Je leest:

Tussen medicijnen en mysterie

Tussen medicijnen en mysterie

Auteur: | 30 juli 2010

Jonge onderzoeker Stefan Braam (27) maakte een droomstart in zijn carrière als stamcelonderzoeker. Nu gebruikt hij zijn ervaring met een praktische insteek: via een eigen bedrijfje nieuwe medicijnen ontdekken.

Stefan Braam in zijn laboratorium.
Ronald Veldhuizen

Voor iemand die een eigen bedrijf begint in een van de wildst groeiende wetenschapsgebieden van dit moment, is de 27-jarige Stefan Braam een opvallende mix van rust en ontwapenende vriendelijkheid.

Braam heeft inmiddels 6 jaar stamcelonderzoek achter de rug. Voor de duidelijkheid: stamcellen zijn de basis waaruit een heel mens gekneed wordt. De eerste dagen van zijn leven is een mens een en al stamcel. Daarna ontpoppen de cellen zich – al delend tot grotere groepjes – elk tot een lichaamsdeel of orgaan. Maar hoe een stamcel precies beslist wat voor cel hij wordt, is nog altijd een groot mysterie.

“Om het hele proces van stamcel tot gewone cel te begrijpen, dat zit er voorlopig niet in”, vertelt Braam. “Ik vergelijk het graag hiermee: het is al bijna onmogelijk geworden om een computerprocessor te kopen en zonder hulp te achterhalen hoe die is gebouwd.” En dat terwijl een processor vergeleken bij een stamcel maar een simpel ding is, vindt Braam.

“Een stukje computer kan eigenlijk maar twee dingen: op nul of één, aan of uit. En als je naar biologische processen in stamcellen gaat kijken, zie je minstens duizenden dingen die alle kanten opgaan en elkaar op allerlei manieren stimuleren en afremmen. En natuurlijke stamcellen zijn ondanks die chaos heel erg gebalanceerd. Om die balans te begrijpen; nou ja, ik denk dat als we één procent begrijpen dat we dan al een heel eind zijn.”

Niet dat we helemaal onwetend zijn. In het lab van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werkt Braam met stamcellen die door de onderzoekers werden gedwongen om in hartspiercellen te veranderen. Dat blijkt een lastige maar geen onmogelijke klus. Een van de dingen die gerichte stamcelkweek makkelijker heeft gemaakt, is een nieuwe methode die Braam mede heeft ontwikkeld. Met de nieuwe methode maakte de jonge onderzoeker zijn droomstart: het leverde hem in 2008 een artikel op in het prestigieuze blad Nature Methods.

Stefan Braam bekijkt stamcellen onder de microscoop
Ronald Veldhuizen

Maar hoe de ontrafeling van het stamcelmysterie van de stamcel ook lonkt, Braam wil meer dan alleen dat. “Als je stamcellen helemaal wil doorgronden, dan kom je tijdens je leven waarschijnlijk nooit op dat punt komt waarop je zegt: ‘ik begrijp het.’”

Nee, de jonge onderzoeker ziet zichzelf liever aan een doel werken waarvan het eindpunt helderder is, en waarmee hij patiënten kan helpen. Daarom gaat Braam met zijn ervaring in stamcelonderzoek – om precies te zijn het kweken van hartspiercellen uit stamcellen – een nieuw bedrijf beginnen. Het idee is simpel, vertelt Braam: “Goede stamcellen kun je doorkweken tot gezonde lichaamscellen. En die kun je vervolgens gebruiken om medicijnen te ontwikkelen. Of, als er nieuwe geneesmiddelen verschijnen, dan kun je die met de gekweekte cellen op veiligheid testen.”

Maar willen grote bedrijven uit de farmaceutische industrie dan niet gewoon zelf hun medicijnen testen? Braam denkt van niet. “Grote bedrijven zien volgens mij dat ze niet alle kennis zelf in huis hoeven hebben. Als ze zien dat andere onderzoekers ergens goed in zijn, kunnen ze net zo goed met hen samenwerken. Je ziet dan ook steeds vaker dat ze aan kleine biotechbedrijfjes om onderzoekshulp vragen. Hun eigen onderzoekslaboratoria gaan dan dicht, zoals die van Merck – ooit Organon – die vorige week in Nederland sloot.”

Braams idee om stamcellen op medicijnen te testen valt bij de farmaceutische industrie onderhand in goede aarde, merkt hij op. “Ik heb al overlegd met een paar grote namen. Dat is best spannend, maar ik vind het zelf wel een goede ervaring: ik stap nu uit de vertrouwde onderzoekswereld. Ineens kom je in aanraking met andere mensen. Je praat met andere ondernemers, met juristen en het gaat niet meer over duizenden euro’s, maar over miljoenen. De schaal van mijn wereld verandert op slag, en dat trekt me ook wel weer aan.”

Lees ook

Meer over stamcellen

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/stamcel/index.atom?m=of", “max”=>"10", “detail”=>"normaal"}

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 juli 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.