Je leest:

Supersnelle testen

Supersnelle testen

Auteurs: en | 30 augustus 2016

De standaardmethode voor herkenning van resistente bacteriën is wondvocht, bloed of urine van de patiënt af te nemen en te kijken of het aantal bacteriën toeneemt in aanwezigheid van verschillende antibiotica. Vermeerderen de bacteriën zich dan zijn ze resistent. De wachttijd voor dit resultaat is gemiddeld 20-24 uur.

De groeisnelheid van de bacterie vormt een belemmering voor een snelle herkenning van antibioticaresistentie. Om toch al met de behandeling te kunnen beginnen zal de arts de patiënt vaak een antibioticum voorschrijven voor een veronderstelde antibioticagevoelige ziekteverwekker. Na een dag of twee zullen de laboratoriumresultaten bevestigen of dat vermoeden juist was. Innovatieve technieken, die de stap met bacteriegroei overslaan, kunnen dit analyseproces te versnellen. Op dit moment worden moleculaire technieken die resistentiegenen detecteren het meest gebruikt in de medisch microbiologische laboratoria.

48.2002296066 %28ed kuijper  lumc%29
Links: De geïsoleerde bacterie is nog gevoelig voor 1 antibioticum. Dat is te zien aan het doorzichtige gebied rond het antibioticatabletje waar de bacterie niet kan groeien. Rechts: de bacterie is ongevoelig voor alle geteste antibiotica.
Biowetenschappen en Maatschappij, Ed Kuijper, LUMC

Nieuwe generatie massaspectrometers

Een techniek die de laatste jaren succesvol wordt toegepast in de medische microbiologie voor de diagnostiek van bacteriële infecties, heet MALDI-TOF MS (Matrix-assisted laser desorption ionization-time of flight massa spectrometry). Hiermee kan snel en betrouwbaar een bacterie worden geïdentificeerd op grond van zijn specifieke eiwitpatroon. Inmiddels gebruikt meer dan 80 procent van de microbiologische laboratoria in Nederland deze techniek.

49.2002296055 %28ed kuijper  lumc%29
Techniek om antibiotica-afbrekende enzymen aan te tonen met CE-MS (capillaire elektroforese – massaspectrometrie) analyse bij in kweek gebrachte bacteriën.
Biowetenschappen en Maatschappij, Ed Kuijper, LUMC

Speciale software kan het eiwitpatroon snel analyseren en vergelijken met een internationale databank om zo de eiwitsamenstelling van de bacterie tot in detail te doorgronden. Nieuwe, zeer gevoelige massaspectrometers (‘nieuwe generatie’) kunnen bacteriële enzymen die antibiotica afbreken al binnen een paar uur detecteren. Zelfs de afbraak of verandering van een antibioticum door een bacterie en het al dan niet binnendringen van antibiotica in een bacteriecel kunnen dan snel gemeten worden.

Massaspectrometrie is een relevante techniek aan het worden in de klinische microbiologie en biedt nieuwe mogelijkheden voor snellere en effectievere diagnostiek van infecties met resistente bacteriën. Voordat de nieuwe generatie technieken in ziekenhuizen en klinieken een vaste plek vinden, is nog wel een aantal inspanningen vereist, omdat de hiervoor benodigde kennis veel routinelabs overstijgt. Samenwerking tussen deskundigen in de massaspectrometrie en microbiologen is hiervoor noodzakelijk. In het Leiden Universitair Medisch Centrum is deze samenwerking inmiddels gestart.

Dit artikel is een publicatie van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij.
© Stichting Biowetenschappen en Maatschappij, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 augustus 2016

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.