Je leest:

Spin misleidt vrouwtje met cadeau

Spin misleidt vrouwtje met cadeau

Auteur: | 16 november 2011

Mannetjes van de grote wolfspin geven hun partner cadeautjes in ruil voor een paring. Vaak zijn dat lekkere hapjes, maar soms is het geschenk waardeloos. Toch slagen mannetjes die waardeloze cadeautjes geven er wel in om te paren. Deense biologen leggen in BMC Evolutionairy Biology uit hoe dat komt.

Grote wolfspinnen hebben een bijzonder paringsritueel. De mannetjes maken van tevoren een cadeautje klaar dat vaak bestaat uit een lekker hapje, ingepakt in spinnenrag. Als het vrouwtje het geschenk uitpakt en de prooi opeet, kan het mannetje met haar paren. Tijdens de paring zitten zowel het mannetje als het vrouwtje helemaal stil. Maar ineens kan het vrouwtje er genoeg van hebben en probeert ze weg te rennen met het cadeautje. Ook het mannetje houdt dan het geschenk vast en doet net alsof hij dood is. Zo sleept het vluchtende vrouwtje niet alleen het cadeautje maar ook het mannetje achter zich aan. Op het moment dat zij stopt met rennen, zal het mannetje proberen de paring te hervatten.

Mannelijke grote wolfspin brengt een cadeautje bij een vrouwtje.

Beter iets dan niets

Deense wetenschappers – onder leiding van Maria Albo – hebben nu ontdekt dat er ook mannetjes zijn die geen lekker hapje meenemen, maar een waardeloos cadeautje. Bijvoorbeeld een uitgezogen insectenlichaampje of oneetbare plantenzaden. Albo wilde graag weten hoe vrouwelijke grote wolfspinnen reageren op die waardeloze geschenken en wat dat betekent voor het paringssucces van de vals spelende mannetjes.

Mannelijke grote wolfspin met een cadeautje.
Maria Albo

Daarom verdeelde zij mannelijke wolfspinnen in het laboratorium in vier groepen. Mannetjes uit de eerste groep namen een extra voedzaam hapje mee als cadeautje voor hun partners. Mannetjes uit de tweede groep hadden een standaard prooi bij zich als geschenk. Mannetjes uit de derde groep moesten het doen met een waardeloos cadeautje als een katoenen balletje of een uitgedroogd bloempje. En mannetjes uit de vierde groep moesten een vrouwtje zien te verleiden zonder dat zij een geschenk bij zich hadden.

In tegenstelling tot een mannetje zonder cadeautje heeft een mannetje met een waardeloos cadeautje ongeveer evenveel kans op een paring als een mannetje met een waardevol geschenk. Dat komt doordat een vrouwtje op afstand niet kan beoordelen wat er in het pakketje spinnenrag zit. Daar komt ze pas achter als ze aan het uitpakken is en dan is de paring al in volle gang. Als mannelijke wolfspin kun je dus beter een waardeloos cadeautje meenemen dan helemaal niets.

Tijd en moeite

Maar dat is niet het hele verhaal. Want zodra het vrouwtje doorheeft dat zij een waardeloos geschenk heeft gekregen, zal ze de paring gelijk willen afbreken. En omdat de vrouwtjes bij het wegrennen niet proberen het waardeloze cadeautje mee te nemen, gebruiken de mannetjes hun ‘ik-ben-dood’ techniek bijna niet.

Mannetje en vrouwtje vechten om een cadeautje.

Zo duurt een paring voor mannetjes met een waardeloos geschenk gemiddeld twintig procent korter dan die van mannetjes met een waardevol cadeautje. En dat is belangrijk, want het betekent dat mannetjes die een waardevol geschenk meenemen meer sperma bij het vrouwtje kunnen inbrengen. En meer sperma betekent een grotere kans dat jou zaadcellen de eitjes van het vrouwtje kunnen bevruchten.

Wat dat betreft zijn mannetjes die een waardeloos cadeautje meenemen dus in het nadeel. Maar er zijn ook voordelen aan het geven van een waardeloos geschenk. Zo kost het vangen en inpakken van een lekker hapje bijvoorbeeld veel meer tijd en moeite dan het in elkaar knutselen van een waardeloos cadeautje. Volgens Albo wegen de voor- en nadelen van beide tactieken aardig tegen elkaar op. Vandaar ook dat ze beide gebruikt worden door de grote wolfspin.

Bron

Maria Albo e.a. Worthless donations: male deception and female counter play in a nuptial gift-giving spider BMC Evolutionairy Biology 11:329, 14 november 2011

Zie ook:

Kleine spin kan beter bruggen bouwen (Kennislinkartikel) Een draad zonder spin spinnen (Kennislinkartikel) Eerste herbivore spin ontdekt (Kennislinkartikel)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 16 november 2011
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.