Je leest:

Soliton in het stadion

Soliton in het stadion

Honderd jaar Feyenoord en tweehonderd jaar KNAW: dat moet gevierd worden. In de Rotterdamse Kuip voert natuurkundige GertJan van Heijst op 19 juli een experiment uit met misschien wel 50.000 deelnemers. De hoogleraar transportfysica wil onderzoeken of de wave bij zijn reis over de tribune altijd dezelfde vorm houdt, zoals monstergolven op de oceaan.

Op zaterdag 19 juli a.s. treffen wetenschap en voetbal elkaar in de Rotterdamse Kuip. Feyenoord viert daar voor circa 50.000 fans zijn honderdjarig bestaan met een jubileumdag. In het kader van het tweehonderdjarig bestaan van de KNAW zal Akademielid GertJan van Heijst dan onderzoeken of de menselijke wave zich net zo gedraagt als de waterbeweging in een tsunami. Het is uitzonderlijk dat bij een wetenschappelijk experiment zoveel deelnemers tegelijkertijd betrokken zijn.

Soliton: deze golf houdt tijdens zijn beweging over het water tot urenlang dezelfde vorm. Dat komt door de speciale vorm, die vooruitlopende of achterblijvende delen van de golf terugfluit. Normale watergolven spreiden zich juist snel uit. Natuurkundige John Scott Russell nam als eerste zo’n vreemde solitongolf waar in het Union Canal vlakbij Edinburgh. De golf onstond bij de boeg van een door paarden getrokken schip en hield minstens drie kilometer lang dezelfde vorm – Russel achtervolgde het vreemde verschijnsel te paard.

Natuurkundigen noemen golven die maar niet uit willen dempen solitonen. Ze hebben vreemde eigenschappen: twee solitongolven die op het water tegen elkaar botsen, bewegen door elkaar heen en vervolgen ongestoord hun weg. De eerste wiskundige beschrijving van solitonen kwam van de Amsterdamse wiskundige en Akademielid Diederik Korteweg (1848-1941) en zijn leerling Gustav de Vries.

De Feyenoord-jubileumdag start om 10.30 uur, het KNAW-massa-experiment begint rond 13.15 uur. De toegang is gratis; bezoekers hoeven zich niet vooraf te melden.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 18 juli 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.