

De voorwerpen die McGregor uitkoos – een uitgesneden ivoren rendierbeeldje (Frankrijk, 11.000 jaar oud), een kleitablet met spijkerschrift (3100 jaar oud, Irak) of een Chinese schildering uit de tijd van de Zijderoute (ca. 1300 jaar oud) – zijn ‘signalen uit het verleden’. Ze vertellen iets over de wereld waarin en waarvoor ze werden gemaakt.

De geschiedenis verliep niet op alle continenten parallel. Als je maar 100 voorwerpen uit het museum mag gebruiken aan de hand van welke je de wereldgeschiedenis moet beschrijven, moet je scherpe keuzes maken.

Stenen stamper om granen fijn te stampen (ca. 6000 v. Chr).
Trustees of the British Museum

Hoe de levensstijl van mensen na de laatste ijstijd (ca. 11.000 jaar geleden) wereldwijd veranderde met de ontdekking van de landbouw beschrijft McGregor bijvoorbeeld aan de hand van deze opmerkelijke graanstamper in vogelvorm, gevonden op Papoea-Nieuw-Guinea.

Bijna alle voorwerpen worden toegelicht door deskundigen van over de hele wereld. Zo vertelt de beroemde historicus en schrijver Tom Holland aan de hand van een gouden miniatuur hoe het Perzische Rijk opgebouwd was en hoe de Perzen langzaam ideeën over de eigen identiteit en die van andere volken ontwikkelden.

Gouden miniatuur van Perzische stijdwagen (ca. 300 v. Chr).
Trustees of the British Museum

Een belangrijke mondiale ontwikkeling in de tijd dat de grote wereldrijken (Grieken, Romeinen, Chinezen) van de oudheid langzaam vorm kregen.

De ontdekkings- en veroveringsreizen van Europeanen gedurende de vijftiende en zestiende eeuw hebben een belangrijke stempel op de wereldgeschiedenis gedrukt. Het vormde zowel de Europese als de inheemse culturen.

Dit pronkstuk uit West-Afrika (ca 1500) toont de lokale heerser Oba als oppermachtig figuur naast de minuscuul afgebeelde Europeanen.
Trustees of the British Museum

Bekijk bijvoorbeeld bovenstaande koperen plaquette uit West-Afrika. We zien de lokale heerser Oba geflankeerd door twee Afrikaanse handelaren. Piepklein zijn ook twee Portugese reizigers afgebeeld. De plaquette, gemaakt van brons uit Portugal wil tonen dat de Afrikanen zelf de handel controleerden. Het geeft een interessante mondiale kijk op wat wij gewoonlijk als de tijd van het Europese expansionisme zien.

Deskundig en toegankelijk

‘Een geschiedenis van de wereld in 100 voorwerpen’ is een schitterend kerstcadeau voor iedereen die graag een volledige blik op de wereldgeschiedenis wil. Het boek is veel meer dan alleen een beschrijving van de voorwerpen uit het British Museum. Die zijn vooral een leidraad en prachtige illustratie voor de lezer die ondertussen een deskundig, diepgravend én toegankelijk verhaal over meer dan 12.000 jaar menselijke geschiedenis krijgt voorgeschoteld.

Terwijl Romeinen zich graag te buiten gingen aan overvloedige maaltijden en homo-orgies, Noord-Amerikaanse indianen tabak rookten en rituelen uitvoerden, en men in Mexico graag heilige bal-spellen deed, hadden de Chinezen van de Han-dynastie een verfijndere vorm van genot. Zij keken in de avonduren graag naar fijne schilderkunst of dichtkunst, zoals op deze perkamenten rol uit ca. 500 n. chr te zien is.
Trustees of the British Museum

Neil McGregor, ‘Een geschiedenis van de wereld in 100 voorwerpen’. Uitgeverij Spectrum, €49,99. De 100 voorwerpen zijn ook online te bekijken op de website van de BBC.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 11 december 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.