Je leest:

Tahiti – Darwin = succes Blauwe zanger

Tahiti – Darwin = succes Blauwe zanger

Auteur: | 1 juli 2000

Klimaatschommelingen beïnvloeden ecosystemen, maar het effect is vaak moeilijk te meten. In het geval van de Blauwe zanger ligt dat anders. Amerikaanse onderzoekers weten het succes van de vogel zelfs te voorspellen.

Meet het verschil in luchtdruk tussen Tahiti (Polynesië) en Darwin (Australië). Als dat klein is, dan zal de Blauwe zanger, Dendroica caerulescens, een Amerikaanse trekvogel, een slecht jaar hebben. Een klein luchtdrukverschil wil namelijk zeggen dat het klimatologische ENSO-effect minder hevig zal optreden.

ENSO staat voor ‘El Niño / Southern Oscillation’. De ‘zuidelijke oscillatie’, is een terugkerende verhoogde luchtdruk in het westen van de grote oceaan ten opzichte van het zuidoostelijk deel van het Pacifisch gebied. Het luchtdrukverschil hangt samen met El Niño, het klimaateffect waardoor de visopbrengsten voor de kust van Peru elke twee tot zeven jaar drastisch dalen. Omdat het vaak rond kerstmis optreedt, doopten lokale vissers het fenomeen El Niño, het kerstkindje.

El Niño

Het goddelijke geschenk heeft inmiddels een wetenschappelijke onderbouwing. Periodiek draaien de winden boven de Grote Oceaan naar het oosten. Ze drijven dan warm oceaanwater uit het westen naar de Zuid Amerikaanse kust. Het koude, nutriëntrijke water dat daar normaal uit de diepte voor Peru opwelt, wordt dan de pas afgesneden door de warme oceaan. Het gevolg is verstoring van het ecosysteem en hevige regenval aan de kust.

Als ENSO in alle hevigheid toeslaat, dan heeft dat wereldwijd gevolgen voor het klimaat. Droogte in Australie, overvloedige regen in Peru, opwarming van delen van Zuid-Amerika, de lijst is schier eindeloos.

Deze weersveranderingen treffen de Blauwe zanger in het bijzonder. Zowel in zijn overwinterzone als in zijn broedgebied krijgt de vogel het zwaar te verduren. Door het beroerde weer zijn in beide territoria minder individuen.

Global warming

In Science van 16 juni noemen de Amerikaanse vogel-onderzoekers de mogelijkheid dat global warming, de opwarming van het klimaat door menselijk toedoen, ENSO verergert. In dat geval zou menselijk ingrijpen de Blauwe zanger dus bedreigen. Gerbrand Komen van het KNMI in De Bilt sust deze insinuatie. ‘Met behulp van computersimulaties is geprobeerd het effect van global warming op de hevigheid van de ENSO duidelijk te maken. Sommige berekeningen laten inderdaad een versterkend effect zien, maar andere uitkomsten beweren het tegenovergestelde.’

Maar of het verband met global warming bestaat of niet, de lotgevallen van de trekvogel hangen in ieder geval nauw samen met uitwassen van ENSO. Daarmee voorspelt het luchtdrukverschil tussen Tahiti en Darwin behalve ENSO indirect dus ook het succes van de Blauwe zanger.

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 juli 2000
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.