Je leest:

Steenwol als waterreservoir

Steenwol als waterreservoir

“Het is net toveren”

Auteur: | 3 mei 2010

In Nederlandse kassen worden tomaten en andere gewassen al de nodige jaren op steenwol gekweekt. Met datzelfde steenwol kan in India een groot probleem worden opgelost: de hoge sterfte, binnen één jaar, van pasgeplante mangoboompjes. En het ziet ernaar uit dat hetzelfde principe ook in Ethiopië werkt, maar dan voor olijfbomen. Het Programma Ontwikkelingssamenwerking van TNO werpt zijn vruchten af.

In Karnataka, India, planten boeren de eerste mangoboompjes op steenwol. De steenwol houdt vrijwel al het water vast wat erin wordt gegoten, waardoor de kwetsbare jonge boompjes zelfs in droge perioden een hoge overlevingskans hebben.
TNO Magazine

“We waren op zoek naar partners om innovatieprojecten in ontwikkelingslanden op te zetten. Via ICCO (de Interkerkelijke Organisatie voor Ontwikkelingssamenwerking) kwamen we in contact met ADATS, een niet-gouvernementele organisatie die actief is in de Indiase provincie Karnataka. Ons gespreksonderwerp was carbon credits (voor emissiehandel), maar toen ze vertelden over hun problemen bij de kweek van mangobomen in het droge gebied, ging er bij mij een lampje branden”, vertelt dr. Ted Slaghek, lid van het ‘Flying Innovation Team’ van TNO.

Als productmanager Ingredients and Functionality wist hij van het gebruik van steenwol in de glastuinbouw, en hij zag direct mogelijkheden om het daar toe te passen. “Steenwol wordt gemaakt door basalt te verhitten waardoor het vloeibaar wordt en gesponnen kan worden. Het bestaat voor 97 procent uit lucht. Als je op een blok steenwol een emmer water leeggooit, loopt er geen druppel uit. Dat is toch net toveren?! Daarna geeft de steenwol het water makkelijk af aan de wortels van de plant.”

In de glastuinbouw wordt steenwol gebruikt om als bodem voor bijvoorbeeld tomatenplanten. Het bespaart ruimte en er gaat geen druppel water verloren.
Wikimedia Commons

In maart en juli 2008 zijn pilot studies in India uitgevoerd en werden respectievelijk 30 en 800 jonge mangoboompjes aangeplant. In het plantgat werd een blok steenwol gelegd, er werd een kruik water in geleegd en vervolgens werd het boompje geplaatst en het gat weer met aarde en mest gevuld. Maart is niet de ideale planttijd, doordat het dan erg droog is. Desondanks stond eind 2008 nog 80 tot 90 procent van de planten overeind.

Slaghek: “Dat is een heel goed resultaat. ADATS gelooft er heilig in dat de steenwol zorgt voor een hogere overlevingskans voor de pas geplante mangoboompjes. En dat verzekert families van een stabiel inkomen, waardoor ze niet onder de armoedegrens hoeven te leven. Inmiddels hebben we dertien containers steenwol naar India verscheept. Een deel van de nieuwe aanplant – 8,5 hectare – zullen we gebruiken voor statistisch onderzoek.”

Van India naar Ethiopië

In december 2008 deed drs. Paula van Hoorik, senior consultant Innovatiemanagement bij TNO, op een innovatiebijeenkomst verslag van het project in India. “Na afloop kwam een Nederlandse ondernemer op mij af: of het ook iets zou zijn voor olijfbomen in Ethiopië? In september 2009 zijn op de hooglanden van Atsbi, op 2900 meter hoogte, tweehonderd olijfbomen aangeplant, waarvan de helft steenwol als waterreservoir heeft gekregen.”

“Op dit moment doen alle bomen het goed. Het uiteindelijk effect weten we echter pas over één à twee jaar, doordat bomen langzaam groeien. Als TNO dragen we een oplossing aan, we dragen het over de drempel, en stimuleren dat lokale bedrijven de oplossing gaan produceren en vermarkten. Zo ontstaat een duurzame oplossing.”

Lees meer over tuinbouw op Kennislink

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/tuinbouw/index.atom", “max”=>"4", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van TNO magazine.
© TNO magazine, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 mei 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.