Je leest:

Vaccin tegen dichtgeslibde aderen ontwikkeld

Vaccin tegen dichtgeslibde aderen ontwikkeld

Biofarmaceutische onderzoekers van het Leiden/Amsterdam Center for Drug Research (LACDR) hebben een vaccin ontwikkeld tegen atherosclerose. Atherosclerose is het dichtslibben van de bloedvaten, dat verantwoordelijk is voor hart- en herseninfarcten. Het is doodsoorzaak nummer één in de rijke landen.

Het vaccin zorgt voor een reductie van de vaatvernauwing van bijna 70 procent. De ontdekking staat beschreven in het tijdschrift Circulation van 16 augustus 2005. Dit is het belangrijkste tijdschrift voor cardiologen en onderzoekers van hart- en vaatziekten.

‘Er bestaan vaccins tegen allerlei aandoeningen, maar een vaccin op het gebied van hart- en vaatziekten is een revolutionair nieuw concept’, zegt professor Theo van Berkel, een van de onderzoekers.

Atherosclerose ontstaat doordat cholesterol, ontstekingscellen en mineralen zich ophopen aan de binnenkant van bloedvaten, waardoor zich verdikkingen vormen: de atherosclerotische laesies.

Deze figuur geeft de reductie in atherosclerose weer. A: Cholesterol levels in gevaccineerde dieren (zwarte balk) en controle dieren. B&C: Het verschil in cel opeenhoping in controle (B) en IL-12 gevaccineerde dieren ©.E-F: Het verschil in vaatvernauwing tussen controle (open balk) en IL-12 gevaccineerde dieren (zwarte balk) uitgedrukt door andere parameters.

Delen van die laesies kunnen afscheuren, waardoor bloedstolsels ontstaan, die het bloedvat kunnen afsluiten. Ook kunnen de stolsels losschieten en elders in het lichaam bloedvaten verstoppen, met als gevolg afsterven van weefsel: de beruchte infarcten.

In het onderzoek naar atherosclerose rijst steeds meer het inzicht dat de laesies beschouwd kunnen worden als een chronische ontsteking van de vaatwand. Bij de bestrijding van atherosclerose wordt dan ook gezocht naar manieren om die ontsteking te voorkomen en te genezen.

Het Leidse vaccin, ontwikkeld met ondersteuning van de Nederlandse Hartstichting en in samenwerking met de Université de Louvain, blokkeert de functie van interleukine-12. Interleukinen zijn cytokinen, kleine eiwitten die de activiteit van en de communicatie tussen cellen regelen. Door de blokkade van interleukine-12 wordt de ontsteking in de vaatwand geremd, wat resulteert in een sterke afname van atherosclerose.

Onderzoeker Arnaud Hauer: ‘Naast het feit dat de mate van atherosclerose sterk wordt gereduceerd met dit vaccin, blijkt vaccinatie tegen interleukine-12 de laesies ook stabieler te maken. Dit betekent dat de laesies minder snel scheuren, en er minder kans is op infarcten.’

Het vaccin is getest op muizen. In het onderdeel ‘Clinical perspectives’ dat de onderzoekers op verzoek van de redactie van Circulation aan hun artikel toevoegden, pleiten ze ervoor klinische studies te starten naar het effect van vaccinatie tegen interleukine-12 bij mensen.

Onderzoeksleider Johan Kuiper: ‘het ontwikkelen van geneesmiddelen die de specifieke ontstekingscomponent van atherosclerose remmen staat centraal in ons onderzoek. De mogelijke bijwerkingen van het vaccineren tegen interleukine-12 moeten door ons nader onderzocht worden, maar wij verwachten dat het vaccineren tegen interleukine-12 een therapie kan vormen voor mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten’.

Het onderzoek zal een van de highlights zijn op het European Society of Cardiology Congres in Stockholm. Promovendus Arnaud Hauer gaat de resultaten daar aan 25.000 toehoorders presenteren.

Bron:

Blockade of Interleukin-12 Function by Protein Vaccination Attenuates Atherosclerosis A.D. Hauer, MSc; C. Uyttenhove, PhD; P. de Vos, BSc; V. Stroobant, PhD; J.C. Renauld, PhD; T.J.C. van Berkel, PhD; J. van Snick, PhD; J. Kuiper, PhD

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van Universiteit Leiden.
© Universiteit Leiden, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 september 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.