Je leest:

Toezicht op hedge funds

Toezicht op hedge funds

Auteur: | 3 juni 2007

Financiële markten zijn sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw sterk veranderd. Financiële liberalisatie (meer mogen), deregulering (minder moeten) en internationalisatie zijn hier de oorzaken van.

Het internationale kapitaalverkeer is geliberaliseerd, zodat spaargeld uit zeg Japan nu veel gemakkelijker in Brazilië kan worden geleend, financiële markten zijn heel sterk gedereguleerd en internationale competitie is in de financiële sector in brede zin geaccepteerd. Als gevolg van deze ontwikkelingen heeft het financiële landschap een metamorfose ondergaan: niet alleen wat betreft de spelers en de diversiteit van financiële markten zelf, maar ook wat betreft de omvang van de sector. De financiële sector van nu is ongeveer het 25-voudige van de omvang van het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw.

‘De weg is breder geworden…’

Financiële wegennet: hartinfarct?

Met de komst van nieuwe markten en nieuwe spelers heeft ook het financiële verkeer een gedaantewisseling ondergaan. Het is aanzienlijk drukker geworden op de financiële snelweg. De weg zelf is breder geworden, men wil harder rijden, komt een veel grotere variëteit aan andere weggebruikers tegen en heeft, noodgewongen, te maken met andere verkeersregels. De veiligheid op de snelweg is ondanks de nieuwe verkeersregels afgenomen en men kan zich zorgen maken over de stabiliteit van het wegennet en de kans op volledige dichtslibben door bijvoorbeeld het optreden van ernstige ongelukken. Van een noodzakelijke infrastructuur loopt het financiële wegennet de kans om zelfstandig tot een infarct van moderne economische ontwikkeling te verworden. Het vraagstuk van de stabiliteit van de financiële sector is derhalve van groot internationaal belang geworden.

Onveiligheid

Wat zijn de voornaamste veiligheidsrisico’s op het financiële wegennet? Ten eerste is dat de recente vorming van overliquiditeit. De belangrijke centrale banken richten zich sinds een aantal jaren op de directe beheersing van verwachte inflatie. Hierbij wordt het rentewapen ingezet en het traditionele instrument van geldgroei blijft onbenut. Hoewel de Europese Centrale Bank (ECB) blijft volhouden dat de groei van de geldhoeveelheid (M3) nauwlettend gevolgd wordt, heeft een hoge geldgroei in het recente verleden niet tot aanpassingen van de monetaire strategie geleid. In de drie hieronderstaande afbeeldingen staan de geldgroeicijfers en de groeivoeten van het nominale bruto binnenlands product (bbp) in de Eurozone, de VS en Japan weergegeven.

afb 1: Geldgroei en nominale groei van het bruto binnenlands product in Japan (bron: IMF, International Financial Statistics)

In theorie dient de groei van de geldhoeveelheid, bij onveranderde betalingsgewoonten, ongeveer gelijk te zijn aan de nominale groei van het bbp (of reele groei plus inflatie). Zo heeft de ECB een doelstelling voor de groei van M3 van 4,5% op jaarbasis. Dat betekent dat men 2 procent gekoppeld aan 2,5% reele bbp-groei op de lange termijn wenselijk acht. De figuren in de bijlage laten zien dat de geldgroei in de drie belangrijke blokken in de regel in de pas loop met de groei van het nominale bbp.

afb. 2: Geldgroei en nominale groei van het bruto binnenlands product in de Verenigde Staten (bron: IMF, International Financial Statistics)

In Japan kan men zelfs spreken van een continue lichte overliquiditeit. In de VS is de krappe periode 1988-1995 gevolgd door een lange periode van sterke liquiditeitsgroei: 1995-2003. In de Eurozone is na de invoering van de euro als betaalmiddel eveneens sprake van een sterke liquiditeitsgroei.

afb. 3: Geldgroei en nominale groei van het bruto binnenlands product in de Eurozone (bronnen: Area Wide Model (GDP), www.eabcn.org, en European Central Bank (M3))

Opkomen hedgefunds en private equity funds

De gekoppelde Europese en Amerikaanse bovenmatige liquiditeitsgroei kan in relatie gezien worden tot een zorgwekkende waardestijging van bijvoorbeeld financiële activa en onroerend goed. In ieder geval geeft de liquiditeitsgroei een extra brandstofinjectie aan het verkeer op de snelwegen. Bovendien is de liquiditeit ook een voeding voor het ontstaan van een mogelijk tweede probleem: het opkomen van nieuwe financiële instellingen, die tegen lage vermogenskosten in staat zijn om nieuwe bedrijfsvormen te starten.

Hedge funds: als wegenwacht?

Twee typen financiële weggebruikers vallen in dit kader het meeste op. Het eerste type, een hedge fonds, is een type bedrijf dat in grote verscheidenheid waar te nemen is. Een exacte definitie van een hedgefonds is niet te geven, omdat het hier om een zeer diverse groep bedrijven gaat, waarin tientallen verschillende strategieën kunnen worden onderscheiden. In het algemeen maken hedgefondsen actief gebruik van het feit dat sommige effecten overgewaardeerd en anderen ondergewaardeerd zijn. De ongrijpbaarheid van de hedgefondsen zorgt er voor dat het soms gevaarlijke weggebruikers zijn. Sommige fondsen treden op als de Wegenwacht en repareren zware vrachtauto’s ter plaatse. Andere fondsen rijden met hoge snelheid roekeloos over de vluchtstrook. Omdat er geen eenduidige definitie van hedgefondsen te geven is, is verkeersregulering en –toezicht moeilijk. Zo kan het voorkomen dat fondsen risicovolle posities neerleggen bij partijen die daar niet mee om kunnen gaan, zonder dat de toezichtshouder dat precies weet. De ongrijpbaarheid van sommige wegpiraten zorgt voor serieuze bedreigingen van de verkeersveiligheid.

’ Hedge funds als wegenwacht’

Private equity funds

Een tweede type weggebruiker is het private equity fonds. Private equity bedrijven kopen bedrijven op en vervangen het management om een beter bedrijfsresultaat te halen. Gemiddeld genomen blijft een private equity bedrijf ongeveer 5 jaar (mede-)eigenaar van het bedrijf, om dan het bedrijf weer ter verkopen. Private equitty bedrijven kunnen zowel beursgenoteerde als niet-genoteerde bedrijven proberen over te nemen. Volgens Thomson Financial is de private equity activiteit in de afgelopen 3 jaar tenminste verdubbeld. Dat het om ter zake doende bedragen gaat, moge blijken uit het feit dat een fonds onlangs geprobeerd heeft om het Franse bedrijf Vivendi voor 40 miljard euro over te nemen. Toezichthouders maken zich evenwel minder druk om private equity bedrijven dan om hedgefondsen. Private equity fondsen worden gezien als de onderhoudsmensen van het wegennet. Slechtdraaiende bedrijven worden gesaneerd, de motor wordt vervangen en de weggebruiker weer op pad gestuurd. Vaak spelen nationale sentimenten een grotere rol in de discussie over grote private equity transacties, dan bedrijfseconomische overwegingen. De verkoop van de laatste nationale autofabrikant aan een buitenlandse investeerder wordt onterecht als nederlaag ervaren. Waar schuilt dan het risico van private equity huizen? Meestal gebruiken private equity fondsen leningen van banken en in toenemende mate van institutionele beleggers om hun overnamekas te vullen. Volgens het weekblad The Economist (8 november 2006) is het rendement van private equity huizen gemiddeld in de afgelopen twintig jaar meer dan 13 procent op jaarbasis geweest. Dit zorgt voor een verleiding tot schuldfinanciering en dat zorgt weer voor onrust onder toezichthouders.

Conclusie: vergrijzing vraagt om deugdelijk toezicht

Dit alles voltrekt zich in tijden dat de westerse wereld door de vergrijzing, sterk op de verdeling in tijd (‘de intertemporele allocatie’) van middelen door het financiële systeem vertrouwt. Als oudere weggebruiker is men gebaat bij een deugdelijke regulering van en rust op de wegen. Het vertrouwen in het handelen van de toezichthouder is wellicht het belangrijkste onderdeel van een deugdelijke financiële verkeersveiligheid en een stabiliteit van het financiële systeem op de lange termijn.

Proefschrift over hedge funds

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 juni 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.