Je leest:

Sociale cohesie tegen terreur

Sociale cohesie tegen terreur

Professor Afshin Ellian constateert dat een effectieve terreurbestrijding niet alleen belemmerd wordt door de huidige inrichting van onze rechtstaat. In zijn oratie van 18 april laat hij zien hoe belangrijk sociale cohesie is voor de bestrijding van terreur.

Het islamitisch terrorisme is de ernstigste dreiging in de moderne Nederlandse geschiedenis, aldus de Leidse rechtsfilosoof professor Afshin Ellian. Hij woonde het proces tegen de Hofstadgroep bij en deed onderzoek naar terrorismebestrijding.

Professor Ellian stelt in zijn oratie dat cohesie noodzakelijk is om zo weinig mogelijk voeding te geven aan de ontwikkeling van islamitisch-terroristische overtuigingen bij jongeren. Er zijn echter een aantal maatschappelijke knelpunten die de sociale cohesie in de samenleving in de weg staan. Voor het aanpakken van deze knelpunten ontbreekt op dit moment nog een brede maatschappelijke consensus.

De Leidse rechtsfilosoof professor Afshin Ellian

Ellian concludeert dat de strijd tegen het islamitisch terrorisme niet op korte termijn gewonnen kan worden. De uiteindelijke oplossing moet komen van de islamitische wereld, waar nu al een strijd gaande is over een democratische rechtsorde en een cultuur waarin mensenrechten gerespecteerd worden. Een gedemocratiseerde islamitische wereld zal niet langer de structurele leverancier zijn van islamitisch terrorisme. De strijd voor een democratische islamitische rechtsorde en tegen het islamitisch terrorisme is een strijd met vele risico’s en valkuilen, waaraan noch het oosten noch het westen zich kan onttrekken.

Een nationaal plan over integratie ontbreekt

Het bevorderen van de integratie van moslims is van belang voor de nationale veiligheid, omdat dat de negatieve maatschappelijke gevolgen van een eventuele terreuraanslag zal beperken. Sinds Pim Fortuyn vinden alle politieke partijen integratiepolitiek belangrijk, maar het is de grote partijen nog niet gelukt om het eens te worden over een aantal cruciale zaken. De integratie is een nationaal probleem en vraagt om een nationale aanpak: een beschavingsoffensief waarbij burgerschap centraal staat en niet religie.

Infiltratie politieke islam in moskeeën en onderwijs

De infiltratie van de politieke islam begint altijd in de moskeeën en in het onderwijs, aldus Ellian. Hij vindt het naïef en gevaarlijk als politici en media daar onvoldoende rekening mee houden. Weliswaar waarborgt de Grondwet de mogelijkheid van het bijzonder onderwijs, maar het mag niet zo zijn dat de inhoud van dat onderwijs in strijd is met andere grondrechten. De islam bevat voorschriften die de schending van mensenrechten inhouden, zoals het niet erkennen van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen en tussen homo’s en hetero’s. Ellian vindt dat een kind het recht heeft om te worden onderwezen over de rechten van de mens en over de vrede. Hij pleit voor een nieuw verplicht vak voor alle basisscholen: de rechten van de mens. Islamitische kinderen die van hun godsdienstleraar horen dat homo’s naar de hel gaan en dat man en vrouw niet gelijkwaardig behandeld moeten worden, horen dan tenminste óók bij het vak ‘de rechten van de mens’ dat allen die zich in Nederland bevinden voor en door de wet gelijk aan elkaar zijn en dat discriminatie een strafbaar feit is.

Vertrouwenscrisis bij burgers na aanslag

De burgers zijn er niet van overtuigd dat de overheid de problemen met betrekking tot integratie en terrorismebestrijding goed aanpakt. Een vertrouwenscrisis na een mogelijke aanslag zou een ernstige dreiging voor de rechtsorde kunnen betekenen. Religieus-etnische conflicten zijn daarbij niet uitgesloten.

Wetgeving rond internet schiet tekort

Rechercheren en contraterreuractiviteiten worden zinloos als men via internet ongestoord nieuwe jihad-strijders kan blijven rekruteren. Ellian: ‘Internet is een bloeiende bazaar waarin gehandeld wordt in haat.’ Er zijn internationale verdragen nodig om het terrorisme en radicalisering op internet te kunnen bestrijden.

terreurbestrijding

Voor het terugdringen van terreur is niet alleen de versterking van sociale cohesie nodig. Effectieve terreurbestrijding wordt volgens Ellian belemmerd door een aantal problemen. Er zijn bijvoorbeeld leemtes in de wet waardoor het oproepen tot terrorisme nog niet als terroristisch misdrijf wordt gezien. Ook is het nog niet duidelijk welke maatregelen de overheid kan nemen tegen terreur, door middel van contraterreur.

Dit artikel is een publicatie van Universiteit Leiden.
© Universiteit Leiden, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 18 april 2006
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.