Je leest:

Verschrikkelijke sneeuwman blijkt Aziatische beer

Verschrikkelijke sneeuwman blijkt Aziatische beer

Auteur:
Abdullah Khan, Snow Leopard Foundation / Proceedings of the Royal Society B

Hij zou eruitzien als een grote aap. De lokale bevolking vindt af en toe voetsporen en een enkeling zegt hem gezien te hebben. Maar de verschrikkelijke sneeuwman is waarschijnlijk gewoon een Aziatische beer. Dat schrijven wetenschappers vandaag in Proceedings of the Royal Society B.

Voormalig dierenarts en nu presentator Mark Evans struinde voor zijn programma Yeti or Not (Animal Planet, 2016) door de Himalaya op zoek naar verhalen en aanwijzingen van mensen die de ‘verschrikkelijke sneeuwman’, of yeti, gezien zouden hebben. In totaal verzamelde hij negen yeti-items. Een stukje bot, een tand, een haar en zelfs uitwerpselen die van dit mythische figuur moesten zijn. Hij gaf ze allemaal aan biologe Charlotte Lindqvist van de University at Buffalo (New York, Verenigde Staten).

Een hond en acht beren

Lindqvist analyseerde DNA van de stukjes ‘yeti’ en concludeert dat één sample van een hond afkomstig is. De rest zijn stukjes van Aziatische zwarte beren (ook wel Kraagbeer), Himalayaberen (of Isabelbeer) en Tibetaanse bruine beren. Het is niet het eerste mythische dier dat door de wetenschap aan de kant wordt geschoven. Aan het begin van de twintigste eeuw stelden Britse wetenschappers dat de ‘Afrikaanse eenhoorn’ vermoedelijk een okapi moet zijn geweest.

De Britse geneticus Bryan Sykes deed in 2014 eerder onderzoek naar twee vermoedelijke yeti-samples en concludeerde toen dat ze van een uitgestorven ijsbeer, een kruising tussen een bruine beer en een ijsbeer, moesten zijn geweest. Dat onderzoek leverde echter veel kritiek op. Toen andere wetenschappers het onderzoek probeerden te herhalen, concludeerden ze dat er onvoldoende DNA was om harde conclusies te trekken.

Eric shipton yeti footprint
Deze voetafdruk zag Sir Edmund Hillary tijdens zijn eerste poging Mount Everest te beklimmen.

Daarom pakte Linqvist het dit keer uitvoeriger aan. Naast de negen ‘yeti’-samples, analyseerde ze ook DNA van vijftien samples van verschillende beren uit het Himalaya-gebied. Zo kon ze meteen de evolutie van de verschillende berensoorten in kaart brengen. De Himalayabeer staat op de rode lijst van de International Union for Conservation of Nature (IUCN) met de status ‘ernstig bedreigd’ en de Tibetaanse bruine beer is ‘bedreigd’. De Aziatische zwarte beren zijn ‘kwetsbaar’. Linqvist schrijft in haar artikel dat het voor de bescherming van deze dieren belangrijk is om de genetische diversiteit in kaart te brengen.

Gescheiden door een gletsjer

Haar analyse laat zien dat de Tibetaanse bruine beer een gezamenlijke voorouder deelt met de Noord-Amerikaanse en Europese bruine beer. De voorouder van de Aziatische zwarte beer en de Himalayabeer splitste zich volgens Lindqvist bijna 660.000 jaar geleden van de andere bruine beren af. De Tibetaanse bruine beer ging pas 340.000 jaar geleden een eigen weg, los van de Noord-Amerikaanse en Europese beer. 475.000 jaar geleden ging de tak van de Himalayabeer weg van die van de andere Aziatische zwarte beren.

Bone yeti
Een dijbeenbot dat in een grot in Tibet gevonden is en waarvan gezegd werd dat het afkomstig is van een yeti. het onderzoek van biologe Charlotte Lindqvist laat zien dat het om een bot van een Tibetaanse bruine beer gaat.
Icon Films Ltd / Proceedings of the royal society B

Lindqvist vermoedt dat de splitsing het gevolg is van gletsjers die in die tijd ontstonden. Tussen 500.000 en 300.000 jaar geleden vond de Nyanyaxungla ijstijd plaats. Zowel de afsplitsing van de Himalayabeer als die van de Tibetaanse bruine beer vallen binnen die periode. Waarschijnlijk hebben gletsjers de beren uit elkaar gedreven. Door jarenlange isolatie zijn de beren genetisch zoveel van elkaar gaan verschillen dat ze een aparte soort vormden, ook al leven ze hemelsbreed niet heel ver van elkaar.

Bron

  • “Evolutionary history of enigmatic bears in the Tibetan Plateau-Himalaya Region and the identity of the Yeti”, Tianying Lan, Stephanie Gill, Eva Bellemain, Richard Bischof, Muhammad Ali Nawaz en Charlotte Lindqvist, Proceedings of the Royal Society B, 29 november 2017
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 29 november 2017

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE