Je leest:

Systeembiologie kleurt rood

Systeembiologie kleurt rood

Auteur: | 6 maart 2010

Onderzoeksfinanciers NWO en ZonMw investeren dertien miljoen euro in drie biomedische centra voor systeembiologie. Andere vakgebieden vielen af na kwaliteitstoetsing.

‘Het is wel meer mensen opgevallen. Dat de drie toegekende centra allemaal biomedisch zijn ingekleurd, is inderdaad opmerkelijk’, zegt UvA-biochemicus Roel van Driel, tevens directeur van het Netherlands Consortium for Systems Biology en Netherlands Institute for System Biology. ‘Mij past enige terughoudendheid, want ook ons voorstel is buiten de boot gevallen’, vervolgt Van Driel. ‘Maar ook in Wageningen en Delft zijn mensen verrast dat geen enkel biotechnologisch, ecologisch of meer fundamenteel voorstel is gehonoreerd. De nadruk ligt nu wel erg op biomedische toepasbaarheid.’

De voorstellen zijn beoordeeld door een wetenschappelijk panel: zulke subsidieronden hebben volgens Van Driel altijd een zeker loterijgehalte. ‘We kunnen alleen gissen of er ook sprake is van beleidsmatige sturing, maar mij lijkt het onwaarschijnlijk dat hiermee met de systeembiologie een bepaalde richting wordt ingeslagen’, aldus Van Driel.

NWO en ZonMw maakten op 25 februari de toekenning van de gelden aan de drie centra bekend, waarin ‘biologen, medici, chemici, natuurkundigen, wiskundigen en informatici hun krachten bundelen om levende organismen beter te begrijpen’. Van de vijftien ingediende voorstellen zijn er drie gehonoreerd. Tot de gelukkigen behoren het Amsterdamse Cancer System Biology Centre (4,5 miljoen euro voor vijf jaar), het Groningse Systems Biology Centre for Energy Metabolism and Ageing (4 miljoen euro) en het Nijmeegse Centre for Systems Biology and Bioenergetics (4,5 miljoen euro).

De laatste twee initiatieven vertonen inhoudelijk een aanzienlijke overlap door hun aandacht voor de cellulaire energiehuishouding. Zo werken de onderzoekers van het Nijmeegse CSBB vooral aan een computermodel van de energiehuishouding in mitochondriën van spiercellen. ‘We combineren kennis zodat we de natte biologische kennis in een droog computermodel kunnen vangen’, aldus directeur Jan Smeitink, hoogleraar mitochondiële geneeskunde in Nijmegen. ‘De wetware van de spier gieten we in de software van een computermodel, zodat we kunnen berekenen, analyseren en voorspellen wat er mis is in die energiehuishouding.’ Het Groningse onderzoekscentrum gaat het verband onderzoeken tussen energiehuishouding en veroudering bij muizen en gistcellen. De Amsterdamse kankeronderzoekers richten zich in het nieuw opgerichte centrum op de regelmechanismen betrokken bij het ontstaan van borstkanker. Zo hopen ze computermodellen te ontwikkelen voor betere diagnose en voorspelling van welke behandeling het beste aanslaat.

De investering in de centra voor systeembiologie komt voort uit een strategisch actieplan dat een commissie onder leiding van de Leidse farmacoloog Douwe Breimer eind 2008 in opdracht van NWO opstelde. De commissie bepleitte toen de opzet van vier tot zes fysieke centra voor excellent en fundamenteel onderzoek in de systeembiologie, verdeeld over de drie bloedgroepen medisch, agrifood en industrieel.

Louise Vet, directeur van het Nederlands Instituut voor Ecologie en lid van de stuurgroep die de toekenning van deze subsidieronde begeleidde, vindt het jammer dat daaruit uiteindelijk zo’n duidelijk biomedische inkleuring is gerold. ‘Het waren wel de drie voorstellen die in de ranking door de beoordelingscommissie kwamen bovendrijven. Daar valt niks op af te dingen.’ Ze erkent dat een goede beoordeling van interdisciplinaire projecten lastig is, omdat de kwaliteitscriteria van disciplines vaak sterk uiteenlopen. Vet: ‘Als ecoloog heb ik steeds een bredere systeembiologische aanpak bepleit. Niet beperkt celbiologisch, maar over meerdere integratieniveaus. De toekenning betekent niet dat we de systeembiologie voortaan maar biomedisch in moeten vullen. In een volgende ronde moeten we opnieuw ruimte scheppen voor andere initiatieven.’

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 06 maart 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.