Je leest:

Van gewelddadige boeken word je net zo agressief als van gewelddadige games

Van gewelddadige boeken word je net zo agressief als van gewelddadige games

Gastcolumn door communicatiewetenschapper Linda Duits

Auteur: | 31 oktober 2011

Elke twee weken verschijnt op Kennislink een gastcolumn. De columnist is steeds een andere onderzoeker, die vanuit zijn of haar vakgebied schrijft over de wetenschap achter een gebeurtenis in de maatschappij of uit ons dagelijks leven. Deze week: Linda Duits over bloeddorstige lezers en het verschil tussen boeken en games.

Games zijn slecht voor je. Je wordt er agressief van, je hersenen stompen er van af en je kunt er verslaafd aan raken. Eens in de zoveel tijd duiken zulke berichten op in het nieuws, soms gekoppeld aan een gebeurtenis met geweld, zoals bij de aanslagen in Noorwegen door Anders Breivik.

Aaron of NEPA, Flickr

Je kunt je afvragen waarom dat onderzoek nu altijd juist naar computergames wordt gedaan. Schaken is ook heel verslavend en tijdens een frustrerend potje Mens-erger-je-niet wil ik vaak het bord omgooien. Hier wordt geen onderzoek naar gedaan, omdat er gedacht wordt dat de spelers van schaak- en bordspellen beschaafder zijn.

Games zijn nieuw (of liever: relatief nieuw) en nieuwe mediavormen worden altijd gevreesd. Zo bestaat er een Griekse mythe over de uitvinding van het geschreven woord. Dat schrift was maar een slecht idee: je geheugen zou ervan achteruit gaan en mensen zouden er arrogant van worden. Ook bij van de videorecorder werd ooit gedacht dat deze de beschaving zou ondermijnen. Daar komt bij dat vooral jongeren de gebruikers zijn van nieuwe media. Jongeren zijn per definitie geen volwassenen en zouden daarom extra kwetsbaar zijn.

Er wordt dus veel onderzoek gedaan naar gewelddadige games, maar niet naar gewelddadige ‘oude’ media. Onlangs werd er echter een opmerkelijk onderzoek gepubliceerd: wat zijn eigenlijk de effecten van het lezen van gewelddadige teksten?

Steve Rhodes

De onderzoekers hielden een experiment: na het lezen van een verhaal met geweld werd hun agressiviteit gemeten. De verhalen die ze moesten lezen waren verzonnen door de onderzoekers en gingen over een student met een lastige huisgenoot. In het ene verhaal slaat de student de huisgenoot en gooit deze met dingen; in het andere verhaal zet de student een gênant filmpje van de huisgenoot op YouTube. Agressie werd gemeten door piepjes toe te dienen of door het spel Cyberball te spelen. Cyberball is een spel speciaal gemaakt voor onderzoekers, waarbij uitsluiting en agressie gemeten wordt aan de hand van bal overgooien.

De conclusie van het onderzoek was dat mensen die over geweld lezen daar gewelddadiger van worden. Deze conclusies sluiten daarmee aan bij onderzoek naar gewelddadige games.

Betekent dit nu dat we moeten oppassen voor mensen die Vertraging, Bloedgetuigen of De Aanslag hebben gelezen? Nee, net zoals dat we niet bang hoeven te zijn voor mensen die Modern Warfare, Manhunt of Mortal Kombat spelen.

Wlodi

De bezwaren tegen dit onderzoek zijn namelijk gelijk aan die tegen gameonderzoek: het gaat om kortetermijneffecten in een laboratorium. De wereld is geen laboratorium en agressie wordt bepaald door veel meer factoren, zoals genetische aanleg of zelf slachtoffer van geweld zijn. Het feit dat gamers niet allemaal agressief zijn in het ‘echte leven’ levert bewijs tegen zulke conclusies. Daarnaast kan je vraagtekens plaatsen bij de manier waarop agressie wordt gemeten. Dit wordt gedaan door bijvoorbeeld de proefpersonen andere mensen een piep, elektrische schok of hete saus te laten toedienen. Iemand een harde piep laten horen is natuurlijk niet hetzelfde als iemand in elkaar slaan.

Het onderzoek naar gewelddadige literatuur laat mooi zien dat dergelijke kortetermijneffecten ook optreden bij cultuuruitingen die als beschaafd worden gezien en die gelezen worden door mensen waar weinig zorgen over bestaan. Omdat die mensen nooit in verband worden gebracht met geweldsdelicten, relativeert dit onderzoek de zorgen over games. Hopelijk draagt het bij aan een eerlijker beeld van gamers.

Dr. Linda Duits is onafhankelijk onderzoeker en eigenaar van kwalitatief onderzoeksbureau DiepOnderzoek. Daarvoor was zij Universitair Docent bij communicatiewetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Aan dezelfde universiteit promoveerde ze op de cultuur van jonge meisjes. Linda Duits is verder plaatsvervangend hoofdredacteur van opinieblog DeJaap. Ze twittert ook.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van Kennislink (gastcolumnist).
© Kennislink (gastcolumnist), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 31 oktober 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.