Je leest:

Vingerafdrukken vinden

Vingerafdrukken vinden

Auteur: | 29 augustus 2008

De Britse natuurkundige John Bond publiceerde onlangs een methode om vingerafdrukken te vinden op schoongeveegde oppervlakken. Vingerafdrukken laten roestige plekken achter op metaal. Met hitte en elektriciteit worden de vastgeroeste afdrukken zichtbaar. De Britse politie vermoedt dat hiermee honderden onopgeloste zaken heropend kunnen worden.

Hollywood produceert al jaren de beste instructievideo’s voor schietgrage cowboys in spé: elke filmkenner weet dat je een pistool met een doekje moet afvegen nadat het is afgevuurd. Zo blijven er geen vingerafdrukken achter, en heeft de politie geen idee wie de trekker overhaalde. Zo ontlopen criminelen al jaren hun verdiende straf, maar als het aan John Bond ligt komt hier snel een einde aan. De Britse natuurkundige, die zijn werkzaamheden aan de Universiteit van Sussex verruilde voor een baan als wetenschappelijk medewerker bij politie van Northamptonshire, perfectioneerde een methode om vingerafdrukken te vinden op schoongeveegde pistolen en afgevuurde kogels.

Het is mogelijk om vingerafdrukken op pistolen te vinden nadat ze zijn afgeveegd. Ook op afgevuurde kogels staan nog herkenbare afdrukken. Engels onderzoek toont aan hoe dit kan.

Bond las twee jaar geleden een wetenschappelijk artikel waarin de auteurs concludeerden dat er altijd vingerafdrukken achterblijven op een metalen oppervlak, zelfs nadat het is afgeveegd. Hij raakte hierdoor geïntrigeerd en besloot te kijken of hij deze afdrukken kon vinden.

Zweet

Vingerafdrukken blijven achter dankzij een klein laagje zweet op de vingertoppen. Het zweet stempelt een afdruk als het ware op een oppervlak. Zweet is een complex brouwsel: het bevat water, anorganische zouten zoals natriumchloride (ook wel bekend als keukenzout) en verschillende oliën. Bij forensisch onderzoek naar vingerafdrukken laten detectives het zweet reageren met stoffen als cyanoacrylaat, het werkzame bestanddeel van secondelijm. Dit slaat neer met het zweetspoor waardoor de afdruk zichtbaar wordt. Een andere veelgebruikte methode is het bepoederen van een afdruk, waarna de onderzoeker met een borstel al het poeder wegveegt dat niet vastzit aan een vingerafdruk.

Wat minder bekend is, is dat zweet zelf ook reageert met het oppervlak. Dankzij de zouten die erin zitten, met name de chloride ionen, kan zweet een metalen oppervlak een beetje laten roesten. Hierdoor blijft er een spoor van de vingerafdruk achter op het metaal, zelfs nadat het is afgeveegd. Dit roesten gaat normaal gesproken erg traag, te traag om een goede afdruk zichtbaar te maken. Wat Bond tijdens zijn onderzoek ontdekte was dat het roesten veel sneller gaat als het metaal wordt verhit, en laat dat nou precies zijn wat er gebeurt bij het afvuren van een pistool. Het helpt ook dat pistolen en kogels zijn gemaakt van messing, een legering van koper en zink die extra gevoelig is voor zweet.

Forensische detectives zoeken vingerafdrukken met poeder dat aan de afdrukken blijft kleven. Door de rest van het poeder weg te borstelen worden de afdrukken zichtbaar. Bron: Wikipedia.

Bond wist dat hij hiermee op het goede spoor zat, maar het bleef lastig om een vastgeroeste afdruk op een metalen oppervlak zichtbaar te maken door het metaal alleen te verwarmen. Gelukkig kon Bond terugvallen op zijn achtergrond als natuurkundige. Hij besefte al snel dat de roestige vingerafdruk elektriciteit anders geleidt dan een glad oppervlak. Als het oppervlak van messing onder een spanning van 2500 volt staat, ontstaat er al gauw een groot verschil tussen de elektrische lading van het gladde en het verroeste deel. Door dit te bestrooien met een zwart, geleidend poeder dat lijkt op de toner van een kopieerapparaat wordt de afdruk langzaam zichtbaar. Dit komt volgens Bond doordat het poeder een voorkeur heeft voor plaatsen waar de elektrische lading minder sterk is. Hierdoor blijft het beter liggen, en verschijnt de vingerafdruk op het metaal.

Bewijs

Kort na de publicatie van zijn ontdekking werd John Bond benaderd door de Britse politie. Ze wilden zijn hulp bij het oplossen van moordzaken waarbij ze schutter identificeren aan de hand van een afgeschoten kogel. Bond’s methode is daarvoor ideaal. Na het laden blijft er een vingerafdruk achter op het patroon. Deze wordt verhit bij het afvuren. Normaal gesproken verdampt het zweet van deze afdrukken meteen, zodat de klassieke opsporingsmethodes niet meer werken. Maar de extreme hitte zorgt ervoor dat de vingerafdruk meteen in de kogel roest. Deze is van degene die de kogel het laatst aanraakte voor gebruik. Bond spoort zo de vingerafdruk van de schutter op, in plaats van de afdruk van de vinder.

“Het is verdraaid moeilijk om de juiste vingerafdrukken te vinden op afgevuurde patronen”, vertelt Bond. “Degene die je zoekt is de persoon die het pistool heeft geladen, niet degene die zegt: ‘Ik raapte het patroon op van de grond nadat het was afgeschoten.’ Dat is het bewijs wat je zoekt – degene die het pistool heeft geladen.”

Vingerafdrukken die zichtbaar zijn gemaakt met Bond’s methode. De linker kogel is verhit tot 400 graden nadat deze is afgevuurd, en vervolgens gewassen met oplosmiddel in warm water. De rechter kogel onderging dezelfde behandeling, en is daarna onder elektrische spanning bestrooid met geleidend poeder.

Bomscherven

Ondertussen heeft Bond voor de politie van Londen en Lincolnshire zijn methode ingezet bij twee zaken waar conventionele methoden niets opleverden. In beide gevallen verschenen er delen van vingerafdrukken. Deze spectaculaire resultaten gingen in een mum van tijd de wereld rond, en forensische detectives vanuit Amerika staan in de rij bij het politiebureau van Northamptonshire. Als zijn methode leidt tot nieuwe arrestaties vermoedt de Britse politie dat er honderden oude zaken heropend kunnen worden.

Bond’s onderzoek heeft zelfs de aandacht getrokken van het Amerikaanse leger. Zij hopen met deze methode bommenbouwers in Afghanistan beter op te kunnen sporen. De methode is namelijk niet alleen toepasbaar op pistolen, maar ook op andere metalen voorwerpen zoals bomscherven en jerrycans met benzine die zijn gebruikt bij brandstichting.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 29 augustus 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.