Je leest:

Stamcel leert lucht ademen

Stamcel leert lucht ademen

Auteur: | 1 december 2009

Vlaamse biologen zijn erin geslaagd om op een redelijk makkelijke manier longweefsel uit stamcellen te kweken. Handig, zulke longkweekjes in het lab: voor longziekte-onderzoek zijn nu minder proefdieren nodig.

Stamcellen zijn een soort basiscellen in het lichaam, die in alle andere soorten lichaamscellen kunnen veranderen. Dat maakt ze bij uitstek geschikt voor weefselkweek, een tak van wetenschapsport waarbij onderzoekers proberen lichaamsdelen in het laboratorium na te bouwen. Dat is natuurlijk handig om in de toekomst kunstorganen mee te kweken, maar is nu vooral handig om ziekteonderzoek voor bepaalde organen buiten het lichaam te doen.

Nadat wetenschappers het al eerder lukte om stamcellen te veranderen in hartspierweefsel, huidweefsel en zenuwweefsel, slaagden Vlaamse onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel erin om van stamcellen longweefsel te maken. En nog snel, makkelijk en goedkoop ook. Ze doen hun verslag in het vakblad Respiratory Research.

Ja, een gekleurd plaatje is altijd leuk. Links zie je stamcellen van embryo’s die zichzelf inmiddels tot longcellen hebben omgedoopt, rechts zie je het resultaat van de onderzoekers. Een stuk rommeliger, maar het type cellen – waar de kleuren op duiden – zijn hetzelfde.
Respiratory Research

Promovenda Lindsey van Haute is de eerste auteur van het onderzoek en denkt dat de mogelijkheid om snel longcellen in het lab te kweken dierproeven helpt voorkomen. “Ik denk dat vooral longontwikkeling, nu vaak bestudeerd met knock-out-muizen, prima bestudeerd kan worden met ons model”, zegt Van Haute. Ook onderzoek naar sigarettenrook of effecten van medicijnen op longen zijn nu makkelijker te onderzoeken, erkent Van Haute desgevraagd.

Overigens zullen zij en haar collega’s niet aan dit soort onderzoek beginnen: als stamcelexperts gaan ze verder met stamcelonderzoek.

Gelukkig kunnen andere wetenschappers het stokje snel overnemen. De manier waarop Van Haute en haar collega’s de longcellen kweekten, is volgens haar heel “makkelijk en relatief goedkoop.” De biologen lieten de stamcellen in omstandigheden groeien die lijken op onze luchtpijp. Dat ziet er zo uit: de cellen liggen op een vliesje, waar ze via de onderkant van dat vlies in contact komen met de broodnodige voedingsstoffen en via de bovenkant contact maken met open lucht. Dat geeft basisstamcellen – ook wel ongedifferentieerde stamcellen – voldoende hints om te besluiten dat ze longcellen mogen worden.

“We waren in staat om alle belangrijke longceltypes te kweken”, vertelt Van Haute. Zo kweekten de Vlamingen longcellen die de gassen die we in- en uitademen, zuurstof en koolstofdioxide dus, doorlaten, maar ook longcellen die slijm produceren.

Op de vraag over wanneer de eerste kunstlong uit kweekweefsel mogen verwachten, antwoordt Van Haute: “Zeker in de nabije toekomst is dat geen realistische verwachting. Maar dit is natuurlijk wel een eerste stap.”

Problemen die je volgens Van Haute zou kunnen tegenkomen: niet alle longcellen zijn helemaal longcel, maar sommigen zijn nog een beetje stamcel. Die stamcellen kunnen dan besluiten om maar iets anders te gaan, zoals een tumor vormen. Niet fijn. Daarnaast kan longweefsel uit stamcellen van embryo’s – dat zijn immers pure klompjes ‘basiscellen’ – problemen opleveren wanneer het ontvangende lichaam ze niet accepteert. Dat valt te omzeilen met stamcellen van de patiënt zelf, maar daar zitten weer andere haken en ogen die stamceltherapie voor de longen voorlopig geen realiteit maken.

Zie ook

Het oorspronkelijke onderzoek (Engels) Darmweefsel uit één stamcel (Kennislinkartikel) Hartspier uit volwassen stamcel (Kennislinkartikel)

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 december 2009
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.