Je leest:

Synthetische vezels zetten loper op voorsprong

Synthetische vezels zetten loper op voorsprong

Auteur: | 9 september 2011

Chemie en kleding hebben een innige relatie. Die dateert al van vlak voor de Tweede Wereldoorlog, toen nylon kousen de benen van modebewuste Amerikaanse vrouwen sierden. Vandaag de dag is veel van ons textiel op zijn minst gedeeltelijk van synthetische oorsprong. En juist in de sport zijn de nieuwste generaties high-tech weefsels te vinden.

Pro777 | Dreamstime.com

Heerlijk zo’n thermo-hemdje. Lekker warm, transpiratievocht doorlatend, licht en draagbaar. Toch fijn dat je zo ook in koude wintermaanden je trainingsrondje kunt draaien. Dankzij polyester en elasthaan. En is het erg koud, dan draag je bovenop een lekkere fleece of een windbreaker. Ook gemaakt van synthetische materialen. Lekker licht en bestand tegen een buitje.

Een half jaar later is het alweer hartje zomer en weet je niet hoe vaak je verkoeling moet zoeken. Even een spons uitknijpen. Gelukkig maar dat het hardloopshirt zo weer droog is. En dankzij de nieuwste mesh-materialen ventileert het optimaal. Lang leve de synthetische polymeren.

Nylon

Bij textiele materialen draait het allemaal om vezels. Van oudsher waren dat natuurlijke vezels, bijvoorbeeld in katoen (cellulose), zijde (fibroïne) of wol (keratine). Maar in 1935 werd alles anders. In dat jaar lukte het chemici in het laboratorium van DuPont voor het eerst om synthetische vezels te maken. Van een bepaald type polyamide, een materiaal dat ze niet veel later de naam nylon gaven.

DuPont

Op de wereldtentoonstelling van 1939 in New York presenteerde DuPont het eerste nylon product: dameskousen. De nylons kwamen vanaf 15 mei 1940 in de verkoop en vlogen direct de winkels uit – in het eerste jaar maar liefst 64 miljoen keer. De deelname van de Amerikanen aan de Tweede Wereldoorlog maakte nylon enorm populair als materiaal voor parachutes en militaire veiligheidsvesten. Sterk, licht als zijde en in grote hoeveelheden te produceren.

Elasthaan

De polymeerchemici kregen de smaak te pakken en al gauw kreeg nylon gezelschap van andere synthetische vezels. Polyester bijvoorbeeld, acryl, en – voor sportkleding erg handig – elasthaan. Dat is een synthetisch rubber met uitstekende elastische eigenschappen. Als Lycra en Spandex raakte het al snel in zwang voor zwemkleding en inmiddels is het te vinden in alle strak passende en steun biedende (sport)kleding.

Ontwerpers van sportkleding kunnen inmiddels een keus maken uit een enorm scala aan synthetische materialen. Ieder met hun eigen bijzondere eigenschappen. Thermisch isolerend, waterafstotend, dampdoorlatend, het is er allemaal bij. Slimme fabrikanten hebben verschillende materialen weten te combineren tot nieuwe functionele kledingmaterialen die bijvoorbeeld waterdicht maar wel dampdoorlatend zijn.

Plakken

No sew shirt.
Nike

Een nieuwe trend is om kledingstukken precies op de juiste plaats de juiste functionaliteit te geven. Luchtig ventilerend mesh textiel rond de oksels, steun biedend elastische weefsels rond de dijen en verder slim gesneden stukjes vederlicht materiaal voor de juiste pasvorm.

Nog niet zo lang geleden zou zo’n ontwerp een grote hoeveelheid naden met zich meebrengen. Met irritatie tot gevolg, op plaatsen waar de stroeve naden over de huid schuren. Ook daar hebben chemici inmiddels een mouw aan weten te passen. Met no-sew lijmtechnologie die de verschillende stoffen letterlijk naadloos aan elkaar verbindt. Lopen was nog nooit zó hightech!

Chemie en hardlopen

Dit artikel is onderdeel van een serie over chemie en hardlopen, ter gelegenheid van de chemieloop op 10 september 2011, één van de activiteiten in het internationale jaar van de chemie 2011

Alle artikelen in deze serie:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 september 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.