Je leest:

Uitzaaiingen remmen met eiwit

Uitzaaiingen remmen met eiwit

Auteur: | 23 juni 2009

Wetenschappers van het kinderziekenhuis van de Universiteit van Boston hebben een eiwit ontdekt dat de vorming van uitzaaiingen tegengaat. Muizen met borstkanker en prostaatkanker werden al succesvol behandeld met het eiwit. Het ziekenhuis vroeg een patent aan op de ontdekking om een behandeling voor mensen te ontwikkelen.

Tumoren zaaien uit wanneer losse kankercellen zich naar andere delen van het lichaam verplaatsen. De tumoren maken ‘landingsplaatsen’ voor de losse cellen. Dit doen zij door verschillende eiwitten af te geven die tumorgroei stimuleren en bloedvaten naar dat gebied toetrekken. Een goed voorbeeld hiervan is het eiwit VEGF. Onderzoek naar uitzaaiingen concentreert zich op het blokkeren van deze eiwitten. Dat heeft tot nu toe nog geen succesvolle behandeling van uitzaaiingen opgeleverd.

Links en rechts: primaire prostaattumoren bij muizen. Midden: twee uitzaaiingen van de linker tumor naar de lymfklier.
Kang e.a., PNAS

De Amerikaanse onderzoekers keken op een andere manier naar kanker. Zij ontdekten een groot verschil tussen tumoren die wel en tumoren die geen uitzaaiingen maken. Kankercellen van lokale borst- en prostaattumoren produceren ontzettend veel van het eiwit prosaposine. Tumoren die wel uitzaaiingen maken, produceren dit eiwit juist niet of nauwelijks. Kan prosaposine de ontwikkeling van uitzaaiingen voorkomen of afremmen?

Minder uitzaaiingen, langer leven

Om dit te ontdekken, maakten de wetenschappers gebruik van muizen. Zij injecteerden de knaagdieren met kankercellen die normaal gesproken veel uitzaaiingen veroorzaken en voegden daarbij prosaposine toe. De behandelde muizen hadden 80 procent minder uitzaaiingen naar de longen en de kolonies waren ook kleiner dan bij onbehandelde muizen. Bovendien leefden zij 30 procent langer dan knaagdieren met uitzaaiingen. Wanneer de onderzoekers de productie van prosaposine onderdrukten, ontstonden er juist meer uitzaaiingen.

Links: uitzaaiende tumor. Midden: uitzaaiende tumor behandeld met prosaposine. Rechts: niet-uitzaaiende tumor. In het bovenste rijtje zie je de ontwikkeling van uitzaaiingen (pijltjes) bij standaard muizen. In het onderste rijtje is de productie van prosaposine onderdrukt. Je ziet dat er dan veel meer uitzaaiingen ontstaan.
Kang e.a., PNAS

Hoe werkt prosaposine nou precies? Het eiwit stimuleert de activiteit van een bekende tumoronderdrukker (p53) in het weefsel rond de kankercellen. p53 reguleert op zijn beurt de productie van thrombospondine-1 (Tsp-1). Tsp-1 is een natuurlijke remmer van bloedvatgroei, die voorkomt dat een tumor zichzelf op een makkelijke manier aan het vaatstelsel kan koppelen om de benodigde voedingsstoffen af te tappen. Het kinderziekenhuis van Boston heeft inmiddels patent aangevraagd op de ontdekking van de werking van prosaposine.

Combinatiebehandeling

Muizen met borstkanker en prostaatkanker zijn al succesvol met het eiwit prosaposine behandeld. De onderzoekers hebben patent aangevraagd op hun ontdekking om een (combinatie)behandeling voor mensen te ontwikkelen.
US National Institutes of Health, Wikimedia Commons

De afdeling voor ontwikkeling van technologie en innovatie van het ziekenhuis is bezig om te kijken naar de mogelijkheden voor een behandeling met prosaposine bij mensen. Zij denken daarbij aan een combinatiebehandeling die de primaire tumor hard aanpakt en daarnaast het ontwikkelen van uitzaaiingen voorkomt of vertraagt.

Bronnen

Prosaposin inhibits tumor metastasis via paracrine and endocrine stimulation of stromal p53 and Tsp-1 (Soo-Young Kang e.a.), PNAS, 22 juni 2009

Zie ook

Kanker (Kennislinkdossier) Synthetische verbinding remt uitzaaiingen (Kennislinkartikel) NKI-AVL ontdekt gen dat uitzaaiingen veroorzaakt (Kennislinkartikel van NWO) Zuurstfotekort maakt kanker gevaarlijk (Kennislinkartikel)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 23 juni 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.