Je leest:

Van poppenhuis tot The Sims

Van poppenhuis tot The Sims

Auteur: | 25 januari 2007

Het immens populaire computerspel The Sims staat bekend als grenzeloze spelwereld, als een soort zandbak waarin de speler zijn of haar fantasieën kan uitleven en botvieren. Hoe gekker hoe beter. Cultuurwetenschapper Maaike Lauwaert laat zien dat de mogelijkheden van The Sims niet zo eindeloos zijn als we denken.

Wat is er heerlijker dan in je zelfgebouwde huis rond te rennen in je JLo skin, te flirten met de buurman, je man te betrappen met de schoonmaakster en hem een flinke mep te geven, voor de TV te eten in een huis dat volgepropt staat met absurd luxe spullen?

Het kan allemaal in de virtuele wereld van The Sims, het spel van de Amerikaanse gamedesigner Will Wright. De crux van dit spel is eigenlijk heel eenvoudig (wat echter niet wil zeggen dat het spel makkelijk is om te spelen). Je creëert sims en een huis voor je sims. Je tracht je sims tevreden te houden door veel geld uit te geven aan hun leefomgeving en volgt hen zo door hun leven heen.

In veel andere computerspelen zoals de Tomb Raider games, moet de speler een voorgeprogrammeerd pad door een spelwereld heen volgen en boekt alleen vooruitgang als hij of zij de de juiste handelingen verricht. The Sims daarentegen wordt omringd door een retoriek van grenzeloosheid. Deze spellen zouden de speler een soort zandbak bieden waarin alles mogelijk is. In hoeverre klopt dit? Zijn deze spelen zo vrij als gesuggereerd wordt? Kan je echt alles in deze zandbak doen wat je wil?

Huishoudspel

Als we The Sims vergelijken met niet digitale spelvormen zoals het huishoudspel, zien we dat het spel qua inhoud niet veel meer is. Je blijft vastzitten aan het oude huishoudspel. Alleen de decoratiemogelijkheden, die zijn eindeloos. Je hebt in The Sims meer opties, keuzes, spelelementen en decoratiemogelijkheden maar het huishoudspel blijft onveranderlijk.

Net als negentiende-eeuwse speelgoedhuizen bestaat The Sims voornamelijk uit twee spelelementen: het bouwen van een huis en het simuleren van het leven in dat huis. Beiden zijn een ode aan het privéhuis. Je bouwt telkens een vrijstaande, comfortabele, eengezinswoningen. Het leven dat zich dan in dat privé huis afspeelt is zeer sterk gericht op het huislijke, op huishoudspel.

Het verschil zit hem in het bouwproces zelf. Omdat The Sims een digitaal spel is, zijn de consequenties van een paar misplaatste bouwsteentjes veel minder groot. Je kan veel makkelijker dingen weer afbreken en vervangen door andere dingen. Ook heb je in The Sims meer elementen om mee te bouwen. Al die elementen zouden nooit in één bouwdoos passen.

Historisch gezien waren poppenhuizen eigenlijk geen speelgoed maar een manier om rijkdom te etaleren. In negentiende-eeuwse poppenhuizen werden tableaus gecreëerd eerder dan dat er echt met de miniatuur spulletjes gespeeld werd. Ook in The Sims staat het huis van spelers vaak vol met dingen die je in het echt niet kan betalen: een gigantische koelkast, een grote platstreken TV, noem maar op…. Deze statische tableaus uit het negentiende-eeuwse poppenhuis komen in The Sims tot leven omdat het een dynamische simulatie betreft. Je ziet het leven van je sims ontwikkelen. Bovendien zijn de sims heel zelfstandig. Ze doen heel veel dingen uit zichzelf (eigenlijk doen ze alles uit zichzelf behalve winkelen, bouwen of herbouwen) en als speler kan je meekijken hoe hun leven zich ontplooit.

The Sims is eigenlijk een poppenspel, maar de manier waarop kinderen met de poppen spelen, verandert nogal. Pedagogen en kinderpsychologen beschrijven het spelen met poppen doorgaans als een manier voor kinderen om relaties op te bouwen, verhalen te vertellen, te oefenen voor het moederschap en vriendschap en te leren omgaan met gevoelens en sociale ervaringen. Het omgaan met de sims wordt heel anders geformuleerd. Op de doos van The Sims 2 staat bijvoorbeeld: “Create your Sims, push them to extremes, control their world, fulfill their life dreams or realize their fears” . Uiteraard zijn er ook kinderen die wreed omgaan met hun poppen en knuffeldieren, maar we zullen dit spel met poppen nooit zo omschrijven. Het treiteren van de sims is daarentegen een onderdeel van het spel en veel spelers beleven daar ook echt plezier aan.

Qua inhoud kun je met The Sims misschien zelfs minder dan met een poppenhuis. Je kunt honderden verschillende sims en huizen creëren maar ze willen allemaal een grote kleuren-tv of bijvoorbeeld een bubbelbad. Je kan er bijvoorbeeld niet voor kiezen om minder geld uit te geven en een huishouden te simuleren waar milieubelangen voor persoonlijke hebzucht staan.

Meer dan spel

Als we de verschillende spelpraktijken in The Sims onder de loep nemen, zien we dat de spelwereld niet alleen qua spelelementen is uitgebreid, maar dat het spel bovendien steeds vaker plaatsvindt in de wereld die het spel omringt. Dit levert de speler een aantal nieuwe vrijheden op zoals het zelf maken van objecten voor het spel. Maar ook hier blijkt dat deze nieuwe speelruimte beperkt is tot de vorm van het spel. Ook hierbij blijft het spel wat betreft de inhoud simpel.

Bij veel computerspelen zie je dat de spelwereld zich uitbreidt naar buiten het spel, bijvoorbeeld het internet. Ik noem alle spelvormen waarbij het spel niet aan het draaien is maar de speler toch met het spel bezig is het externe niveau. Hierbij kun je denken aan chatten over het spel, illegaal downloaden van het spel, nieuwe objecten maken voor het spel of die van andere spelers downloaden, het online opzoeken van spelstrategieën, enzovoort. Dit soort external gaming activiteiten zijn heel divers en verschillen sterk in complexiteit. Bij het interne niveau gaat het om al die spelactiviteiten die plaatsvinden in de spelwereld – terwijl het spel dus draait – en die door de speler in de spelwereld worden uitgevoerd. Het gaat om huizen bouwen, winkelen, decoreren, je sims volgen of je sims manipuleren.

Deze twee niveaus zijn uiteraard met elkaar verbonden. wat spelers buiten het spel maken, wordt uiteindelijk gebruikt in het spel. En andersom gaan spelers buiten het spel (op het externe niveau) op zoek naar oplossingen voor problemen die ze in het spel (op het interne niveau) tegenkomen. Op deze twee niveaus doen zich verschillende spelvormen voor, sommigen zijn bedoeld door de makers van het spel en worden dan ook toegejuicht, andere spelvormen zijn onbedoeld en worden niet altijd toegejuicht.

Inrichting ontworpen door een gebruiker. Het spelen op het externe spelniveau is behalve zeer populair ook van groot belang voor de spelindustrie zelf. Het maken van zoveel objecten voor het spel of het oplossen van de spelproblemen van al die spelers zou de bedrijven namelijk zeer veel tijd en geld kosten. Nu doen spelers dat allemaal zelf, gratis.

Mods, patches en cheats

Hier zijn een paar voorbeelden van extra spelpraktijken bij The Sims. De mods worden door de spelindustrie toegejuicht, de patches niet.

Mods Mods of modificaties, zijn kleine aanpassingen die spelers maken voor het spel, bijvoorbeeld een nieuwe kleur van een bestaande kast of een JLo skin voor je sims. Bij The Sims kunnen spelers alleen maar gedeeltelijke mods maken, geen complete mods. Een complete mod kan alleen gemaakt worden wanneer een spel open source is, wanneer de programmacode van het spel dus is vrijgegeven. Zo’n complete mod is dan ook meteen een nieuw spel. Gedeeltelijke mods opereren niet op het core niveau van de programmacode maar op het cosmetische niveau. Spelers creëren massaal mods voor The Sims. Dat komt de spelindustrie goed uit want als zij zelf al die objecten zouden moeten maken zou hen dat veel tijd en geld kosten. Dit soort externe spelpraktijk wordt dus zeker toegejuicht.

Nude patch Twee voorbeelden van spelpraktijken op het externe niveau waar de spelindustrie minder blij mee is, zijn de creatie van een Nude Patch voor The Sims en het zogeheten trolling op online user groepen. Een patch is een klein stukje software dat een update vormt van een bestaand spel of een fout in het spel herstelt. Je hebt officiële patches die door de makers van het spel worden uitgegeven en je hebt patches die door de spelers zelf gemaakt en verspreid worden. De Nude Patch is daar een voorbeeld van. Normaal zie je je sims nooit naakt. Als ze zich uit- of omkleden hangt er een wolkje rond hun lichaam. Met de Nude Patch zijn de sims allemaal in hun blootje.

Trolling Trolling is een hele andere vorm van onbedoelde interactie tussen spel en speler. Trolling wordt gebruikt om asociaal gedrag aan te duiden op online fora en user groepen. Het is het intentioneel verstoren van deze online groepen door het bewust stellen van domme vragen, het gebruik van beledigend en discriminerend taalgebruik. Daardoor verstoort de troll de werking van deze user groepen die erg belangrijk zijn in het in leven houden van de gemeenschap rondom een spel.

Cheats Één manier om het ontwerp van het spel minder bepalend te maken, is het gebruik van cheats. Cheats maken namelijk bepaalde ingebouwde eigenschappen van het spel minder hard zodat de speler meer vrijheid heeft. Populaire cheats leveren je onbeperkt geld op, dat neemt in The Sims meteen je grootste beperking weg. Zo krijg je meer vrijheid om je met andere dingen bezig te houden en je helemaal te laten gaan met het inrichten en bouwen van je huis. Cheats zitten doorgaans in de code van het spel ingebakken en worden door spelers gezocht en meestal ook gevonden. Cheats zijn dus geen onbedoelde spelvorm, het gebruik ervan wordt door de producent gefaciliteerd en maakt onderdeel uit van het spel.

Onschuldig?

The Sims lijkt een heel onschuldig spel – wat kan er tenslotte mis zijn met het simuleren van een huishouden? – maar spelers hebben jammer genoeg geen andere keuze dan zich het hyperkapitalistische model waar het spel op is gebaseerd (geluk staat gelijk aan consumptie, meer staat gelijk aan beter) eigen te maken. En dat kan toch niet anders dan een beperking zijn op je spelvrijheid?

Maaike Lauwaert is als promovendus verbonden aan de faculteit Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van Universiteit Maastricht.
© Universiteit Maastricht, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 januari 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.