Je leest:

Volgauto kan Tourrenner aan winst helpen

Volgauto kan Tourrenner aan winst helpen

Voor langere tijdritten kan het ‘volgwageneffect’ oplopen tot tientallen seconden winst

Krijgt de proloog van de Tour de France, aanstaande zaterdag in Utrecht, een terechte winnaar? Nieuw windonderzoek van de TU Eindhoven toont aan dat de volgauto een wielrenner tijdwinst kan geven door er vlak achter te rijden. Een tijdwinst die tijdens de Tour-proloog kan oplopen tot zo’n zes seconden, genoeg om beslissend te zijn voor de overwinning.

Dat je minder last hebt van de wind als je achter een auto fietst, is een bekend gegeven. Maar dat de wind ook afneemt als je vóór een auto fietst is nieuw. Simpel gezegd neemt een auto de onderdruk deels weg die achter je ontstaat tijdens het fietsen; belangrijk, want die onderdruk remt je af. Hoe kleiner de afstand tussen de fietser en de auto, hoe groter dit ‘volgwageneffect’ is. Eerder was al bekend dat dit ook voor twee wielrenners geldt: een wielrenner op kop heeft voordeel van zijn achtervolger.

Lees meer over de Tour de France in ons Sportthema.

TU/e-hoogleraar en wielerliefhebber Bert Blocken gebruikte zijn kennis van windstromingen om uit te rekenen welke gevolgen het volgwageneffect kan hebben voor tijdritten in het hedendaagse wielrennen. Volgauto’s moeten verplicht minstens tien meter afstand houden, al rijden ze in de praktijk vaak dichter achter de renners. Hij deed computersimulaties en metingen in een windtunnel met modellen van een tijdrijder en volgauto. De resultaten verrasten Blocken, want het effect bleek groter dan verwacht.

De modellen van een wielrenner en een volgauto die Bert Blocken in de windtunnel testte.
TU Eindhoven

Voor langere tijdritten en wereldkampioenschappen kan het effect oplopen tot tientallen seconden. Windhoogleraar Bert Blocken adviseert de internationale wielerbond UCI dan ook om de regels voor volgauto’s aan te passen en de minimale afstand tot de renners te vergroten. “Nu is er mogelijk sprake van oneerlijke competitie”, zegt Blocken.

Beslissende tijdswinst

Bij de proloog van de Tour de France aanstaande zaterdag in Utrecht bijvoorbeeld, kan een wielrenner al zo’n 6 seconden winnen als de volgauto tijdens de tijdrit op 5 meter rijdt, in plaats van op de reglementaire 10 meter afstand. Dat kan beslissend zijn; tijdritten worden vaak al met kleinere verschillen gewonnen.

Voor een typische tijdrit van 50 kilometer lang kan deze tijdwinst oplopen tot ruim 20 seconden. En bij een volgauto-afstand van drie meter zelfs tot een krappe minuut. Strikt genomen is dat misschien tegen de regels, maar tv-beelden tonen aan dat volgauto’s zich in de praktijk niet altijd aan de voorgeschreven 10 meter houden.

Effecten van een volgauto op de luchtweerstand van een wielrenner. Wanneer een auto op de reglementaire 10 meter achter de fietser rijdt is het effect klein, maar bij een kleinere afstand neemt de auto een deel van de onderdruk achter de wielrenner weg. Deze zal daardoor minder luchtweerstand ondervinden. Rood betekent een gemiddelde overdruk, blauw is een onderdruk.
TU Eindhoven

Ook al zal het effect in de praktijk mogelijk minder sterk zijn door de wisselende omstandigheden, Blocken hoopt dat zijn resultaten de UCI – de internationale wielerunie – ervan overtuigen de regels omtrent volgauto’s aan te passen. “Nu is eigenlijk sprake van oneerlijke competitie. Die tien meter afstand is ooit bepaald uit veiligheidsoverwegingen, toen was men niet op de hoogte van dit effect”, zegt hij.

“Om alle twijfel weg te nemen zou de UCI de minimale afstand moeten vergroten tot dertig meter, want dan is het volgwageneffect verwaarloosbaar. En er vervolgens natuurlijk streng op toezien dat iedereen zich daar ook echt aan houdt.”

Dit artikel is een publicatie van Technische Universiteit Eindhoven (TU/e).
© Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 juli 2015

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.