Je leest:

Vogels vliegen in hiërarchisch patroon

Vogels vliegen in hiërarchisch patroon

Auteur: | 17 april 2010

Vogels vormen in een zwerm geen willekeurig patroon, maar ordenen zich in een hiërarchische structuur. Dat ontdekten Hongaarse en Engelse wetenschappers door onderzoek aan duiven. Ze beschrijven hun bevindingen in Nature (8 april).

The Pack, Flickr.com

De onderzoekers bonden telkens tien duiven rugzakjes om met gps-apparaatjes, die de positie van de vogels elke 2 seconden vastlegden. Zo zagen ze welke duiven het voortouw namen bij het wijzigen van de koers en welke vogels net iets later volgden. Op basis daarvan bepaalden de onderzoekers de onderlinge verhoudingen tussen de duiven en brachten ze een ingewikkeld netwerk in kaart. Dat bleek een duidelijk hiërarchische structuur te bevatten.

‘Het beslissingsproces is complexer dan één leider met meerdere volgelingen’, legt eerste auteur Máté Nagy uit. ‘Het is meer een soort stemming, waarbij elke vogels een stem heeft, maar het gewicht van de stemmen is verschillend. De leider is degene wiens gedrag het vaakst wordt gekopieerd door anderen.’ Hoe de duiven precies bepalen welke vogel meer overwicht heeft, is niet duidelijk. ‘Er zijn meerdere invloeden, zoals motivatie en ervaring in navigeren.’

Thuisbasis

In beide aspecten blijken de leiders uit te blinken, bewees een proef waarbij de vogels afzonderlijk naar hun thuisbasis moesten vliegen. ‘Vogels met een hogere hiërarchische status lieten nauwkeurigere solonavigatie zien’, vertelt Nagy. Of die kwaliteit hun leiderschap verklaart, is nog de vraag. ‘We weten niet of betere navigeerders en meer gemotiveerde vogels ook beter zijn in het leiderschap. Wellicht is het anders-om: vogels die vaak leiden, krijgen vaker de kans hun navigatievaardigheden te oefenen. Volgelingen leren minder en zijn misschien daardoor slechter in solonavigeren.’

Duidelijk is wel dat de vaardigheden van belang zijn voor leiders in wording, vertelt Nagy. ‘Duiven zijn goed in leren. Als een vogel goed kan navigeren en andere duiven volgen zijn Koersveranderingen, dan krijgen de volgelingen positieve feedback en zullen ze vaker deze leider volgen.’

De leider hoeft overigens niet altijd voorop in de zwerm te vliegen. ‘Het gezichtsveld van duiven beslaat bijna 340 graden. Daardoor is het waarschijnlijk dat binnen een groep van tien duiven iedereen elkaar kan zien’, zegt Nagy. ‘Maar onze experimenten en eerdere onderzoeken tonen aan dat leiders wel vaak voorop vliegen. Of dat een gevolg of een oorzaak is van het leiderschap, kunnen we niet uit onze gegevens concluderen.’

De onderzoekers verwachten dat hun bevindingen niet alleen van toepassing zijn op duiven, maar ook gelden voor andere vogelsoorten en voor grotere groepen. ‘Grote groepen bestaan vaak uit meerdere kleinere groepjes, waarin dezelfde hiërarchie terug te vinden is. Zo kunnen vogels de complexe taak van gezamenlijke beweging in drie dimensies efficiënt oplossen.’

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 april 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.