Je leest:

Taalontwikkeling verstoord door afwezige ouder

Taalontwikkeling verstoord door afwezige ouder

Auteur: | 30 mei 2008

Onderzoekers van de University of Rochester (VS.) hebben aangetoond dat kinderen die op jonge leeftijd korte tijd van hun ouders gescheiden zijn, met een achterstand in hun taalontwikkeling naar de kleuterschool gaan. Waarschijnlijk is deze achterstand het gevolg van onvoldoende tijd en aandacht voor het kind in een incompleet gezin.

Kinderen die langere tijd van hun ouders gescheiden zijn, hebben later meer kans op problemen in hun ontwikkeling. Dit was al bekend van kinderen die in pleeggezinnen en tehuizen worden opgevangen, maar onderzoekers hebben nu aangetoond dat ook een ‘informele’ scheiding, waarbij één van de ouders tijdelijk afwezig is, een negatief effect heeft op de ontwikkeling van het jonge kind. Dit soort kortdurende scheidingen komen vrij vaak voor, denk bijvoorbeeld aan scheidingen van de ouders, ziekte van één van de ouders of uitzending door het leger.

Onderzoekers van de University of Rochester (VS.) zijn tot deze conclusie gekomen na grootschalig onderzoek. Zij hebben 1.619 kinderen tussen de 4 en 6 jaar uit de omgeving van Rochester bekeken. Eerst is aan de ouders gevraagd of het kind wel eens langer dan een maand één van beide ouders heeft moeten missen, en zo ja, hoe vaak dit is voorgekomen. Vervolgens hebben de ouders een vragenlijst ingevuld waarin werd gevraagd hoe goed hun kind was in bepaalde taken, zoals veterstrikken of knippen. De combinatie van deze gegevens zijn verwerkt in 4 schalen die aangeven hoe goed ontwikkeld het kind is in het leren van nieuwe dingen, in het onder woorden brengen van zijn gedachten, in het lezen en schrijven, en in het spreken.

Er zijn veel redenen waardoor een ouder tijdelijk niet bij zijn kind kan zijn. Denk bijvoorbeeld aan afwezigheid als gevolg van de zorg voor een ziek familielid, scheiding of uitzending naar het buitenland vanwege werk.

Van de 1.619 kinderen was 18% ooit langer dan een maand van zijn ouders gescheiden geweest. 7% heeft zelfs twee keer of vaker langer dan een maand zonder ouders gezeten. Hoogleraar Pedagogiek Sandy Jee van de University of Rochester vindt dit hoge aantal verrassend, maar niet onvoorstelbaar: “Rochester is een stedelijk gebied waar veel armoede voorkomt. Armoede gaat vaak hand in hand met instabiele gezinnen.”

De kinderen die ooit langer dan een maand van hun ouders gescheiden waren, zijn duidelijk slechter in het aanleren van nieuwe vaardigheden en in de basis-leesvaardigheid die kleuters vaak al hebben, zoals het herkennen van de eigen geschreven naam. Deze kinderen zijn wel even goed als hun leeftijdsgenootjes in het onder woorden brengen van hun gedachten en in spreekvaardigheid.

In gezinnen die verstoord zijn door de afwezigheid van een ouder, is vaak minder tijd voor het kind. Terwijl andere ouders hun kind nieuwe dingen leren en stimuleren om zelf dingen te ontdekken, moeten deze kinderen leren van wat ze toevallig oppikken uit hun omgeving.

Volgens Sandy Jee is dit eigenlijk ook wel logisch. “In families die verstoord zijn door een afwezige ouder is het minder waarschijnlijk dat de overgebleven ouder of een ander familielid tijd heeft om het kind te stimuleren nieuwe dingen te leren en te laten zien.” Jee stelt voor dat alle kinderen voor ze naar de kleuterschool gaan gescreend worden op een eventuele achterstand, zodat deze meteen aangepakt kan worden.

Sandy Jee en haar collega’s hebben de ouders niet gevraagd waarom de kinderen enige tijd gescheiden waren van hun ouders. Hierdoor kunnen ze helaas ook niet zeggen of de reden van afwezigheid van invloed is op een eventuele achterstand bij het kind.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 mei 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.