Je leest:

Spinozaprijs voor communicatiewetenschapper Patti Valkenburg

Spinozaprijs voor communicatiewetenschapper Patti Valkenburg

Auteur: | 8 juni 2011

Onder de winnaars van de Spinozapremie 2011 bevindt zich ook de Amsterdamse communicatiewetenschapper Patti Valkenburg. Zij doet onderzoek naar de invloed van media op de jeugd.

Patti Valkenburg, hoogleraar kind en media aan de Universiteit van Amsterdam.

“De afgelopen week, sinds ik weet dat ik de Spinozaprijs mag ontvangen, loop ik binnensmonds jubelend op wolken”, vertelt Patti Valkenburg bij de bekendmaking van de Spinozaprijs. “Waar ik het meest verheugd over ben, is dat de prijs naar een communicatiewetenschapper is gegaan, een wetenschap die lang is weggezet als een discipline die er niet toe doet. Deze prijs is een erkenning voor het vakgebied.”

Valkenburg, ooit docent en verpleegkundige en pas op haar dertigste begonnen met een studie pedagogiek (die zij vervolgens in twee jaar cum laude afrondde, waarna een proefschrift aan de Universiteit Leiden volgde), is hier waarschijnlijk te bescheiden. Want de grootste prijs van wetenschappelijk Nederland is natuurlijk niet voor de communicatiewetenschap in het algemeen, maar voor Valkenburgs onderzoek in het bijzonder. Het is een erkenning van haar onderzoek naar wat het betekent om op te groeien in een tijd van K3, Cartoon Network, Grand Theft Auto, Hyves, Twitter en Sugababes; van onderzoek naar een generatie die inmiddels dagelijks meer uren achter het scherm zit, dan in de schoolbanken.

Reclame, porno, geweld en Hyves

Patti Valkenburg doet namelijk onderzoek (“grensverleggend onderzoek”, volgens de jury) naar de effecten van media op kinderen en jongeren. Zo heeft ze bijvoorbeeld gekeken naar de invloed van verleidelijke reclames op obesitas en op het “mamaaa, ik wil SpongeBob-koekjes”-gezeur van kinderen in de supermarkt. Ook onderzoekt ze hoe (internet)porno de ideeën van pubers over seks en man-vrouwverhoudingen beïnvloeden.

Maatschappelijk relevante en – hoe kan het ook anders – mediagenieke onderwerpen. Maar hoewel Valkenburg zich beweegt in een veld waar de morele paniek niet van de lucht is, is zij zelf geen alarmerende doemdenker. Ze heeft oog voor de negatieve effecten van media, maar ook voor de positieve kanten. Haar onderzoek naar sociale mediasites, bijvoorbeeld, laat zien dat cyberpesten een probleem is. Maar het laat óók zien dat de meeste kinderen – in weerwil van wat ouders vaak vrezen – niet asocialer worden van Hyves en MSN. Integendeel: online krabbelen en chatten maakt bestaande vriendschappen hechter en geeft meer sociaal zelfvertrouwen.

Publicatiemachine en subsidietijger

Nu schrijft Patti Valkenburg niet alleen interessante artikelen, ze schrijft ook ontzettend véél. Volgens de jury is ze een van de meest productieve en meest geciteerde communicatiewetenschappers in Europa. Bovendien sleept ze subsidie na subsidie in de wacht: onlangs ontving ze nog een prestigieuze Europese subsidie van 2,5 miljoen. Dankzij haar succes in de strijd om felbegeerde onderzoekssubsidies, heeft Valkenburg een eigen interdisciplinaire onderzoeksschool kunnen oprichten, het Center of research on Children, Adolescents and the Media (CcaM). Daar werken nu 22 communicatiewetenschappers, psychologen, pedagogen, sociologen, filosofen, biologen en neurowetenschappers.

Wat te doen met 2,5 miljoen?

De vraag is natuurlijk wat de kersverse Spinozawinnaar met de 2,5 miljoen euro aan prijzengeld gaat doen. “Ik wil er mijn onderzoek naar de ‘entertainisering’ van jongeren mee uitbouwen”, zegt Valkenburg. “Alles moet vandaag de dag leuk, snel en flitsend zijn, van onderwijs tot nieuws. Dat heeft kinderen intelligenter gemaakt, maar ook drukker en agressiever. Ik wil haarfijn gaan onderzoeken welke effecten de entertainisering precies op kinderen heeft. Dat wordt mijn levenswerk.”

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 08 juni 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.