Je leest:

Weerbericht voor luchtkwaliteit

Weerbericht voor luchtkwaliteit

Metingen van luchtvervuiling met satellieten geven tegenwoordig een betrouwbaar beeld van de luchtkwaliteit, maar kunnen verder worden verbeterd. Op donderdag 12 mei a.s. verdedigt Folkert Boersma van het KNMI aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) zijn proefschrift over het meten van stikstofdioxiden met satellietinstrumenten.

Satellietkaarten waarop te zien was dat stikstofdioxideconcentraties boven de Randstad tot de hoogste ter wereld behoren, trokken onlangs veel aandacht. Folkert Boersma van het KNMI ontwikkelde een nieuwe techniek om metingen door satellietinstrumenten als GOME, SCIAMACHY en OMI te verbeteren.

Satellietmetingen worden onder andere bemoeilijkt door wolken en door veranderingen in bodemeigenschappen. De verbeterde metingen blijken nauwkeurig genoeg om een wezenlijke bijdrage te leveren aan een nieuw soort weerbericht: een dagelijkse verwachting voor de luchtkwaliteit. Tot nu toe worden de belangrijkste vervuilende stoffen vooral lokaal, vanaf de grond gemeten. Met satellietinstrumenten is het mogelijk om wereldwijd betrouwbare metingen te doen van stikstofoxiden.

Met behulp van opnametechnieken door weersatellieten is het voortaan mogelijk de concentraties van stikstofoxides ook globaal vanuit de ruimte te meten. klik op de afbeelding voor een grotere versie

Gezond klimaat

Een goede luchtkwaliteitsverwachting is voor de samenleving van grote betekenis. Luchtvervuiling is zeker in een dichtbevolkt land als Nederland een groot probleem. Jaarlijks sterven volgens recente schattingen meer mensen door luchtvervuiling dan door auto-ongelukken. Stikstofoxiden spelen een centrale rol bij de vorming van smog, een combinatie van smoke (rook) en fog (mist). Bij zonnig en rustig weer, met hoge concentraties stikstofoxiden en koolwaterstoffen, ontstaat door inwerking van het zonlicht op stikstofoxiden in de onderste kilometers van de atmosfeer het schadelijke ozon.

Met smog wordt een periode van tijdelijk zeer verontreinigde lucht aangeduid. We onderscheiden zomer- en wintersmog. Zomersmog bestaat vooral uit ozon, fijnstof en relatief kleine hoeveelheden stikstofdioxide en zwaveldioxide; wintersmog bestaat smog uit een mengsel van hoofdzakelijk fijnstof en zwaveldioxide. Bron: VROM

Luchtvervuiling in Nederland

Concentraties van vervuilende stoffen in Nederland nemen ondanks alle preventieve maatregelen nog nauwelijks af. Door aanvoer uit andere landen krijgen we zelfs te maken met een toename van de vervuiling. De ozonconcentraties in ons land kunnen bijvoorbeeld stijgen door transport van vervuilde lucht vanaf de oostkust van de Verenigde Staten.

Voor het kwantificeren van de verschillende bijdragen aan luchtvervuiling zijn satellietmetingen essentieel Hiermee kan worden vastgesteld of de wind grote hoeveelheden luchtvervuiling in de richting van Nederland blaast, of juist bij ons vandaan.

In zijn proefschrift stelt Boersma vast dat ook bliksemflitsen stikstofoxiden produceren; wereldwijd zou het jaarlijks gaan om 3 tot 4 miljard kilo. Zijn schattingen zijn dankzij de nieuwe wereldwijde satellietmetingen een stuk nauwkeuriger dan eerdere cijfers. Omdat stikstofoxiden de vorming van ozon, ook een broeikasgas, bevorderen, zijn betrouwbare schattingen van de NOx-productie als gevolg van bliksem van groot belang klimaatonderzoek.

Weersatellieten:

Dit artikel is een publicatie van Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI).
© Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 mei 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.