Je leest:

Water op Venus

Water op Venus

Auteur: | 1 januari 1999

Ooit moet de nu helse planeet Venus veel water hebben bevat. De planeet zou zelfs zo lang vochtig zijn geweest, dat er mogelijk primitieve levensvormen hebben bestaan.

Een helse planeet

Venus is nu een helse planeet, met een luchtdruk die negentig maal zo groot is als op aarde en met een oppervlaktetemperatuur van bijna 500oC. Alleen in de atmosfeer bevindt zich nog wat waterdamp; aan het oppervlak komt geen druppel voor. De dikke dampkring bestaat voor het grootste deel uit koolstofdioxide en bevat wolken van geconcentreerd zwavelzuur. Geen enkele bekende aardse levensvorm zou het op Venus uithouden.

Venus staat relatief dichtbij de zon Bron:www.geog.ouc.bc.ca/physgeog/contents/images

Broeikas

In de beginperiode van het zonnestelsel leek Venus veel meer op de aarde. Het was een warme vochtige planeet, met zeeën en oceanen, met malse regenbuien en misschien? met ontluikend leven. In een later stadium verdampte het water van Venus. De planeet staat dertig procent dichter bij de zon dan de aarde. De waterkringloop zoals de aarde die kent kwam tot stilstand. Koolstofdioxide werd niet langer uit de dampkring weggespoeld. Maar de vulkanische activiteit van Venus bracht wel voortdurend nieuw koolstofdioxide in de atmosfeer. Door de ophoping van het gas werd het broeikaseffect in de Venus?dampkring sterker en uiteindelijk sloeg het klimaat helemaal op hol. Het resultaat is de verzengend hete planeet die we nu kennen.

De Pioneer Venus Orbiter

Dat er lang geleden water op Venus moet zijn geweest, wordt uit de Pioneer?metingen afgeleid. Dit onbemande ruimtevaartuig werd in 1978 gelanceerd en verbrandde in 1992 in de dikke, giftige dampkring van Venus. Als er water van het Venusoppervlak verdampt, komt de waterdamp hoog in de atmosfeer terecht. Door de invloed van het zonlicht vallen de watermoleculen uiteen in waterstof – en zuurstofatomen. Zuurstof blijft in de dampkring, maar de lichte waterstofatomen ontsnappen aan de zwaartekracht van de planeet. Ongeveer één op de vijfduizend waterstofatomen is zware waterstof. Dit deuterium ontsnapt minder gemakkelijk aan de zwaartekracht van Venus. De relatieve hoeveelheid deuterium wordt daardoor steeds groter. De Pioneer Venus Orbiter ontdekte dat in de ijle buitenlagen van de Venus?dampkring op elke veertig waterstofatomen een deuteriumatoom voorkomt, in plaats van één op de paar duizend. Volgens deze resultaten is het goed mogelijk dat grote delen van Venus minstens een miljard jaar lang met water bedekt zijn geweest. Op aarde was die periode lang genoeg voor de vorming van de eerste primitieve levensvormen. Wie weet is iets soortgelijks ook op Venus gebeurd. Maar veel kans heeft de biologische evolutie niet gehad, want toen het oppervlaktewater begon te verdampen was het afgelopen met het leven op Venus. Absolute zekerheid is er echter niet. Het is ook denkbaar dat geologische processen aan het oppervlak van Venus tot een continue toevoer leiden van waterdamp met een hoog deuteriumgehalte.

Dit artikel is eerder verschenen in nummer 1 uit de jaargang 1999 van het blad Archimedes.

Dit artikel is een publicatie van Archimedes.
© Archimedes, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 januari 1999

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.