Je leest:

Wees welkom in mijn lijf

Wees welkom in mijn lijf

Auteur: | 19 mei 2011

We vinden het vanzelfsprekend dat de cellen in ons lichaam samen één geheel vormen. Dat hebben we te danken aan een ‘nationalistische dictator’ in ons afweersysteem die eigen cellen beschermt en ‘vreemde’ cellen eruit schopt: de T-remmercel. Dat is fijn, maar wie nieuwe organen via een transplantatie ontvangt heeft liever dat die er niet uit worden geschopt. Een minder strenge ‘dictator’ zou dan fijn zijn. Nieuw onderzoek laat zien dat je de T-remmercel kunt temmen, zodat nieuwe organen welkom zijn.

T-remmercellen (groen) binden aan lichaamseigen cellen (rood) en voorkomen zo een aanval van het afweersysteem.
Science

Deze week beschrijven twee verschillende onderzoeksgroepen een flinke vooruitgang in het controleren van ons afweersysteem ter ondersteuning van orgaantransplantaties in het wetenschapsblad Science Translational Medicine.

De onderzoekers hebben voor het eerst laten zien hoe je het afweersysteem op de lange termijn om de tuin kunt laten leiden, waardoor het wekenlang nieuwe organen accepteert. Eerder lukte dat slechts voor enkele dagen.

Waarom nu ineens wel succes? Wel, de crux zit hem in een speciaal soort afweercel: de T-remmercel. Het is de onderzoeksgroepen van Andrew Bushell en Bruce Blazar onafhankelijk van elkaar gelukt om buiten het lichaam van hun proefmuizen enorme hoeveelheden T-remmercellen te kweken en deze terug te plaatsen, waarna de dieren hun nieuwe organen niet meer afstootten.

T-remmercellen zijn belangrijk voor het accepteren van nieuwe organen, omdat ze – zoals de naam misschien al deed vermoeden – afweerreacties remmen. Dat doen ze normaal gesproken de hele dag door, voornamelijk om te voorkomen dat je afweersysteem je eigen lichaam ‘aanvalt’. De T-remmercellen zeggen als het ware dat je afweersysteem het rustig aan moet doen met de celtypes van je eigen lijf; niet aanvallen, dus.

Deze muis heeft niets aan een nieuw stukje huid. Wel bewijst hij dat zijn nieuwe T-remmercellen de huid zonder meer accepteren.
Science

Blazar kweekte de T-remmercellen in een speciale cocktail met onder meer het eiwit rampamycine en andere ingrediënten. Dat leverde binnen enkele dagen ruim 3000 keer zoveel cellen op. Toen Blazar deze enorme hoeveelheid T-remmercellen terug in zijn muizen plaatste, accepteerden de diertjes met gemak bloedcellen van mensen.

De onderzoeksgroep van Bushell deed iets vergelijkbaars, maar gebruikte andere ingrediënten en een ietwat ingewikkelder werkplan. Uiteindelijk accepteerden zijn muizen stukjes donorhuid van andere muizen.

Overigens is het idee om T-remmercellen te gebruiken voor het accepteren van donororganen niet nieuw. Maar het is wel de eerste keer dat het zo goed lukt. Al in 2006 ontdekten wetenschappers hoe je T-remmercellen kunt aanpassen zodat ze niet alleen de afweerreacties op je eigen lichaam remmen, maar ook die op nieuwe organen. Dat was toentertijd een hoopgevende stap: het tijdperk dat orgaantransplantaties veilig zouden kunnen worden, was aangebroken.

Nu het eindelijk is gelukt om T-remmercellen in grote hoeveelheden te kweken is de stap naar veilige orgaantransplantaties nog dichterbij gekomen. Het grote voordeel van aangepaste T-remmercellen is dat ze alleen de nieuwe organen beschermen tegen een afweerreactie. Andere afweerreacties – zoals die tegen virussen en bacteriën – blijven gewoon op peil.

Voorkomen dat je weerloos bent bij infecties is juist zo belangrijk bij orgaantransplantatie. Artsen dienen nu na een transplantatie vaak nog medicatie toe die bij patiënten de hele afweer verzwakt, waardoor niet alleen nieuwe organen worden geaccepteerd, maar ook vervelende ziekteverwekkers. Laten we hopen dat dankzij de nieuwe T-remmercellen die tijd binnenkort voorbij is.

Zie ook

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 19 mei 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.