Je leest:

Supervulkaan Yellowstone monstergroot

Supervulkaan Yellowstone monstergroot

Auteur: | 20 april 2011

Explosief nieuws uit de wetenschap. Met een nieuwe methode kunnen onderzoekers beter schatten hoe groot de vulkaan Yellowstone (VS) nu precies is in de ondergrond. Het blijkt te gaan om 640 km van oost naar west, ruim tweemaal de lengte van Nederland. Met recht een ‘supervulkaan’ dus.

De bekendste supervulkaan ter wereld? Dan gaat het over Yellowstone in de Amerikaanse staat Wyoming die begin dit jaar weer eens in het nieuws kwam omdat de aarde in het gebied opeens flink rees. Wetenschappers hebben nu bepaald hoe groot de supervulkaan eigenlijk is: 640 km van oost naar west, wat groter is dan gedacht. Michael Zhdanov en collega’s van de Universiteit van Utah (VS) publiceren hierover in een nog te verschijnen artikel in Geophysical Research Letters.

De verspreiding van de aslaag door de superuitbarstingen van 2,0 (Huckleberry Ridge), 1,3 (Mesa Falls) en 0,64 (Lava Creek) miljoen jaar geleden.
USGS

Yellowstone

Waarom is Yellowstone zo bekend? Als de supervulkaan Yellowstone ooit weer uitbarst zoals dit 0,64, 1,3 en 2,0 miljoen jaar geleden gebeurde, dan ligt een groot deel van de VS letterlijk in zak en as. As van de laatste grote uitbarsting bedekte de helft van de VS. Niet alleen komt het vliegverkeer en het openbare leven ter plaatse daarmee lam te liggen, maar de effecten zullen mogelijk decennialang duren. Temperaturen zullen wereldwijd dalen en meer zure regen zal vallen.

Geleidbaarheid

Het magma dat de vulkaan voedt, komt van grote diepte, mogelijk zelfs van dichtbij de aardkern/aardmantel grens 2900 km beneden onze voeten. Eenmaal dichtbij het aardoppervlak gekomen, komt het magma in een magmakamer terecht. Vanwege de grootte van Yellowstone gaat dat echter niet helemaal op, want in feite is Yellowstone’s magmakamer een langgerekte pluim. Zhdanov en collega’s keken naar de elektrische geleidbaarheid van de gesteenten in de diepe aarde. Die verandert namelijk onder invloed van de temperatuur, water, gesmolten gesteente en de samenstelling van het gesteente.

De pluim in de ondergrond van Yellowstone op basis van de elektrische geleidbaarheid. Geel en rood stellen een hoge geleidbaarheid voor door meer gesmolten gesteente en heet, zouter water; blauw en groen een lage.
American Geophysical Union

Op basis van data van 115 meetpunten maakten de onderzoekers zo de pluim onder Yellowstone én de verre omgeving zichtbaar. Dat laatste is maar goed ook, want anders hadden ze een groot gedeelte gemist. Een gedeelte van de pluim ligt namelijk onder de staat Montana, maar vooral ook onder Idaho. De lengte is duizelingwekkend met 640 km: meer dan tweemaal de lengte van Nederland.

Nieuw?

Het onderzoeken van de grootte van pluim in de ondergrond is niet nieuw. In 2009 onderzochten wetenschappers dit ook al, maar dan met aardbevingsgolven (in dit geval P-golven) die langzamer reizen door warmer/gesmolten gesteente. Dit team kwam uit op 240 km breedte, een stukje minder dan wat Zhdanov en collega’s vonden. De pluim in het onderzoek van 2009 ging daarnaast ook steiler diepte in.

De pluim uit het nieuwe artikel is veel gedetailleerder voor de bovenste 320 km, maar daaronder werkt de andere methode vooralsnog beter. Ondanks het verschil in uitkomst tussen de twee methoden is het algemene beeld hetzelfde: de pluim duikt naar het westen toe weg in de aarde.

Een vergelijking tussen de pluim van Yellowstone getoond door middel van verschillen in elektrische geleidbaarheid (links) en middels verschillen in de voortplantingsnelheid van aardbevingsgolven die door de aarde reizen (rechts).
American Geophysical Union

Toepassing

“In principe is het mogelijk om veranderingen te monitoren,” vertelt Zhdanov ons over zijn methode. “Je hebt alleen metingen over een bepaalde periode nodig. We moeten echter de resolutie van onze methode verbeteren om kleinschalige veranderingen in de pluim waar te nemen.” Tenslotte wil Zhdanov ook meer detail van dieper in de aarde, onder de zone waar zijn methode nog niet zo goed werkt (320 km). Een eerste, belangrijke stap richting het monitoren van Yellowstone pluim in de ondergrond lijkt te zijn gezet dus.

Bron:

  • Zhdanov et al. Three-Dimensional Inversion of Large-Scale EarthScope Magnetotelluric Data Based On The Integral Equation Method: Geoelectrical Imaging Of The Yellowstone Conductive Mantle Plume Geophysical Research Letters (in druk)

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 20 april 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.