Je leest:

Wat veroorzaakte de aardbeving in Spanje van 11 mei?

Wat veroorzaakte de aardbeving in Spanje van 11 mei?

Auteur:

Twee aardbevingen troffen het zuidoosten van Spanje op 11 mei 2011. De bevingen werden gevoeld tot in Madrid. Maar wat was de oorzaak?

De schokken nabij Lorca in de Spaanse provincie Murcia, waarvan de zwaarste een moment magnitude had van 5.3, kwamen alles behalve onverwacht. Het zuiden van Spanje wordt regelmatig opgeschrikt door bevingen van deze omvang.

Large
Aardbevingen in het zuiden van Spanje en noorden van Afrika, de afgelopen tientallen jaren. De kleur geeft de diepte weer, de grootte van het rondje de zwaarte (De vorige beving bij Lorca is de grote lichtblauwe stip rechts bovenin, vrijwel recht boven de M van Middellandse Zee).
Bernd Andeweg, VU Amsterdam

Jaarlijks komen er op het Iberische Schiereiland zo’n 2500 aardbevingen voor, al zijn de meesten daarvan veel minder zwaar. De schade van deze beving in mei echter is het grootst in 30 jaar. In 2005 was er in het gebied de laatste aanzienlijke beving, toen van 4.6. Dat komt allemaal doordat Afrika en Europa met elkaar in botsing zijn en Spanje en Marokko tot de plekken behoren waar dat duidelijk merkbaar is!

Large
Geologische kaart van het zuidoosten van Spanje en het noorden van Afrika. De rode lijnen geven breuken aan die in het geologisch recente verleden actief zijn geweest.
Bernd Andeweg, VU Amsterdam

Zijwaarts

De beving bij Lorca werd veroorzaakt door een zijwaartse beweging (strike-slip) langs een van de vele breuken in de ondergrond van het zuidoosten van het Iberische Schiereiland (rode lijnen in bovenstaande figuur), in dit geval het verlengde van de Breuk van Alhama de Murcia. Dat een aantal van die breuken nog recent actief is, weten we uit aardbevingen, maar is ook duidelijk op te maken uit het landschap: hoge bergruggen stijgen op uit vlaktes, de grens tussen beiden is messcherp: een breuk.

Medium
Zicht in vogelvlucht over Lorca richting zuiden. De rand tussen vlakte en bergrug (de breuk!) is duidelijk zichtbaar. De bevingen vonden net ten noorden van Lorca langs dezelfde breuk plaats.
Google Earth

Een groot nadeel van langs elkaar schuivende delen aardkorst is dat de bevingen erg ondiep plaatsvinden (in tegenstelling tot wanneer er twee platen onder en over elkaar schuiven) en dat het zijwaartse schudden desastreuzer is voor huizen en andere constructies dan op en neer bewegen.

Plaatgrens

De plaatgrens tussen Europa en Afrika loopt bij Spanje niet precies tussen Spanje en Noord-Afrika, eigenlijk is het hele zuiden van Spanje tot het Atlasgebergte in Marokko en Algerije de plaatgrens. Tussen beide continenten heeft zich een klein continent (een microplaat) gezet: Alboran. Die microplaat is aan beide kanten gebotst, zo’n 12 miljoen jaar geleden. Maar hoe dat precies verlopen is, is nog een van de grote geologische puzzels van het Middellandse Zeegebied.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 13 mei 2011

Discussieer mee

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE