Je leest:

Waarom je honger hebt als je dronken bent

Waarom je honger hebt als je dronken bent

Binge-drinking veroorzaakt binge-eating volgens onderzoek

Auteur: | 12 januari 2017

Biertjes drinken in de stad en daarna door naar de snackbar. Waarom vergrijpen we ons aan voedsel na het drinken van alcohol? Britse neurobiologen vonden een verklaring in het brein: alcohol houdt de hongersignalen in stand.

Eerst een aperitiefje drinken om ‘de eetlust op te wekken’. Je hoort het weleens in restaurants. Mensen doen dat waarschijnlijk al eeuwen. En het werkt, wijst een studie van het Francis Crick Institute in Londen aan. Het consumeren van alcohol doet eten, meer dan je nodig hebt.

Neurobioloog Denis Burdakov en zijn collega’s vonden een biologische verklaring voor het fenomeen: hersencellen die normaal gesproken honger promoten, worden ook door alcohol actief. Vakblad Nature Communications publiceerde deze week de resultaten.

Binge-drinking voor muizen

Het is geen toeval dat snackbars op uitgaansavonden altijd afgeladen zijn met mensen. Alcoholconsumptie zet bij mensen aan tot overeten en hangt samen met obesitas, die link was al meerdere keren gelegd in eerdere onderzoeken. Maar de onderliggende oorzaak bleef vaag. Alcohol is een stof die veel calorieën levert, alleen vet is calorierijker. Normaal gesproken onderdrukt inname van calorieën de hongersignalen van de hersenen juist, je hebt immers genoeg energie binnengekregen. Maar alcohol stimuleert eten in plaats van het te remmen.

Een populaire verklaring is dat mensen door alcohol hun zelfcontrole verliezen, waardoor ze de door de maatschappij opgelegde beperkingen omtrent eten links laten liggen. Burdakov deed gedrags- en moleculair onderzoek bij muizen om te ontrafelen wat er neurobiologisch gezien aan de hand is.

Muizen eten meer voer als ze eerst alcohol krijgen. Laboratoriummuis

Hij bekeek eerst wat alcohol doet met de normale voedselinname van muizen. Elke muis zat alleen in een kooitje, om eventuele effecten van sociale druk door soortgenoten uit te sluiten. De dieren kregen drie dagen lang een dosis alcohol van omgerekend achttien glazen. Die hoeveelheid is gebaseerd op een enquête onder Britse jongeren, waarin 27 procent aangaf die hoeveelheid minstens één keer per week te drinken. Het verschil was groot: op de dagen met alcohol aten de dieren vijftien tot twintig procent meer voer. Binge-drinking veroorzaakt binge-eating.

Vals alarm

Vervolgens onderzochten de neurobiologen in plakjes hersenweefsel wat alcohol doet met de hongersignalen in het brein. Het is bekend dat zogenaamde Agrp-zenuwcellen, die deel zijn van de hersencircuits die het eetgedrag regelen, voedselinname stimuleren in zoogdieren. De cellen worden normaal gesproken actief bij energietekorten – vasten is een extreem voorbeeld – maar ook in verzadigde toestand, bijvoorbeeld als je langs de McDonalds loopt. Stimulatie van Agrp-cellen doet eten.

Wat blijkt nu? Die Agrp-zenuwcellen worden ook actief door alcohol. Het consumeren van een flinke hoeveelheid alcohol geeft in het muizenbrein een ‘hongeralarm’ af, concluderen de Britten. Een vals hongeralarm, want bij het drinken van alcohol krijgt het lichaam al veel calorieën binnen. Het stilleggen van Agrp-zenuwcellen in levende muizen rekende af met het door alcohol aangezwengelde overeten.

Geprogrammeerd in het brein

“Dit is een nieuwe vondst. Er was nog geen aanwijzing dat het opwekken van eetlust door alcohol verloopt via deze zenuwcellen”, zegt hoogleraar moleculaire farmacologie Roger Adan desgevraagd. Hij doet aan het UMC Utrecht onderzoek naar de neurale mechanismen die ten grondslag liggen aan eetstoornissen en obesitas.

De Britse studie geeft nieuw inzicht in eetgedrag, volgens Adan. “In alcoholische dranken zitten veel calorieën, dus het is logisch dat je daarvan dikker wordt. Maar calorieën zijn dus niet de enige reden. Burdakov heeft laten zien dat alcohol rechtstreeks inwerkt op de hongerzenuwcellen in het brein. Dikker worden van bier en wijn lijkt werkelijk geprogrammeerd in de hersenen.”

Of slechts enkele glazen alcohol ook aanzet tot eten – de muizen kregen omgerekend achttien glazen – is niet uit het onderzoek af te leiden. Maar daar gaat het niet om, zegt Adan. “De onderzoekers hebben het bestaan van deze route in de hersenen aannemelijk gemaakt. Dat alcohol Agrp-zenuwcellen kan activeren was onbekend.”

In de hersenen liggen naast Agrp nog andere zenuwcellen die ook nauw betrokken zijn bij het reguleren van voedselinname. De onderzoekers houden de mogelijkheid open dat alcohol ook op andere delen van dit eetnetwerk ingrijpt.

Bron:

Sarah Cains e.a., Agrp neuron activity is required for alcohol-induced overeating, Nature Communications. Online op 10 januari 2017. doi:10.1038/ncomms14014

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 januari 2017

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.